Yeni Birim Fiyat, İşin Projesine Uygun Olmayan İmalatlar
… İl Müdürlüğünce … tarihinde …’e ihale edilen … TL sözleşme bedelli … İl Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşinde;
A) Sözleşmede yer almayan iş kaleminin yeni birim fiyatının, bu iş kalemine ait … yılı analiz ve rayici bulunmasına rağmen proforma fatura alınmak suretiyle belirlendiği görülmüştür.
… tarihinde imzalanan işe ait sözleşmenin 28’inci maddesinde; sözleşme ve eklerinde birim fiyatı bulunmayan yeni iş kalemlerinin bedelinin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre hesaplanacağı belirtilmiştir.
Sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinin ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan hükmünde;
“(1)… proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21’inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2)Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3)İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” denilmektedir.
Yukarıda belirtildiği üzere, yapım işlerinde proje değişikliği nedeniyle ortaya çıkan yeni iş kalemlerinin/gruplarının birim fiyatının tespiti için, iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yapılacak analizlere, kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek; yukarıda yer alan rayiçlerden biri veya birkaçı uygulanmalıdır.
… tarihinde yapılan mukayeseli keşifte iş artışı olarak yer alan ve işin sözleşmesinde teklif birim fiyatı bulunmayan … iş kaleminin yeni birim fiyatı piyasada faaliyet gösteren üç firmadan malzeme, işçilik ve montaj dahil proforma fatura alınmak suretiyle belirlenmiştir. Ancak proforma fatura ile yeni birim fiyat tespit edilmesi YİGŞ’nin 22’nci maddesinde öngörülen yöntemlerden biri değildir.
…’nın söz konusu iş kalemine benzerlik gösteren … poz nolu birim fiyat analizi bulunmakta olup, söz konusu imalatın … iş kaleminin birim fiyatının tespitinde kıyasen uygulanması gerekir. (Tablo:1)
Yukarıdaki analiz dikkate alınarak, … iş kaleminin birim fiyatının … TL olması gerekirken, proforma fatura alınarak birim fiyatının … TL olarak hesap edilmesi ve bu fiyat üzerinden ödeme yapılması sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlileri … savunmalarında, sadece söz konusu iş için görevlendirilen teknik personelin sorumlu tutulmaları, kendilerinin sorumlu tutulmamaları gerektiğini iddia etmekte iseler de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci maddesindeki, “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü ile 33’üncü maddesindeki, “Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmü gereğince, kamu zararından harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin tamamı birlikte sorumludurlar.
Kamu zararını oluşturan imalat kaleminin inşaat kalemi olması ve elektrik-mekanik iş kalemleriyle ilgili olmaması nedeniyle Gerçekleştirme Görevlileri … ile …’in sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının; Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlileri …’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Söz konusu kamu zararında tek başına kontrol teşkilatının sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi mukayeseli keşif ve anlaşma tutanağına dayalı ödeme yaptığından bu kişilerin sorumlulukları bulunmamaktadır. Bu nedenle, kamu zararının sadece kontrol teşkilatı üyelerine ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.
B) İşin projesine göre yapılması gereken imalatlar ile fiilen yerinde yapılan imalatların birbirinden farklı olduğu ve mukayeseli keşifte iş artışı olarak yer alan “Demir yüzeylerin özel (silis quartz) kumla kompresör kullanılarak parlak bir yüzey elde edilinceye kadar raspa edilmesi” imalatının yapılmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Uygulama projesi” belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinin ilk fıkrasında;
“Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin “İşlerin denetimi” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;
“…
Herhangi bir işin, yapı denetim görevlisinin denetimi altında yapılmış olması yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işi bütünüyle projelerine, sözleşme ve şartnamelerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmak hususundaki yükümlülüklerini ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır…”
denilmekte olup yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, yüklenicinin sözleşme konusu işleri uygulama projelerine, teknik belgelere, fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde yapması gerekmektedir.
Söz konusu yapım işinin projesinde, üst katta bulunan asansör makine dairesinin 4 cephesinden 2 cephesinin granit seramik kaplama, 2 cephesinin de alüminyum kompozit kaplama yapılması öngörülmüştür. Daha sonra yapılan iş artışı ile üst kata yemekhane yapımına karar verilmiştir. Yemekhane yapımı ile birlikte asansör makine dairesinin 4 cephesinden 3 cephesi yemekhanenin içinde kalmıştır. Yemekhanenin içinde kalan 3 cephenin 2 cephesinde “P-002/A1-Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması yapılması (ısı yalıtımsız)” ve altına da “Y.19.055/053 5 cm kalınlıkta taşyünü levhalar (min. 120 kg/m³ yoğunlukta) ile dış duvarlarda dıştan ısı yalıtımı ve üzerine ısı yalıtım sıvası yapılması” imalatlarının yapılması gerekmesine rağmen, işe ilişkin imalat resimlerinin incelenmesi sonucunda asansör makine dairesinin 2 cephesine söz konusu imalatların yapılmayıp sadece alçı sıva + boya imalatlarının yapıldığı görülmüştür.
Yine aynı şekilde, yapım işinin projesine göre yangın merdiveninin 4 cephesine “P-002/A1-Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması yapılması (Isı yalıtımsız)” ve altına “Y.19.055/053 5 cm kalınlıkta taşyünü levhalar (min. 120 kg/m³ yoğunlukta) ile dış duvarlarda dıştan ısı yalıtımı ve üzerine ısı yalıtım sıvası yapılması” imalatlarının yapılması gerekmektedir. İmalatlara ilişkin resimlerin incelenmesi sonucunda yangın merdivenin 1 cephesine söz konusu imalatların yapılmayıp sadece alçı sıva + boya imalatının yapıldığı görülmüştür. Ayrıca, hem asansör makine dairesi hem de yangın merdiveni için yapılmayan imalatlar mukayeseli keşifte eksilen imalatlar olarak hesaplara alınmamıştır.
Bununla birlikte, mukayese hesaplarında iş artışı olarak yer alan “Demir yüzeylerin özel (silis quartz) kumla kompresör kullanılarak parlak bir yüzey elde edilinceye kadar raspa edilmesi” imalatı da yerinde yapılmamıştır.
Sonuç olarak, yapım işinin uygulama projesine göre yapılması gereken imalatlar ile fiilen yapılan imalatların birbirinden farklı olması ve mukayeseli keşifte iş artışı olarak yer alan “Demir yüzeylerin özel (silis quartz) kumla kompresör kullanılarak parlak bir yüzey elde edilinceye kadar raspa edilmesi” imalatının yerinde yapılmaması nedeniyle kamu zararı oluşmuştur.
Harcama Yetkilisi … savunmasında, sadece söz konusu iş için görevlendirilen teknik personelin sorumlu tutulmaları, kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiğini iddia etmekte ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci maddesindeki, “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince, kamu zararından harcama yetkilileri diğer sorumlular ile birlikte sorumludurlar.
Kamu zararını oluşturan imalat kalemleri inşaat kalemi olup elektrik-mekanik iş kalemleriyle ilgili olmaması nedeniyle Gerçekleştirme Görevlileri … ile söz konusu imalatların uygulanıp uygulanmadığını geçici kabul komisyon üyesi olarak bilmesinin mümkün olmaması nedeniyle …’nin sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının; Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlileri …’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Başkan …’nün sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
5018 sayılı Kanun'un 71’inci maddesinde, Kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanmış, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar da ayrıca sayılmıştır. Bu düzenlemeye göre mali sorumluluğun oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi bulunmalıdır. Ayrıca 6085 sayılı Kanun gereği, yapılan bir harcamaya kamu zararı diyebilmek için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması yanında sorumluların mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurulması da gerekmektedir.
Tüm bu düzenlemeler çerçevesinde, kapsamlı bir yapım işi ile ilgili olarak iş mahallinde fiili ve fiziki inceleme ile tespit edilebilecek imalat eksiklikleri veya standartlara, uygulama projesine aykırı imalatlar nedeniyle, idari personele mali sorumluluk yüklenmesi uygun olmaz. İşlerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak iyi bir biçimde yapılmasını sağlamak kontrol elemanlarının görevidir ve sonuçlarından da onlar sorumlu olmalıdır. Uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği ve benzeri nedenlerle meydana gelen, teknik ve fiili tespitlere dayalı zarar ve ziyandan, imalatların her safhasında yapı kontrol hizmetini yürüten, hakedişleri düzenleyip imzalayan teknik elemanlar sorumlu tutulmalıdır. Ayrıca kontrol edilecek işin büyüklük ve önemine göre kısımlara ayrılması ve her kısım için ayrı kişi görevlendirilmesi de mümkündür. Ayrıca sorumluların mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurulması açısından elektrikle ilgili eksiklikten, inşaatla ilgili teknik personeli, inşaatla ilgili eksiklikten elektrikle ilgili teknik personeli sorumlu tutmak da doğru olmaz. Bu nedenle kamu zararına sebep olan imalatın kontrolünden sorumlu personel tespit edilerek onların sorumlu tutulması gerekir.
Üye …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Söz konusu kamu zararında tek başına kontrol teşkilatının sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi mukayeseli keşif ve anlaşma tutanağına dayalı ödeme yaptığından bu kişilerin sorumlulukları bulunmamaktadır. Bu nedenle, kamu zararının sadece kontrol teşkilatı üyelerine ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.
C) Mukayese hesabı yapılırken esas alınan bazı imalat kalemlerinin miktarlarının, uygulama projesine göre hesaplanan ve yerinde yapılan imalat miktarlarından fazla olduğu görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Uygulama projesi” belli bir yapının, onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği proje olarak tanımlanmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Projelerin uygulanması” başlıklı 12’nci maddesinin ilk fıkrasında;
“Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.”
hükmü yer almaktadır.
Aynı Şartname’nin “İşlerin denetimi” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;
“…
Herhangi bir işin, yapı denetim görevlisinin denetimi altında yapılmış olması yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işi bütünüyle projelerine, sözleşme ve şartnamelerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmak hususundaki yükümlülüklerini ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır…”
denilmekte olup yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre, yüklenicinin sözleşme konusu işleri uygulama projelerine, teknik belgelere, fen ve sanat kurallarına uygun bir şekilde yapması gerekmektedir.
Mukayeseli keşifte, “KTK-0710/3- İki kat antipas ile demir imalatının boyanması” ve “Y.25.002/03- Demir yüzeylere iki kat solvent bazlı epoksi boya yapılması” imalatlarında … m² üzerinden iş artışı yapılmasına rağmen, uygulama projesi üzerinden yapılan hesaplamada toplam profil uzunluğunun … metre olduğu ve iş artışında … metre olarak tespit edilen uzunluğun m²’ye dönüştürülmediği görülmüştür. … metre profil uzunluğunun m² birimi cinsinden değeri … m² olup yükleniciye … m²’ye karşılık gelen tutarda fazla ödeme yapılmıştır.
Yemekhane yapımının çelik konstrüksiyonu için kullanılan “Y.23.176 lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması” imalatı, toplam … kg üzerinden iş artışı olarak mukayese hesaplarına girmiştir. Ancak, yapım işinin uygulama projesi üzerinden kullanılan demir profillerin toplam imalat miktarı … kg olarak hesaplanmıştır. Diğer bir ifadeyle yükleniciye … kg’a karşılık gelen tutar kadar fazla ödeme yapılmıştır.
Yine mukayeseli keşifte, “Y.26.008/308A mat, sırsız porselen koro ile süpürgelik yapılması” imalatı … m² olarak yer almasına rağmen, uygulama projesi üzerinden yapılan hesaplamada … m² olması gerektiği tespit edilmiştir. Nitekim imalat yerinde de … m² yapıldığından yükleniciye … m²’ye karşılık gelen tutarda fazla ödeme yapılmıştır.
Dolayısıyla, mukayese hesabı yapılırken esas alınan imalat miktarlarının, yapım işinin projesine göre hesaplanan imalat miktarlarından fazla olması nedeniyle kamu zararı oluşmuştur.
Harcama Yetkilisi … savunmasında, sadece söz konusu iş için görevlendirilen teknik personelin sorumlu tutulmaları, kendisinin sorumlu tutulmaması gerektiğini iddia etmekte ise de, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci maddesindeki, “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü gereğince, kamu zararından harcama yetkilileri diğer sorumlular ile birlikte sorumludurlar.
Kamu zararını oluşturan imalat kalemlerinin inşaat kalemi olması ve elektrik-mekanik iş kalemleriyle ilgili olmaması nedeniyle Gerçekleştirme Görevlileri … ile …’in sorumlulukları bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının; Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlileri …’e müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Başkan …’nün sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
5018 sayılı Kanun'un 71’inci maddesinde, Kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” şeklinde tanımlanmış, kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak unsurlar da ayrıca sayılmıştır. Bu düzenlemeye göre mali sorumluluğun oluşabilmesi için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemi bulunmalıdır. Ayrıca 6085 sayılı Kanun gereği, yapılan bir harcamaya kamu zararı diyebilmek için kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması yanında sorumluların mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurulması da gerekmektedir.
Tüm bu düzenlemeler çerçevesinde, kapsamlı bir yapım işi ile ilgili olarak iş mahallinde fiili ve fiziki inceleme ile tespit edilebilecek imalat eksiklikleri veya standartlara, uygulama projesine aykırı imalatlar nedeniyle, idari personele mali sorumluluk yüklenmesi uygun olmaz. İşlerin, sözleşme ve eklerine, şartnamelere, fen ve sanat kurallarına uygun olarak iyi bir biçimde yapılmasını sağlamak kontrol elemanlarının görevidir ve sonuçlarından da onlar sorumlu olmalıdır. Uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği ve benzeri nedenlerle meydana gelen, teknik ve fiili tespitlere dayalı zarar ve ziyandan, imalatların her safhasında yapı kontrol hizmetini yürüten, hakedişleri düzenleyip imzalayan teknik elemanlar sorumlu tutulmalıdır. Ayrıca kontrol edilecek işin büyüklük ve önemine göre kısımlara ayrılması ve her kısım için ayrı kişi görevlendirilmesi de mümkündür. Ayrıca sorumluların mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri ile illiyet bağı kurulması açısından elektrikle ilgili eksiklikten, inşaatla ilgili teknik personeli, inşaatla ilgili eksiklikten elektrikle ilgili teknik personeli sorumlu tutmak da doğru olmaz. Bu nedenle kamu zararına sebep olan imalatın kontrolünden sorumlu personel tespit edilerek onların sorumlu tutulması gerekir.
Üye …’ın sorumluluğa ilişkin karşı oy gerekçesi:
Söz konusu kamu zararında tek başına kontrol teşkilatının sorumluluğu bulunmaktadır. Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi mukayeseli keşif ve anlaşma tutanağına dayalı ödeme yaptığından bu görevlilerin sorumlulukları bulunmamaktadır. Bu nedenle, kamu zararının sadece kontrol teşkilatı üyelerine ödettirilmesine karar verilmesi gerekir.
D) Yapı ruhsat harcı ve otopark harcı ödendiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinin (i) bendinde, ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin teklif fiyatına dahil olacağının idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinin (h) bendinde ise, ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinden hangisinin teklif fiyatına dahil olacağının sözleşmelerde belirtilmesinin zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu işe ait … tarihli sözleşmenin “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde;
“Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb. giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, İdare tarafından Yükleniciye ödenir.”
denilmekte olup söz konusu yapım işinde uygulanacak İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,
“İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.”
hükmü yer almaktadır.
Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinin açıklamasında;
“1) İdareler, bu şartnamede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre İdarelerce düzenlenmesine gerek duyulan hususlarda ihale konusu yapım işinin gereklerini de dikkate alarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, başka düzenlemeler yaparak alt maddeler halinde buraya ekleyebilirler.”
denilmektedir.
Söz konusu işe ait idari şartnamenin “Diğer hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde ise inşaat ruhsatı ve yapı kullanma belgesinin İdare tarafından alınacağı belirtilmiştir.
İşe ait sözleşmenin 7 ve 25’inci maddelerinde taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb. giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderinin sözleşme bedeline dahil olduğu belirtilmiş olmasına rağmen, idari şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde inşaat ruhsatı ve yapı kullanma belgesinin İdare tarafından alınacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla bu iki doküman arasında çelişki bulunmaktadır.
İşe ait sözleşmenin “Sözleşmenin ekleri” başlıklı 8’inci maddesinde;
“İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.
8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler
8.3. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:
1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,
2) İdari Şartname,
3) Sözleşme Tasarısı,
…”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümdeki öncelik sıralamasında idari şartname, sözleşme tasarısından önce geldiği için işe ait idari şartnamenin 46’ncı maddesi hükmünün uygulanması gerektiğinden söz konusu harçların ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, sorguda kamu zararı olduğu iddiası ile hesaplanan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.