Yeni Birim Fiyat
… İl Müdürlüğünce … tarihinde … İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Limited Şirketine ihale edilen … TL sözleşme bedelli … İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi’nde;
A) Proje değişikliği nedeniyle ortaya çıkan yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedellerinin ödenmesi amacıyla yeni birim fiyat tespiti yapılırken, proforma faturaların işin tamamı belirtilmeden, birimi üzerinden Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatıldığı ve “8+14+8 mm boşluklu Lamine Cam Takılması” imalat kalemine ait proforma faturada ise Ticaret ve Sanayi Odası onayının olmadığı görülmüştür.
İşe ait sözleşmenin “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde; fiyat farkı hesaplanacağı ve fiyat farkı ödemesinde, 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın fiyat farkının hesabı ve ödenmesine ilişkin hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan hükmü;
“(1)… proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
…
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
…
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” şeklindedir.
Oda Muamelat Yönetmeliği’nin “Faturaların rayice uygunluğunun onayı” başlıklı 38’inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Proforma faturalar ile birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalar alım satım akdi hukuken gerçekleşmediğinden onaylanmaz. Ancak, birim fiyatı belirlemek için düzenlenen faturalarda işin tamamının belirtilmesi halinde bu faturaların onaylanması mümkündür…”
hükmü yer almaktadır.
… İl Müdürlüğü tarafından iş artışı kapsamında yer alan “60x60 cm gömme led armatür (40 w)” imalatı için piyasada faaliyet gösteren firmalardan proforma faturalar alınmış ve bu faturalar … Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatılmıştır. Ancak, Odaya fiyatlar onaylatılırken Oda Muamelat Yönetmeliği’ne aykırı olarak faturalarda işin tamamı belirtilmeyip yalnızca birimi belirtilmiştir.
… Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazı ile “60x60 cm gömme led armatür (40w)” ve “8+14+8 mm boşluklu Lamine Cam Takılması” imalatlarının toplam miktarları belirtilerek … Ticaret ve Sanayi Odasından bu imalatların … ve … yılı birim fiyatları istenmiştir. Söz konusu fiyatlardan Odanın “60x60 cm gömme led armatür (40w)” imalatına ilişkin olarak işin tamamını dikkate alarak tespit etmiş olduğu birim fiyatın, İl Müdürlüğünün sadece imalatın birimini esas alarak Odaya onaylattığı birim fiyattan daha düşük olduğu görülmüştür.
İş artışı kapsamında yer alan “8+14+8 mm boşluklu Lamine Cam Takılması” imalatının yeni birim fiyatı da piyasada faaliyet gösteren firmadan proforma fatura alınmak suretiyle belirlenmiş fakat proforma fatura Ticaret ve Sanayi Odasına onaylatılmamıştır. Kaldıki proforma fatura alınarak yeni birim fiyat belirlenmesi Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesine de aykırıdır.
… Ticaret ve Sanayi Odasının “8+14+8 mm boşluklu Lamine Cam Takılması” imalatına ilişkin olarak tespit etmiş olduğu birim fiyat incelendiğinde, İl Müdürlüğünün yeni birim fiyat tespitinde dayanak olarak kullandığı proforma faturadaki birim fiyattan daha düşük olduğu görülmüştür.
Söz konusu iki imalatın yeni birim fiyatlarının hatalı tespit edilmesi sonucu kamu zararı oluşmuştur. Sorguda kamu zararı … TL olarak hesaplanmış ise de, savunmalar üzerine yeniden yapılan hesaplama sonucunda kamu zararının … TL olduğu anlaşılmıştır.
Gerçekleştirme Görevlilerinden Şube Müdür Vekili …’ın hakedişleri matematiksel yönüyle kontrol amaçlı olarak imzalaması, kamu zararını oluşturacak matematiksel bir hata olmaması ve kontrol teşkilatında görevli olmaması nedeniyle; Makine Mühendisi …’ın, yapı denetim kontrol teşkilatında mekanik (tesisat) işlerinin denetiminden sorumlu olması ve kamu zararı oluşturan kalemlerin inşaat ve elektrik işleri olması nedeniyle sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorguda kamu zararı olarak hesaplanan … TL’nin;
Savunmalar üzerine yeniden yapılan hesaplama sonucunda kamu zararı olmadığı anlaşılan … TL’si için ilişilecek husus bulunmadığına,
Kamu zararı olup ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen … TL’nin Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlileri …’na müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) Proforma faturaya göre tespit edilen “Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatının yeni birim fiyatının tespit edilmesi sırasında hatalı uygulamalar yapıldığı görülmüştür.
İşe ait sözleşmenin “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde; fiyat farkı hesaplanacağı ve fiyat farkı ödemesinde, 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı eki 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın fiyat farkının hesabı ve ödenmesine ilişkin hükümleri uygulanacağı belirtilmiştir.
Bu Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinin sekizinci fıkrasında;
“Sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre sözleşme yılı fiyatı tespit edilemeyen iş kalemi için yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyat, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin sözleşme yılı birim fiyatı tespit edilir ve fiyat farkı hesabı bu fiyat esas alınarak yapılır.” denilmektedir.
Bu hükme göre; sözleşmede birim fiyatı bulunmayan ve Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre sözleşme yılı fiyatları tespit edilemeyen iş kalemlerinin yeni birim fiyatının uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre belirlenmesi, sonrasında ise bu fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek iş kaleminin sözleşme birim fiyatının tespit edilmesi, fiyat farkı hesabının da sözleşme yılı fiyatları esas alınarak yapılması gerekmektedir.
İl Müdürlüğü tarafından “Alüminyum Giydirme Cephe Yapılması” imalatının yeni birim fiyatı … TL olarak belirlenmiştir. Bu imalata ilişkin olarak … Ticaret ve Sanayi Odasının tespit etmiş olduğu birim fiyat ise … TL’dir. … TL, uygulama ayı fiyat farkı katsayısına bölünüp %... yüklenici karı ilave edildiğinde söz konusu imalatın birim fiyatı … TL olarak hesap edilmiştir. Hesap edilen birim fiyat, İl Müdürlüğünce tespit edilen birim fiyattan daha yüksek olduğundan kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla, sorguda kamu zararı olduğu iddiası ile hesaplanan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.