Hakediş
… tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesiyle ilişilecek husus bulunmadığına hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulu’nun … tarihli ve … tutanak numaralı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… İl Özel İdaresi …yılı hesabına ait raporun … tarihinde dairemizde yargılanması sonucu düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesiyle; … yapım işine ait fiili fiziki denetim sonucunda düzenlenen tespit tutanağında işin sözleşmesi kapsamında bedeli ödenip de projesine ve mahal listesine uygun yapılmayan veya hiç yapılmayan imalatlar nedeniyle sorgu konusu edilen … TL’nin mevzuata uygun olduğu gerekçesiyle ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmişti.
Söz konusu hükmün Sayıştay Başsavcılığınca temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak numaralı kararın …’nci maddesinde;
“… İşi”ne ilişkin olarak Sayıştay denetimi esnasında düzenlenmiş … tarihli Tespit Tutanağının;
-1 no.lu ”l-İhale dokümanı eki uygulama projesi gereğince … 40*40 MAT GRANİT DÖŞEME pozunun uygulanması gereken mahallere fiilen … poz numaralı 40*40 cm anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosu uygulandığı” tespitine ilişkin olarak;
İlamda; Tespit Tutanağı ekindeki aynı zamanda Denetçi raporundaki kamu zararı tablosunda … pozunun yerine kullanılan … poz no.lu “40x40 cm anma ebatlarında, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, 1. kalite, mat, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı döşeme kaplaması yapılması” imalatının proje, şartname ve yaklaşık maliyet cetvelinde gösterilmediği, bunun yerine projede … poz no.lu imalatın gösterildiği ve birim fiyatının … TL olduğu, söz konusu imalatın yerine de uygulamada … poz no.lu “40*40 cm anma ebatlarında her türlü desen ve yüzey özelliğinde 1. kalite, beyaz, sırlı porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması” imalatının yapıldığı ve kamu zararına sebebiyet verilmediği gerekçesi ile yapılan işlemin mevzuatına uygun olduğuna karar verilmişse de;
Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; işe ait ihale dokümanı eki uygulama projesine göre ıslak hacimlerde duvar ve zemin mahallerine … poz no.lu Mat Granit Seramik Karo döşenmesi gerektiği ve bu nedenle Tutanağın ekinde (aynı zamanda İlamda) yer alan “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosunda söz konusu iş kaleminin … yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile yer alması gerektiği hususları sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında söz konusu imalat yerine fiilen … poz no.lu 40*40 cm anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosunun döşendiği belirtilmesine rağmen, sorumluların rapora ilişkin gönderdikleri savunmalarda ve İlamın hüküm kısmında; aynı mahalde fiilen … no.lu 40*40 1. kalite, beyaz sırlı porselen karo döşendiği belirtilmiş olup, döşenen malzemelere (renkli seramik karo veya beyaz sırlı porselen karo) ilişkin tespitler arasında çelişki söz konusu olduğundan, bu çelişkinin giderilmesi için fiili imalatın (gerekirse bilirkişi görevlendirilmesi suretiyle) ortaya konulması ve ondan sonra uygulanan iş kaleminin "Fiilen Yapılan İmalatlar" tablosuna 2016 yılı (uygulama yılı) birim fiyatları ile dâhil edilmesi gerektiği,
- 2 no.lu “2-İhale dokümanı eki uygulama projesine aykırı şekilde ıslak hacimlere lamine asma tavan yapıldığı; bu kapsamda 50 cm'lik tavanı çevreleyen duvarlara eksik seramik imalatı yapıldığı; ayrıca ıslak hacim tavanlarına sıva ve boya imalatı uygulanmadığı” tespitine ilişkin olarak;
İlamda; projede yer alan … poz no.lu yeni sıva yüzeylere macun ve astar uygulanarak iki kat su bazlı mat boya yapılması (iç cephe) imalatı ile … poz no.lu 250/350 kg kireç/çimento karışımı kaba ve ince harçla sıva yapılması (tavan sıvası) imalatının yerine fiilen … poz no.lu "85 mm eninde 0,70 mm kalınlığında minimum 20 mikron polyester esaslı rulo boyama sistemi ile boyanmış alüminyum lameller ile 15 mm derz çıtalı asma tavan yapılması" imalatının gerçekleştirildiği, ayrıca eksik olduğu tespit edilen … poz no.lu "Fasarit yapılması" imalatının proje, şartname ve ödeme kalemlerinde bulunmadığı, bu nedenle söz konusu imalat yapılmadığı gerekçesi ile kamu zararı oluşmadığı gerekçeleri ile yapılan işlemlerin mevzuatına uygun olduğuna karar verilmişse de;
Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; projeye göre … poz no.lu "Yeni sıva yüzeylere macun ve astar uygulanarak iki kat su bazlı mat boya yapılması (iç cephe)" ve … poz no.lu "250/300 kg kireç/çimento karışımı kaba ve inçe harçla sıva yapılması (tavan sıvası)” ile zemin kat tavanlarına fasarit imalatı uygulanması gerektiği ve bu nedenle söz konusu iş kalemlerinin Tespit Tutanağı ekinde (aynı zamanda İlamda) yer alan “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosuna … yılı (uygulama yılı) birim fiyatları ile dâhil edilmesi gerektiği sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında eksik olduğu belirtilen mezkûr imalatlar yerine fiilen … poz no.lu "85 mm eninde 0,70 mm kalınlığında minimum 20 mikron polyester esaslı rulo boyama sistemi ile boyanmış alüminyum lameller ile 15 mm derz çıtalı asma tavan yapılması" imalatının gerçekleştirildiği tespit edildiğinden ve buna ilişkin herhangi bir itiraz da bulunmadığından, … poz no.lu iş kaleminin de "Fiilen Yapılan İmalatlar" tablosuna … yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile dâhil edilmesi gerektiği,
-3 no.lu “3-İhale dokümanı eki uygulama projesi ve teknik şartname gereğince yapılması gereken ve inşaatın mütemmim cüz-ü olan dilatasyon fugası imalatlarının yapılmadığı (zemin seramikle ve diğer çevrili üç tarafın sıva ile kaplandığı)” tespitine ilişkin olarak;
İlamda; … Bina içinde, duvar ve tavanlarda alüminyum kapaklı dilatasyon madeni fugası yapılması imalatının yerine … 120 mm genişlikte min, 1,3 mm et kalınlığında eloksallı alüminyum kaplama imalatının gerçekleştirildiği ve kamu zararına sebebiyet verilmediği gerekçesi ile yapılan işlemin mevzuatına uygun olduğuna karar verilmişse de;
Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; projeye göre … poz no.lu “Bina içinde, duvar, tavana madeni dilatasyon fugası yapılması (alüminyum kapaklı)” imalatının uygulanması gerektiği ve bu nedenle söz konusu iş kaleminin “Yapılması Gerekirken Yapılmayan İmalatlar” Tablosuna … yılı (uygulama yılı) birim fiyatları ile dâhil edilmesi gerektiği hususları sabit olmakla birlikte; Tespit Tutanağında bu imalat yerine fiilen … poz no.lu “120 mm genişlikte, min. 1,3 mm et kalınlığında eloksallı alüminyum kapak profilleri ile duvar, tavan ve cephelerde kaplama üstü dilatasyon fugası yapılması 50 mm genişlikte dilatasyonlar için)” imalatının yapıldığı tespit edildiğinden ve buna ilişkin herhangi bir itiraz da mevcut olmadığından, … poz no.lu iş kaleminin de "Fiilen Yapılan İmalatlar" tablosuna … yılı (uygulama yılı) birim fiyatı ile dâhil edilmesi gerektiği,
-4 no.lu “4-İhale dokümanı eki uygulama projesi ve teknik şartname gereğince zemine kaplanması gereken kauçuk döşemenin 5 mm tatbik edildiği” tespitine ilişkin olarak;
İlamda; … poz no.lu 6 mm kalınlığında kauçuk zemin döşeme kaplaması imalatının projeye ve şartnameye uygun yapıldığı gerekçesi ile yapılan işlemin mevzuatına uygun olduğuna karar verilmişse de;
Başsavcılığın temyiz dilekçesinde de belirtildiği şekilde; işin projesine göre 6 mm kalınlığında kauçuk döşeme yapılması gerektiği anlaşılmakla birlikte; sorumlular tarafından rapora ilişkin gönderilen savunmalarda; kauçuk zemin malzemesinin satın alma faturası, alınan firmanın malzemenin 6 mm kalınlığında olduğuna ve üzerinde yapılan spor nedeniyle esneme ve kalınlık farkına sebep olduğuna ilişkin beyanı (Tutanağı) ile malzemenin TSE belgeleri savunma ekine konularak Özel 2 poz no.lu 6 mm kalınlığında kauçuk zemin döşeme kaplamasının projesine uygun tatbik edildiği öne sürüldüğünden, söz konusu kauçuk zemin döşemesinin 6 mm kalınlığında uygulanıp uygulanmadığı, üzerinde spor yapılıp, esnemeden kaynaklı kalınlık farkının oluşup oluşmadığı hususları (gerekirse bilirkişi görevlendirilerek) açıklığa kavuşturularak fiilen yapılan imalatın projeye uygun olup olmadığına karar verilmesi ve buna göre kamu zararı hesap tablolarına ilgili imalatların dâhil edilmesi gerektiği,
Anlaşılmıştır.
Bu itibarla; Başsavcılık talebi kabul edilerek; … tarihli Tespit Tutanağındaki tespitler bazında yukarıda belirtilmiş açıklamalar dikkate alınmak suretiyle konuya ilişkin tekrar değerlendirme yapılarak kamu zararının yeniden hesaplanmasını teminen … no.lu İlamın …'inci maddesi ile … TL tutarında verilmiş ilişilecek bir husus bulunmadığına ilişkin hükmün BOZULMASINA, konu hakkında yeni hüküm tesisi için dosyanın DAİRESİNE TEVDİİNE, oy çokluğuyla, …”
denilmektedir.
… Yapım İşinin yerinde denetimi amacıyla Sayıştay Denetçisinin talebi üzerine … Valiliğince oluşturulan teknik heyet tarafından iş mahallinde yapılan fiili fiziki inceleme sonucu düzenlenen … tarihli Tespit Tutanağında işin sözleşmesi kapsamında bedeli ödenip de, projesine ve mahal listesine uygun yapılmayan veya hiç yapılmayan imalatlarla ilgili yapılan tespitler neticesinde Tutanağın ekinde yer alan tablolarda hesaplanan toplam … TL kamu zararı sorgu konusu edilmiştir.
Raporun yargılanması sonucu düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın …’inci maddesinde ise Tespit Tutanağında ve ekindeki Kamu Zararı Tablosunda belirtilen imalatların bir kısmının projesine, mahal listesine uygun yapıldığı, bir kısmının ise projesine uygun olmasa da yerine yapılan imalatlar nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmediği gerekçeleri ile kamu zararı iddiasının toplam tutarı olan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.
Bu defa Sayıştay Başsavcılığı tarafından konunun temyiz edilmesi sonucunda Temyiz Kurulunca alınan … tarihli ve …. tutanak numaralı kararının …’nci maddesi doğrultusunda … Yapım İşine ilişkin olarak Sayıştay denetimi esnasında düzenlenmiş … tarihli Tespit Tutanağının;
-1 no.lu “l-İhale dokümanı eki uygulama projesi gereğince … 40*40 MAT GRANİT DÖŞEME pozunun uygulanması gereken mahallere fiilen …poz numaralı 40*40 cm anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosu uygulandığı” tespitine ilişkin olarak;
İşe ait ihale dokümanı eki uygulama projesi uyarınca ıslak hacimlerde duvar ve zemin mahallerine … 40*40 mat granit döşeme pozunun uygulanması gereken mahallere fiilen … poz numaralı 40*40 anma ebatlarında 1. kalite renkli seramik yer karosu uygulandığı,
Asıl ilamda … poz no.lu imalatın proje, şartname ve yaklaşık maliyet cetvelinde gösterilmediği, bunun yerine … pozlu imalatın gösterildiği belirtilmişse de, Çevre Şehircilik Bakanlığı pozlarında … numara ile başlayan granit seramik poz fiyatlarının … yılından sonra yayınlanmadığı; bunun yerine granit/porselen eşdeğeri olarak …-… yıllarında (… ile başlayan pozlar); … yılından sonra ise … ve … ile başlayan pozların yayınlandığı, Teknik Heyet tarafından düzenlenen Tespit Tutanağı ekinde “Yapılması Gerekip de Yapılmayan İmalatlar” tablosu hesaplamasında granit karo imalatı için … yılı yerel piyasa fiyatları yerine yüklenici lehine … yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı porselen (Granit) seramik karo fiyatlarının esas alındığı,
Bununla beraber asıl ilamda … Granit kaplama yapılması pozunun … yılı fiyatının esas alınması gerekirken … yılı fiyatının esas alındığı; … pozunun … birim fiyatı … TL/m2 olduğu halde hesaplamaya (… TL/m2) olarak dahil edildiği,
- 2 no.lu “2-İhale dokümanı eki uygulama projesine aykırı şekilde ıslak hacimlere lamine asma tavan yapıldığı; bu kapsamda 50 cm'lik tavanı çevreleyen duvarlara eksik seramik imalatı yapıldığı; ayrıca ıslak hacim tavanlarına sıva ve boya imalatı uygulanmadığı” tespitine ilişkin olarak;
… poz no.lu yeni sıva yüzeylere macun ve astar uygulanarak iki kat su bazlı mat boya yapılması (iç cephe) imalatı ile … poz no.lu 250/350 kg kireç/çimento karışımı kaba ve ince harçla sıva yapılması (tavan sıvası) imalatı yerine … poz no.lu 85 mm eninde 0,70 mm kalınlığında minimum 20 mikron polyester esaslı rulo boyama sistemi ile boyanmış alüminyum lameller ile 15 mm derz çıtalı asma tavan yapılması imalatının gerçekleştirildiği,
-3 no.lu “3-İhale dokümanı eki uygulama projesi ve teknik şartname gereğince yapılması gereken ve inşaatın mütemmim cüz-ü olan dilatasyon fugası imalatlarının yapılmadığı (zemin seramikle ve diğer çevrili üç tarafın sıva ile kaplandığı)” tespitine ilişkin olarak;
Projeye göre … poz no.lu “Bina içinde, duvar, tavana madeni dilatasyon fugası yapılması (alüminyum kapaklı)” imalatının uygulanması gerekirken bu imalat yerine fiilen … poz no.lu “120 mm genişlikte, min. 1,3 mm et kalınlığında eloksallı alüminyum kapak profilleri ile duvar, tavan ve cephelerde kaplama üstü dilatasyon fugası yapılması” imalatı yapıldığı,
- 4 no.lu “4-İhale dokümanı eki uygulama projesi ve teknik şartname gereğince zemine kaplanması gereken kauçuk döşemenin 5 mm tatbik edildiği” tespitine ilişkin olarak;
… poz no.lu “6 mm kalınlığında kauçuk zemin döşeme kaplaması yapılması” imalatı ile ilgili olarak kauçuk zemin döşeme kaplama imalatının 5 mm kalınlığında uygulandığının tespit edildiği,
- İhale dokümanı eki uygulama projesinde Zemin Kat Planı Tavanlarına fasarit imalatı yapılması gerekirken yapılmadığı
anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan imalat kalemleri ile ilgili olarak yapılması gerekip de yapılmayan imalatlar ve fiilen yapılan imalatlar karşılaştırıldığında, yapılması gerekirken yapılmayan imalat tutarı fiilen yapılan imalat tutarından fazla olduğundan, aradaki fark kamu zararı oluşturmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi … ile Gerçekleştirme Görevlileri … ve …’e (İnşaat Mühendisi) müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanunun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Başkan … ve Üye …’ın karşı oy gerekçesi:
… TL ihale bedelli … Yapım İşi’nde ihale dokümanına uygun olmayan veya hiç yapılmayan imalatlarla ilgili olarak Denetçinin talebi doğrultusunda kontrol teşkilatı tarafından tutulan … tarihli Tespit Tutanağında yer alan tespitlerin her biri, Dairece yapılan yargılamada gerek Denetçi raporu gerekse sorumlularca ibraz edilen bilgi ve belgeler kapsamında ayrıntılı değerlendirilmiştir. İlamda yer alan gerekçeler dikkate alındığında; Tespit Tutanağında projesine uygun olmadığı belirtilen imalatların bir kısmının yerine İdarenin onayıyla farklı imalatların uygulandığı ve projesinden farklı uygulanan söz konusu imalatlar nedeniyle İlamdaki hesaplama tablosundan da görüleceği üzere kamu zararına sebebiyet verilmediği, bir kısmının ise sözleşme ve eklerine uygun olarak yapıldığı veya sonradan tamamlandığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla Daire kararında ısrar edilerek kamu zararı oluşmadığından konu ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.