Döner Sermaye Ek Ödeme
… tarihli ve … sayılı ek ilamın …’inci maddesiyle tazmin hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulu’nun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… Üniversitesi … yılı hesabına ait ek raporun … tarihinde dairemizde yargılanması sonucu düzenlenen … tarihli ve … sayılı ek ilamın …’inci maddesiyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapan Döner Sermaye İşletme Müdür Vekili … ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan …’e döner sermaye ek ödemesi yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.
Söz konusu tazmin hükmünün temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak numaralı kararda;
“…
Öncelikli olarak, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) fıkrasına göre; herhangi bir kamu görevlisine tıp-diş hekimliği fakültesi/sağlık uygulama ve araştırma merkezi döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılabilmesi için, söz konusu personelin, bu fakültede/merkezde görevli olması gerekmektedir. Bu bağlamda, döner sermayeden ek ödeme alınabilmesi için personelin yukarıda sayılan birimlerde kadrolu olması şartı aranmamış, bu birimlerde usulüne uygun olarak görevlendirilmesi sonucu çalışması yeterli görülmüştür.
Usule uygun görevlendirmenin dayanağı olan 2547 sayılı Kanunun rektörün görevlerini düzenleyen 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendinde rektörlere verilen “gerekli gördüğü hallerde üniversiteyi oluşturan kuruluş ve birimlerde görevli öğretim elemanlarının ve diğer personelin görev yerlerini değiştirmek veya bunlara yeni görevler verme yetkisi” çerçevesinde Ek İlamda adı geçen personelin durumu değerlendirilecek olursa; bu kişilerin görev yerleri değiştirilmiş olup bu kişilere, Rektör tarafından asli görev yerlerinin dışında ve asli görevlerinden tamamen farklı yeni görevler verilmiştir.
Öte yandan, yukarıda yer alan Yönetmeliğin “Dağıtım esasları” başlıklı 5’inci maddesinde, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye ek ödemesi dağıtımının puanlama sistemine göre yapılacağının belirtildiği, dağıtım puanlarının da (A), (B), (C), (D) ve (E) olarak kategorilere ayrıldığı görülmektedir. Bu puanlardan temyize konu ihtilafın temelini oluşturduğu anlaşılan (Yönetmelik gereği idari personelin puan hesaplamalarına dâhil edilebilecek olan) (A) ve (E) puanlarının tanımına bakılacak olursa;
(A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, Yönetmelik ekindeki cetvelde yer alan kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade etmekte olup, bu puanın hesaplanmasında; (A) = Birim (b-ort) veya alt birim (ab-ort) ortalaması x kadro/görev unvan katsayısı x aktif çalışılan gün katsayısı formülü uygulanmaktadır.
(E) Diğer faaliyetler puanı ise; (A), (B), (C) ve (D) puanlarının hesaplanmasında dikkate alınan faaliyetler dışındaki komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususlar dikkate alınarak, yönetim kurulları tarafından tanımlanan ve belirlenen yüzdelik değerlerin kişinin (A) puanı ile çarpılması sonucu bulunan puanı ifade etmektedir:
(E) = Kişinin (A) Puanı x Belirlenen yüzdelik değer.
Bu tanımlamalar karşısında, (A) puanının, kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması ve (E) puanının (A) puanı üzerinden hesaplanması hasebiyle, Yönetmelik eki (ya da üniversite yönetim kurulunca yeniden belirlenen) Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde yer almayan bir kadroya, döner sermaye ek ödemesi yapılamayacağı anlaşılmakta olup, işte tam bu noktadan hareketle 2547 sayılı Kanunun 13/b-4 maddesi gereğince; bilfiil ilgili döner sermaye biriminde ve o kadrolarda çalışmış olmak şartıyla, söz konusu kadrolara yapılan görevlendirmelerin (örneğin, rektör tarafından herhangi bir idari personelin ilgili döner sermaye biriminde usulüne uygun olarak hastane müdürü, işletme müdürü, memur vb. olarak görevlendirilmesi) bu puanlar üzerinden döner sermaye ek ödemesi alınmasına hak kazandıracağı sonucu ortaya çıkmaktadır.
Ayrıca kanun koyucu, 375 sayılı KHK’nın ek 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları (…) kapsamında döner sermayeden ek ödeme yapılan personele, (…), söz konusu mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmaya devam olunur ve bunlara bu maddeye göre ayrıca ek ödeme yapılmaz. (Değişik ikinci cümle: 20/8/2016-6745/76 md.) Bu fıkra kapsamındaki idarelerin döner sermaye saymanlık hizmetlerini yürüten personele bu fıkrada yer alan mevzuat uyarınca döner sermaye gelirlerinden herhangi bir ad altında ödeme yapılmaz.” hükümlerine yer vermek suretiyle gelir getirici faaliyetlere katkısı olsa bile döner sermaye saymanlık hizmetlerini yürüten personele katkı payı ödenemeyeceğini hükme bağlamış; diğer birimler için böyle bir kısıtlamaya gitmemiştir.
Bu açıklamalar karşısında, ihtilafa konu görevlendirmeler tamamen 2547 sayılı Kanunun 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendinin işaret ettiği şekilde yapılmış olup, bu anlamda yukarıda anılan kişilerden Ek İlamda kamu zararı değerlendirmesine tabi tutulan Döner Sermaye İşletme Müdürü … ve Bilgisayar İşletmeni …’e döner sermaye ek ödemesi yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmemektedir.
Tazmin hükmü bu yönüyle hukuken isabetli görülmemekle birlikte kamu zararı tutarının toplamı, … sayılı (Asıl) İlamın …. maddesinde sorguya konu olduğu (ilk) halindeki Döner Sermaye İşletme Müdürü …’a özel hizmet tazminatının hatalı hesaplanması sonucu fazladan ödenen döner sermaye ek ödemesini de içermekte olduğundan; olayın sadece bu yönüyle değerlendirilerek kamu zararı tutarının yeniden hesaplanması gerekmektedir.
Sonuç itibariyle, temyiz talebinde bulunan sorumluların temyiz dilekçelerinde yer alan aynı mahiyetteki iddiaların kısmen kabulüyle, … sayılı Ek İlamın …. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesinin 7’nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kamu zararı tutarının yeniden hesaplanmasını teminen dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,”
denilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin;
(c) fıkrasında:
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine … ek ödeme …
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele … aylık ek ödeme yapılır. …” hükmü,
(f) fıkrasında;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. …
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. …” hükmü ve
(g) fıkrasında:
“…
Bu maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışındaki 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi memurlar ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre sözleşmeli olarak çalışan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi kapsamında ödeme yapılır ve bunlara bu madde uyarınca ayrıca ek ödeme yapılmaz.” hükmü
yer almaktadır.
Aynı maddenin (i) fıkrasına göre, yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenmektedir. Bu hükme dayanılarak çıkarılan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin ikinci fıkrası ile 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında da, 2547 sayılı Kanunun 58’inci maddesinin (c) ve (f) fıkraları kapsamında bulunanlar dışında 657 sayılı Kanuna tabi memurlar ile sözleşmeli personele döner sermaye ek ödemesi yapılamayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, yükseköğretim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi memurlar ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele; tıp ve diş hekimliği fakülteleri ve sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde çalışanlar ile anılan 58’inci maddenin (f) fıkrasında sayılan yönetici kadrolarında bulunanlar hariç, döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmaması gerekir.
Yukarıda anılan 58’inci maddenin (c) fıkrası uyarınca 657 sayılı Kanun’a tabi personele döner sermaye ek ödemesi yapılabilmesi için, ilgili personelin fıkrada sayılan Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinde fiilen döner sermaye gelirlerine katkı sağlayacak şekilde çalışıyor olması gerekmektedir. Ancak burada, döner sermaye birimleri, Tıp ve Diş Hekimliği Fakülteleri ile Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinin asli birimleri olarak değerlendirilemeyeceğinden; anılan fakülte ve merkezlerin asli birimlerine yapılan görevlendirmeler ile bunların bünyelerinde yer alan döner sermaye birimlerine yapılan görevlendirmelerin ayrı ayrı ele alınması gerekmektedir.
Anılan fıkrada yer alan “… bu yerlerde” ifadesinden, döner sermaye ek ödemesi yapılabilmesi için personelin fıkrada sayılan fakülte ve merkezlerin asli birimlerinde çalışıyor veya görevlendirilmiş olmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendi uyarınca Rektör tarafından 58’inci maddenin (c) fıkrasında sayılan fakülte ve merkezlerin döner sermaye birimlerinde görevlendirilmiş olan personele döner sermaye ek ödemesi yapılmasına imkan bulunmamaktadır.
Şef kadrosunda olup 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendi uyarınca Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde Müdür Vekili olarak görev yapan …’ın … tarihli görevlendirme yazısında, ilgilinin 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendi uyarınca hastane döner sermaye bütçesi satın alma işlemlerini yürütmek üzere … Hastanesinde görevlendirildiği; Bilgisayar İşletmeni kadrosunda olup 2547 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinin (b) fıkrasının 4’üncü bendi uyarınca Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde görev yapan …’in … tarihli görevlendirme yazısında, ilgilinin yoğun bakım, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon ve acil servis birimlerine ait mal ve hizmet satın alma işlerini yürütmek, belirtilen birimlerde yatan hastaların faturalarını kesmek üzere … Hastanesinde görevlendirildiği belirtilmektedir.
Yukarıda açıklandığı üzere söz konusu görevlendirmeler hastanenin döner sermaye birimine yapıldığı için bu görevlendirmeler sonucu ilgililere döner sermaye ek ödemesi yapılması mümkün olmadığından kendilerine yapılan döner sermaye ek ödemelerinin tamamı kamu zararıdır.
Diğer taraftan, vefat eden kamu görevlisine 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ikincil mevzuat ile yüklenmiş bir sorumluluk bulunmadığından, vefat eden Üniversite Yönetim Kurulu Üyesi …’ın sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıdaki tabloda yazılı toplam … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi …, Üniversite Yönetim Kurulu Başkan ve Üyeleri …, …, …, …, ve ..’a
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.