3. kişilere verilen zarar
Yüklenici Belediye Şirketi … ile imzalanan sözleşme ile Belediyede Şoför olarak görev yapan …’in, iş sırasında meydana gelen maddi hasarlı kaza sonucu üçüncü kişiye verdiği zararın Belediye bütçesinden ödendiği anlaşılmıştır.
696 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 127’nci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Geçici 24’üncü maddede personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesi ile mahalli idarelerde görev yapan personelin belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesine dair usul ve esaslar düzenlenmiştir. Bu hüküm uyarınca … tarihinde … Belediyesi ile Belediyenin şirketi olan … arasında işçi kadrolarına geçen personelin istihdam edilmesine dair sözleşme imzalanmıştır.
28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar’ın “Hizmetin gördürülmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Usul ve Esaslarda düzenlenmeyen hususlarda Hizmet İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve ilgili diğer mevzuat hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.
4.3.2009 tarihli ve 27159 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde,
“Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.
Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.
Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” hükmü yer almaktadır.
… Belediyesi ile … arasında imzalanan sözleşme kapsamında Belediyede Şoför olarak görev yapan …’in, … tarihinde Belediyeye ait … plakalı aracı kullandığı sırada park halinde duran … plakalı aracın ön tamponuna çarparak maddi hasarlı kazaya neden olduğu tutanakla tespit edilmiştir. Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin yukarıda anılan 6’ncı maddesi gereğince Yüklenici, hizmetin görülmesi esnasında üçüncü kişilere verilen zararlardan sorumlu olduğundan, Şoför …’in kusuru dolayısıyla gerçekleşen maddi hasarlı kaza sonucu meydana gelen zararın, kazayı yapan ilgilisine rücu edilmek üzere Yüklenici tarafından karşılanması gerekmektedir. Buna uyulmayarak söz konusu zararın Belediye bütçesinden karşılanması sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinde yer alan,
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü ve,
“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde yer alan,
“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi, harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.
…
Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.
…” hükümleri gereğince ödeme emri belgesini imzalayan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi, mevzuata uygun olmayan ödemenin yapılmasından sorumludur.
Bu itibarla, oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.