… Büyükşehir Belediyesi tarafından … ihale kayıt numarası ile ihale edilen ve Ltd. Şti ile sözleşmesi imzalanan “2015-2017 Yılları … Mesleki Eğitim Kursları İşçilik Eğitimi” işinde fiyat farkının hatalı hesaplanması sonucunda kamu zararı görülmüştür.
31.08.2013 tarihli ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın,
“İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
İhale dokümanında sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele brüt asgari ücretin belli bir yüzde fazlası oranında ücret ödenmesi öngörülmüş ise, uygulama ayında fiilen ödenen ücret üzerinden fiyat farkına esas olacak brüt maliyet bulunur ve fiyat farkı, bu maliyete asgari ücretteki brüt artış oranı uygulanarak hesaplanır. Ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma ücretiyle ilgili olarak bu fıkraya göre belirlenen ücret esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,
“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde hizmet alımlarında fiyat farkının hesabına ilişkin esas alınacak formül ve formülde yer alan ifadelere ilişkin olarak,
“F = An x B x ( Pn-1)
İn Yn Gn Mn
Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]
İo Yo Go Mo
(2) Formüllerde yer alan,
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) An:(…) uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), (…)
ç) Pn: (…) fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
(…)
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den,
a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti, (…)
ifade eder.” hükmü,
“Endeks veya fiyat belirlenmeyen hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 10’uncu maddesinde ise,
“İhale dokümanında fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen idare tarafından sabit katsayılar ile endekslerin belirlenmediği durumlarda, temel endeks ve güncel endeks olarak, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Üretici Fiyatları Alt Sektörlere Göre Endeks Sonuçları Tablosunun “ÜFE Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre yalnızca ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için işçinin ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın hesap edilmesi suretiyle fiyat farkı ödenmelidir. İhale dokümanında personel sayısının belirlenmediği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmadığı başka bir deyişle part-time işçilik kısımları için yalnızca Kararname’nin 5’inci ve 10’uncu maddelerinin uygulanması suretiyle fiyat farkı hesaplanmalıdır. Ancak fiyat farkının Kararname’nin 5’inci maddesine göre hesaplanabilmesi için ihale dokümanında fiyat farkı formülünde yer alan sabit katsayılara ve Kararname’de belirtilmiş olan endekslere (fiyatlara) yer verilmesi gerekmektedir. Söz konusu katsayılar ile endekslere (fiyatlara) yer verilmemesi halinde ise fiyat farkı hesabında temel endeks ve güncel endeks olarak ÜFE Genel sütunundaki sayının esas alınması gerekmektedir.
Söz konusu işe ait Sözleşme’nin “İş tanımı” başlıklı 5’inci maddesinde, “Sözleşme konusu iş, 2015-2017 Yılları 60 Personel ve 247.483 Saat Ücreti İle ... Mesleki Eğitim Kursları İşçilik Eğitim Hizmet Alımı İşin teknik özellikleri ve diğer ayrıntıları sözleşme ekinde yer alan ve ihale dokümanını oluşturan belgelerde düzenlenmiştir.” denilmektedir.
Söz konusu işe ait İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ise,
46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. Fiyat farkı Verilecektir. Yürürlükteki fiyat farkı kararnamesine göre uygulama yapılacaktır (28.11.2013 tarihli ve 28835 sayılı Resmi Gazete)
…”
denilmekte olup anılan hüküm ile Kararname’nin 5’inci ve 6’ncı maddelerinin bir bütün halinde uygulanması suretiyle fiyat farkı hesap edileceği belirtilmiştir. Söz konusu hüküm ile fiyat farkı verileceği öngörülmesine rağmen ihale dokümanında,
Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan, Kararname’nin 6’ncı maddesi uyarınca fiyat farkı hesap edilmesi gereken ve ihale dokümanında sayısı belirlenen 60 adet personelin işçiliklerinin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayı (a1) ve
Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan, Kararname’nin 5’inci maddesi uyarınca fiyat farkı hesap edilmesi gereken ve personel sayısı belirtilmeden saat birimi üzerinden ifade edilen 247.483 saat part-time kurs eğitimine ilişkin işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayı (a2)
belirlenmemiştir.
Söz konusu katsayıların belirlenmiş olduğu varsayımı altında a1 katsayısının temsil ettiği işçilikler için Kararname’nin 6’ncı maddesi uyarınca işçinin ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki farkın hesap edilmesi suretiyle bulunacak tutarın, a2 katsayının temsil ettiği işçilikler için ise Kararname’nin 5’inci maddesi uyarınca yukarıda izah edilen formülün uygulanması suretiyle bulunacak tutarın fiyat farkı olarak ödenmesi gerekmektedir. Kararname’nin 10’uncu maddesinde ise fiyat farkı formülünde yer verilen katsayılara (a1 ve a2) ihale dokümanında yer verilmemesi halinde temel endeks ve güncel endeks olarak ÜFE Genel sütunundaki sayının esas alınarak fiyat farkının hesap edileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan, Kararname’nin 6’ncı maddesi uyarınca fiyat farkı hesap edilmesi gereken ve ihale dokümanında sayısı belirlenen 60 adet personel ile birlikte mevzuat hükümlerine aykırı olarak haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan, Kararname’nin 5’inci maddesi uyarınca fiyat farkı hesap edilmesi gereken ve personel sayısı belirtilmeden saat birimi üzerinden ifade edilen 247.483 saat part-time kurs eğitimine ilişkin işçilikler için de Kararname’nin 6’ncı maddesine göre fiyat farkı hesap edilmesi sonucunda kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Bu nedenlerle, toplam … TL kamu zararının,
Harcama Yetkilisi … (Kültür ve Sosyal İşler Dairesi Başkanı) ile Gerçekleştirme Görevlisi (Yaygın Eğitim Şube Müdürü T.) …’ya,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.