... Orman İşletme Müdürlüğü’ne ait taşınmaza ilişkin kira bedelinin vadesinde ödenmemesi sonucu gecikme zammı ödendiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
…
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
…
Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü,
Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,
“ a)…
b) İlgili: Kendisine yersiz veya fazla ödeme yapılan gerçek ve/veya tüzel kişi ya da kişileri,
…
ifade eder.” hükmü,
“Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde,
“(1) Kanunun ilgili maddeleri gereğince, kamu görevlileri, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, yönetilmesinden, kullanılmasından, korunmasından, kötüye kullanılmaması ve her an hizmete hazır bulundurulması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludurlar.
(2) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının geri ödenmesi sürecine, kamu görevlileri ile birlikte ilgililer de dahil edilir.”
“Kamu zararının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde ise,
“(1) Kamu zararının belirlenmesinde,
…
g) Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi,
…
esas alınır.”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, … tarihinde ... Büyükşehir Belediyesi ile ... Orman İşletme Müdürlüğü arasında düzenlenen Kira Sözleşmesinin 3’üncü maddesinde vade tarihleri belirlenmesine rağmen kira bedellerinin vadesinde ödenmediği buna istinaden ... Orman İşletme Müdürlüğü’nün … tarihli yazısı ile … TL borç tahakkuk ettirildiği görülmüştür. Anılan tutarın ihtiva ettiği unsurlar ise … TL kira bedeli, … TL KDV ve … TL gecikme zammıdır. Söz konusu yazıya istinaden de ilgili tutar, ... Büyükşehir Belediyesi tarafından 06.06.2018 tarihinde ödenmiştir. Kira bedellerinin vadesinde ödenmemesi nedeniyle gecikme zammı ödenmesi sonucu Belediyeye ek mali külfet yüklenmiş olup bu bedellerin vadesinde ödenmemesine gerekçe oluşturacak herhangi bir husus da bulunmamaktadır.
Savunmalarda, gecikme zammı ödemesi, gerçek bir kişiye değil bir kamu kurumuna yapıldığından, toplam kamu kaynağında bir azalma olmadığından bahisle kamu zararı şartlarının oluşmadığı ifade edilmiştir.
Kamu hesabına kaydedilen ve kurumun yönetim ve kullanımında olan her değer kamu kaynağıdır ve bu değerler kamu idaresinin yönetim ve sorumluluğu altındadır. Kamu hesabına kaydedilmiş bir değerde meydana gelecek olumsuz değişim kamu idaresinin mal varlığını doğrudan azaltacaktır ve kamu zararı da kamu kaynağındaki olumsuz değişimden kaynaklanmaktadır.
Diğer taraftan, kamu zararını tanımlayan 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinde kamu gideri kavramına yer verilmemiş ise de bu kavram, kamu zararının belirlenmesine ilişkin kriterlerin esasını teşkil etmektedir ve kamu zararı tespitlerinde nakit esasına göre tutulan bütçe giderleri hesabına esas işlem ve tutarlardan hareket edilmektedir. Dolayısıyla her idarenin kendine ait bütçesi olduğundan kamu kaynağı ve buradan hareketle kamu zararı kavramı her idarenin kendi bütçesi içerisinde düşünülmelidir.
Bu nedenlerle, ayrıntısı aşağıda yer alan tablolarda gösterilen toplam .. TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi (İmar ve Şehircilik Dai. Bşk.) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (İştirakler ve Emlak Yönetimi Şube Md.) …’a,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
(Üye …’nün, “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde kamu zararı, “… kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.” şeklinde tanımlanmıştır. Mevcut olayda kira bedeli ödemesinin vadesinde gerçekleştirilmemesi sonucunda ... Büyükşehir Belediyesi tarafından ... Orman İşletme Müdürlüğü’ne gecikme zammı ödenmiştir. Dolayısıyla bir kamu kurumu tarafından başka bir kamu kurumuna ödeme yapılması sonucu toplam kamu kaynağı değişmediğinden kamu zararı söz konusu değildir. Bu nedenle tazmin hükmü verilmemesi, ancak Kamu Zararının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde,
“Kamu idaresinin yükümlülüklerinin mevzuatına uygun bir şekilde yerine getirilmemesi nedeniyle kamu idaresine faiz, tazminat, gecikme zammı, para cezası gibi ek malî külfet getirilmesi” kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar arasında sayıldığından gecikme zammı ödenmemesi için gerekli özeni göstermeyen sorumlular hakkında işlem yapılması için konunun İçişleri Bakanlığı’na yazılmasına karar verilmesi gerekir.”
Üye …’ün, “... Orman İşletme Müdürlüğü’ne ait taşınmaza ilişkin kira bedeli ödemesinin vadesinde gerçekleştirilmemesi sonucunda gecikme zammı ödenmesi sonucu toplam kamu kaynağı değişmemiştir. Ayrıca vadesinde ödenmeyen bedel için yapılan ilave ödemenin bir gecikme cezasından çok fiyat güncellemesi niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle, kamu zararı oluşmadığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki görüşlerine karşın),
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.