A) … Belediyesinde boş bulunan İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kadrosuna dört yıllık yükseköğrenim şartını sağlamayan veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosundaki …’ın atanması sonucunda özel hizmet tazminatı ve ek ödemenin fazla ödendiği görülmüştür.
Adı geçen personel … tarihinde belediye başkan yardımcılığına ve … ay … gün belediye başkan yardımcısı olarak çalıştıktan sonra atama için belirlenen gerekli şartları taşımamasına rağmen … tarihli atama kararı ile İşletme ve İştirakler Müdürlüğüne asaleten atanmıştır.
Belediyelerde İşletme ve İştirakler Müdürü kadrosuna yapılacak atamalar görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atama kapsamında olup bu görevlere atanacaklara ilişkin şartlar Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’te düzenlenmiştir. İşletme ve İştirakler Müdürü, Yönetmeliğe ekli (2) sayılı listede Diğer Müdürlükler başlığı altında 12 nci sırada sayılmıştır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında,
“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu,
1) Müdür, şube müdürü,
…” hükmü,
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında,
“1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
b) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
…” hükmü,
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7’ nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
…
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
…” hükmü,
“Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde,
“Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü,
“Geçici hükümler” başlıklı Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında da,
“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükmü,
yer almaktadır.
Yönetmelikte yer alan hükümlere göre müdür ve şube müdürü kadroları görevde yükselmeye tabi kadrolar olup bu kadrolara atanacakların 6’ncı ve 7’nci maddelerde sayılan genel ve özel şartları taşımaları gerekmektedir. İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kadrosuna atanabilmek için, 6’ncı madde gereği “Görevde yükselme sınavında başarılı olmak” ve 7’nci madde gereği de “657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak ve fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak, son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartlarının birlikte taşınması gerekmektedir.
Bahse konu düzenlemelere göre belediye başkan yardımcısı olarak en az altı ay süreyle çalıştıktan sonra müdür kadrosuna atanabilmek için fakülte veya en az dört yıllık yükseköğretim mezunu olmak gerekmektedir. Ancak Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan hüküm gereği, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7’nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edileceklerdir. Belediyede asaleten İşletme ve İştirakler Müdürlüğü görevini yürüten …’ın … tarihli … Üniversitesi İşletme Fakültesi diplomasını alarak ön lisans mezunu olması dolayısıyla müdürlük kadrosu için öngörülen öğrenim düzeyi şartını sağlamadığı görülmüştür. Bu itibarla bahse konu personelin söz konusu kadro için öngörülen ek ödeme ve özel hizmet tazminatından faydalanmasının mümkün olmadığı ilgili mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılmaktadır. Bu nedenle, veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosu için belirlenen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı ile anılan müdürlüğe atanma sonucunda ödenen ek ödeme ve özel hizmet tazminatı tutarları arasındaki fark kamu zararıdır.
Söz konusu kamu zararında atamaya yetkili amir sıfatıyla üst yönetici olan belediye başkanı ile harcama biriminin amiri sıfatıyla harcama yetkilisinin sorumluluğu olup, sadece atamayla ilgili evrakları düzenlemekle görevli ve karar verme aşamasında yetkisi bulunmayan gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda sorgu (A) konusu toplam … TL kamu zararının,
… TL’sinin Üst Yönetici (Belediye eski Başkanı) … ile Harcama Yetkilisi (Strateji ve Geliştirme Müdürü) …,
… TL’sinin Üst Yönetici (Belediye eski Başkanı) … ile Harcama Yetkilisi (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni) …’a,
müştereken ve müteselsilen
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi,
Üye … ve Üye …’ün sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Söz konusu kamu zararından sadece atamaya yetkili amir sıfatıyla üst yönetici belediye başkanının sorumlu tutulması gerekmektedir.
B) … Belediyesinde başkan yardımcılığı görevinde bulunup birim müdürü olarak atanan Strateji ve Geliştirme Müdürü …, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü … ve İşletme ve İştirakler Müdürü …’a belediye başkan yardımcılığına ilişkin ek gösterge ödemeleri kazanılmış hak olarak ödenmeye devam edilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun,
“Göstergeler” başlıklı 43’üncü maddesinin (B) bendinin ikinci fıkrasında,
“Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlara uygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş oldukları kariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli I sayılı Cetvelin Genel İdare Hizmetleri Sınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.” hükmü,
“Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68’inci maddesinin (B) bendinde,
“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
…
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde göz önüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
…” hükmü
yer almaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre, 1 inci derece başkan yardımcılığı görevinde bulunup birim müdürü olarak atanan Strateji ve Geliştirme Müdürü …, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü … ve İşletme ve İştirakler Müdürü …’a belediye başkan yardımcısına verilen 3000 ek gösterge yerine, atandıkları müdür kadroları için 657 sayılı Kanun’a ekli I sayılı cetvelinde yer alan 2200 ek gösterge üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir.
Bu itibarla belediye başkan yardımcılığından ayrılan personele mevzuat hükümlerine aykırı şekilde belediye başkan yardımcılığı için öngörülen ek gösterge üzerinden ödeme yapılması nedeniyle oluşan … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutar … tarihli ve …numaralı muhasebe işlem fişi ile ahizlerin maaşlarından kesinti yolu ile tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.
C) … Belediyesi Mali Hizmetler Müdürlüğünde görev yapan memur personele yapılan sosyal denge tazminatı ödemelerinde Mayıs ve Temmuz aylarında sosyal denge tazminatı ile birlikte bayram harçlığı adı altında ödeme yapılması sonucu aylık yasal üst sınırın aşıldığı görülmüştür.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun "Mahalli idarelerde sözleşme imzalanması" başlıklı 32’nci maddesinde,
"27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.
…” hükmü,
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 15’inci maddesinde ise,
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir." hükmü,
Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” başlıklı 4 üncü bölümünün “Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı birinci maddesinde,
“(1) Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine. 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutan aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.
...” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre sosyal denge tazminatı üst sınırı en yüksek devlet memuru aylığı (ek gösterge dahil) olan 9.500 gösterge ile memur aylık katsayısının çarpımı sonucu bulunmaktadır. Bu durumda,
2019 yılı ilk altı ayı için üst sınır: 9.500 x 0,130597=1.240,67 TL,
2019 yılı ikinci altı ayı için üst sınır: 9.500 x 0,138459=1.315,36 TL olmaktadır.
Bu çerçevede … tarihinde … Belediyesini temsilen Belediye Başkanı … ile Belediye ve … Sendikası tarafından … tarihleri arasında geçerli olmak üzere imzalanan bahse konu sözleşmenin "Aylık Sosyal Denge" başlıklı … nci maddesinde,
"a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan memurlar ve 5393 sayılı Kanunun 49. Maddesi uyarınca çalıştırılan tam zamanlı sözleşmeli personele verilen ücrete ilaveten işverence verilecek olan sosyal denge yardımı aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
…
Fiilen Görev Yapanlara:
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre çalışan personele verilen ücrete ilaveten Sosyal Denge Sözleşmesi ödeneği işverence çalışılan ayın 15’inde maaşlar ile birlikte peşin olarak ödenir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan memur kadrosunda istihdam edilen personele 01 Nisan 2019 tarihinden itibaren geçerli olarak, sözleşmenin mali hükümleri gereğince ödenecek olan Sosyal Denge Sözleşmesi ödeneği 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %80’i oranındadır.
Ayrıca Ramazan Bayramında 500,00.TL ve Kurban Bayramında 500,00.TL olmak üzere ödeme yapılır.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Belediye tarafından memur personele ödenebilecek sosyal denge tazminatının aylık üst sınırının Mayıs ve Temmuz aylarında sosyal denge tazminatı ödemesine ek olarak bayram harçlığı ödenmesi sonucu aşıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, Belediye tarafından memur personele aylık yasal üst sınırın üzerinde sosyal denge tazminatı ödenmesi sonucu oluşan ve ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen toplam … TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine karar verilmesi gerekmekte ise de, söz konusu tutarın,
… TL’si … tarih …numaralı muhasebe işlem fişi ile Mali Hizmetler Müdürlüğünde çalışan ahizlerin maaşlarından kesinti yolu ile,
… TL’si … tarih … işlem numaralı banka dekontu ve … tarih … numaralı muhasebe işlem fişi ile ahiz …’den,
tahsil edildiğinden ilişilecek husus kalmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.