İmalat eksiklikleri, yeni birim fiyat
6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında yapılan …’nde;
A) Ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken Ek Protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarları esas alınarak yapıldığı görülmüştür.
6306 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında;
“Bakanlık, TOKİ, İller Bankası Anonim Şirketi ve İdare; danışmanlık, yazılım, araştırma, her tür ve ölçekte harita, etüt, proje, kadastro, kamulaştırma, mikro bölgeleme, risk yönetimi ve sakınım planı çalışmalarını, her tür ve ölçekte plan yapımı ve imar uygulaması işlerini ve dönüşüm uygulamalarını Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle ve 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idareler ile akdedecekleri protokoller çerçevesinde 2886 sayılı Kanuna ve 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın ortak hizmet uygulamaları suretiyle de gerçekleştirebilir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme dayanılarak;
… tarihinde … Bakanlığı ile … arasında … belirtilen hükümler doğrultusunda alana yönelik … iş kalemlerini içeren protokol,
… tarihinde ise … Bakanlığı ve … arasında … Protokolü,
Anılan çerçeve protokol kapsamında … tarihinde … Bakanlığı ile … arasında … Ek Protokol”
imzalanmıştır.
… tarihinde … Bakanlığı, … ve … arasında imzalanan İşbirliği Çerçeve Protokolü ile 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen riskli alan ve rezerv yapı alanları ile riskli yapıların bulunduğu yerlerde protokol taraflarınca işbirliği yapılmasına ilişkin esaslar belirlenmiş olup anılan protokolün “Diğer Hükümler” başlıklı 8’inci maddesinde;
“…
(2) Bu Protokol’de belirtilmeyen hususların düzenlenmesine ihtiyaç duyulması halinde; bu Protokol’ün konusu ve kapsamı çerçevesinde taraflarca ek protokoller yapılabilir.
(3) Uygulanacak her bir proje için ek protokol yapılacak ve her bir projede tarafların hak ve mükellefiyetleri bu ek protokoller ile ayrıca belirlenecektir.
(4) Düzenlenecek ek protokoller işbu protokolün ayrılmaz parçası haline gelir.”
denilmektedir.
Söz konusu İşbirliği Çerçeve Protokolü kapsamda … Bakanlığı ile … arasında … tarihinde Ek Protokol imzalanmış olup Ek Protokol’ün;
“Ek Protokolün Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde,
“İş bu Ek Protokol;… Bakanlığı, … ile … arasında … tarihinde imzalanan “6306 Sayılı Kanun uyarınca ilan edilen riskli alan ve rezerv yapı alanları ile riskli yapıların bulunduğu yerlerde protokol taraflarınca işbirliği yapılmasına ilişkin” esasları belirleyen Protokol doğrultusunda, … sınırları içerisinde yer alan proje alanının bulunduğu bölgede terör örgütü mensuplarınca kamu düzeni ve güvenliğinin olağan hayatı durduracak ve kesintiye uğratacak şekilde bozulması ve bu süreçte yaşanan olaylarda altyapının ve zemin üzerindeki yapıların hasar görmesi nedeniyle can ve mal güvenliğinin ve kamu düzeninin sağlanmasına ve tarihi dokunun yeniden canlandırılmasına yönelik başlatılan yenileme çalışmaları kapsamında “anahtar teslim yapım işi”nin gerçekleşmesi maksadıyla hazırlanmıştır.” hükmü,
“Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde,
“Proje Alanı’nda Koruma Amaçlı Imar Planı kararları ile belirlenen yapılaşma koşulları ve kullanım türü doğrultusunda, … tarihinde Bakanlığımız ve … arasında imzalanmış; … iş kalemlerini içeren protokol kapsamında elde edilen/edilecek projeler doğrultusunda “Konut Yapım İşi”ne ilişkin iş ve işlemleri kapsamaktadır.” hükmü
yer almaktadır.
Söz konusu Ek Protokolün “Bakanlığın Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında da, anahtar teslim götürü bedel sözleşme bedelinin ödeneceği ve fiyatı bulunmayan iş kalemlerinin bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesi uyarınca belirleneceği belirtilmiştir.
Bu hükümlerden, Ek Protokolün … tarihinde Bakanlık ile … arasında imzalanan protokol kapsamında … riskli alan sınırları içerisinde yer alan proje alanının bulunduğu bölgede can ve mal güvenliğinin ve kamu düzeninin sağlanmasına ve tarihi dokunun yeniden canlandırılmasına yönelik başlatılan yenileme çalışmaları kapsamında anahtar teslim yapım işinin gerçekleşmesi amacıyla hazırlandığı, işin kapsamının … tarihinde Bakanlık ve … arasında imzalanan protokol kapsamında elde edilen/edilecek projeler doğrultusunda konut yapım işi olarak belirlendiği ve söz konusu yapım işinin anahtar teslim olarak nitelendirilip bedelinin anahtar teslim götürü bedel olarak ödeneceği anlaşılmaktadır.
Ek Protokole … İli, … İlçesi, … Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan Proje Alanı Sınır Krokisi, … İli, … İlçesi, … Bölgesi Riskli Alan Sınırları İçinde Kalan Proje Alanı Koordinat Listesi ile Kaba Yapı, İnce Yapı, Elektrik Tesisatı ve Çevre Aydınlatma, Mekanik Tesisat, Yapısal ve Bitkisel Peyzaj, Hafriyat İşleri ve Altyapı Keşif İcmalleri eklenmiş ve keşif icmalinde her bir imalat kaleminin miktarı ve birim fiyatı ayrı ayrı gösterilmiş olup keşif icmallerinde yer alan her bir imalatın miktarı ile birim fiyatının çarpımı sonucu bulunan toplam tutar Ek Protokol bedeli olan …TL’yi vermektedir.
Söz konusu işte … yılı içerisinde taraflar arasında yapılan anlaşma ile … modeline en uygun imalatın yapılması amacıyla proje değişikliğine gidilmiş ve Ek Protokol kapsamında olmayan ancak yapılması zorunlu hale gelen imalatlar ile Ek Protokol kapsamında olan ve yapılmayan-vazgeçilen imalatlar belirlenerek bu imalatların Ek Protokol bedelinde değişiklik olmaksızın mevcut taahhüt kapsamındaki şartlarla yaptırılması hususunda mutabık kalınmıştır. Yapılan mukayese sonucunda toplam … TL iş artışı meydana gelmiş olup … TL’lik tutar önce Ek Protokol bedeli olan … TL’ye ilave edilmiş, sonrasında Ek Protokol bedelinde artış meydana gelmemesi için %... oranında genel kırım uygulanmıştır.
Ek protokol bedelinin tamamı (geçici kabul noksanları için idarece tutulan %3’lük kısmı hariç) 7 hakediş ile ödenmiş olup Ek Protokolde işin bedelinin anahtar teslim götürü bedel ödeneceği belirtildiğinden keşif icmallerinde yer alan her bir imalatın miktarı ile birim fiyatının çarpımı sonucu bulunan toplam tutarlar pursantaja (ilerleme yüzdesine) dönüştürülmüş ve ödemeler de bunun üzerinden yapılmıştır. Ancak keşif icmali ile oluşturulan iş, mahallinde yapılan işi birebir temsil etmediğinden keşif icmalinde yer alan imalat miktarı esas alınarak pursantaj oluşturulması ve söz konusu pursantajın da ödemeye esas alınması mümkün değildir. Ödemeye esas tutarın, mahallinde yapılan imalat miktarının Ek Protokol eki keşif icmalinde o imalat için yer alan birim fiyat ile çarpılması sonucunda bulunması gerekmektedir.
Keşif icmalinde yer alan ve miktarları gösterilen imalatların mahallinde yapılıp yapılmadığının ve mahallinde yapılan imalat miktarlarının tespit edilerek keşif icmalinde yer alan imalat miktarları ile kıyaslanabilmesi amacıyla denetim ekibi 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 6’ncı maddesinin beşinci fıkrası hükmü kapsamında bilirkişi görevlendirilmesi talebinde bulunmuş ve Sayıştay Başkanlığının … tarihli ve … sayılı Olur’una istinaden … tarihli ve … sayılı yazıları ile inşaat mühendisi, makine mühendisi ve elektrik-elektronik mühendisinden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti görevlendirilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen … tarihli raporda keşif icmalinde yer alan ve miktarları gösterilen imalatların mahallinde yapılıp yapılmadığı ve mahallinde yapılan imalat miktarları tespit edilerek keşif icmalinde yer alan imalat miktarları ile karşılaştırılmış, iş artışı kapsamındaki yeni birim fiyatlar incelenmiş ve toplam … TL (KDV hariç) tutarında kamu zararı hesaplanmıştır. Denetim ekibi tarafından da bu tutar esas alınarak sorgu yazılmış ve sorumluların savunmaları alınmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ve denetim ekibi tarafından sorgu ekinde sorumlular ile diğer ilgililere gönderilen raporun incelenmesi sonucunda;
Bilirkişi raporunun birinci bölümünde, Ek Protokol eki keşif icmalinde yer alan imalatların miktarları ile yerinde yapılan imalatların miktarları arasındaki farklara ilişkin olarak;
1) İnşaat işleri başlığı altında incelenen kaba yapı, ince yapı, yapısal ve bitkisel peyzaj, hafriyat işleri ve altyapı keşif icmallerinde yer alan imalatlardan … imalat kaleminin mahallinde yapıldığı,
Söz konusu … imalat kaleminden; … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha az, … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha fazla, … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktarla aynı miktarda yapıldığı ve … imalat kalemine ilişkin tespit yapılamadığı,
İnşaat işleri başlığı altında yer alan imalat kalemlerinin keşif icmallerinde yer alan miktarı ve birim fiyatlarıyla bedeli … TL iken bilirkişi heyetinin mahallinde tespit ettiği miktarların keşif icmali birim fiyatları ile bedelinin … TL olduğu ve keşif icmali birim fiyatlarıyla mahallinde yapılan imalatlar ile keşif icmalinde yer alan imalatların bedeli arasında … TL fark bulunduğu,
2) Mekanik tesisatı işleri başlığı altında yer alan imalatlardan … imalat kaleminin mahallinde yapıldığı,
Söz konusu … imalat kaleminden; … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha az, … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha fazla ve … imalat kaleminin ise keşif icmalinde yer alan miktarla aynı miktarda yapıldığı,
Mekanik tesisatı işleri başlığı altında yer alan imalat kalemlerinin keşif icmalinde yer alan miktarı ve birim fiyatlarıyla bedeli … TL iken bilirkişi heyetinin mahallinde tespit ettiği miktarların keşif icmali birim fiyatları ile bedelinin … TL olduğu ve keşif icmali birim fiyatlarıyla mahallinde yapılan imalatlar ile keşif icmalinde yer alan imalatların bedeli arasında … TL fark bulunduğu,
3) Elektrik tesisatı ve çevre aydınlatma işleri başlığı altında yer alan imalatlardan … imalat kaleminin mahallinde yapıldığı,
Söz konusu … imalat kaleminden; … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha az, … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktardan daha fazla ve … imalat kaleminin keşif icmalinde yer alan miktarla aynı miktarda yapıldığı,
Elektrik tesisatı ve çevre aydınlatma işleri başlığı altında yer alan imalat kalemlerinin keşif icmalinde yer alan miktarı ve birim fiyatlarıyla bedeli … TL iken bilirkişi heyetinin mahallinde tespit ettiği miktarların keşif icmali birim fiyatları ile bedelinin … TL olduğu ve keşif icmali birim fiyatlarıyla mahallinde yapılan imalatlar ile keşif icmalinde yer alan imalatların bedeli arasında … TL fark bulunduğu,
Aşağıda Tablo1’de görüldüğü üzere söz konusu işlerin keşif icmalindeki miktarı ve birim fiyatlarıyla toplam bedeli … TL iken bilirkişi heyetinin mahallinde tespit ettiği miktarların keşif icmali birim fiyatları ile bedelinin … TL olduğu ve keşif icmali birim fiyatlarıyla mahallinde yapılan imalatlar ile keşif icmalinde yer alan imalatların bedeli arasında … TL fark bulunduğu,
Bilirkişi raporunun ikinci bölümünde, Ek Protokol eki keşif icmalinde yer almasına rağmen yerinde yapılmayan imalatlara ilişkin olarak;
1) İnşaat işleri başlığı altında incelenen kaba yapı, ince yapı, yapısal ve bitkisel peyzaj, hafriyat işleri ve altyapı keşif icmallerinde yer alan imalatlardan;
Kaba yapı ve hafriyat işlerine ilişkin imalat kalemlerinden yerinde uygulanmayan imalat kalemi olmadığı,
İnce yapıya ilişkin … imalat kaleminden … imalat kaleminin yerinde uygulanmadığı,
Yapısal ve bitkisel peyzaja ilişkin … imalat kaleminden … imalat kaleminin yerinde uygulanmadığı,
Altyapıya ilişkin … imalat kaleminden … imalat kaleminin yerinde uygulanmadığı,
İnşaat işleri başlığı altında yer alan imalat kalemlerinden mahallinde yapılmayan söz konusu imalatların Ek Protokol eki keşif icmali birim fiyatları ve miktarları ile bedelinin … TL olduğu,
2) Mekanik tesisatı işleri başlığı altında yer alan imalatlardan … imalat kaleminin mahallinde olmadığı ve söz konusu imalatların Ek Protokol eki keşif icmali birim fiyatları ve miktarları ile bedelinin … TL olduğu,
3) Elektrik tesisatı ve çevre aydınlatma işleri başlığı altında yer alan imalatlardan … imalat kaleminin mahallinde olmadığı ve söz konusu imalatların Ek Protokol eki keşif icmali birim fiyatları ve miktarları ile bedelinin … TL olduğu,
Aşağıda Tablo 2’de görüldüğü üzere Ek Protokol eki keşif icmali birim fiyatları ve miktarları üzerinden … TL tutarındaki imalat kaleminin mahallinde yapılmamış olduğu ve söz konusu imalatların mahallinde yapılmamasına rağmen bedellerinin ödendiği,
Bilirkişi raporunun üçüncü bölümünde, Ek Protokol eki keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde yapılan imalatların miktar ve birim fiyatlarına ilişkin olarak;
1) İnşaat işleri başlığı altında incelenen kaba yapı, ince yapı, yapısal ve bitkisel peyzaj, hafriyat işleri ve altyapı keşif icmallerinde yer alan imalatlardan;
Kaba yapı keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan imalat kalemi olmadığı,
İnce yapı keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan … imalat kalemi olduğu,
Yapısal ve bitkisel peyzaj keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan … imalat kalemi olduğu,
Hafriyat işleri keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan … imalat kalemi olduğu,
Altyapı keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan … imalat kalemi olduğu,
Bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen miktar ve oluşturulan yeni birim fiyatlar üzerinden söz konusu imalatların bedelinin … TL olduğu,
2) Mekanik tesisatı işleri başlığı altında yer alan imalatlardan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, havalandırma tesisatı ve doğalgaz tesisatına ilişkin keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan … imalat kalemi olduğu,
Bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen miktar ve oluşturulan yeni birim fiyatlar üzerinden söz konusu imalatların bedelinin … TL olduğu,
3) Elektrik tesisatı ve çevre aydınlatma işleri keşif icmalinde yer almamasına rağmen yerinde uygulanan imalat kalemi olmadığı,
Söz konusu imalatlar mahallinde yapılmış olmasına rağmen yükleniciye herhangi bir ödemede bulunulmadığı ve bu imalatların bedelinin bilirkişi heyeti tarafından tespit edilen miktar ve oluşturulan yeni birim fiyatlar üzerinden hesaplandığı,
Aşağıda Tablo 3’te görüldüğü üzere Ek Protokol eki keşif icmalinde ve iş artış/azalışına esas mukayesenin yapıldığı anlaşma tutanağında olmamasına rağmen mahallinde yapılan imalatların miktarı ile bilirkişi heyeti tarafından oluşturulan yeni birim fiyatlar üzerinden söz konusu imalatların bedelinin … TL olduğu ve bu tutarın kamu zararı tutarından düşüldüğü,
Söz konusu işte iş artış/eksilişinde genel kırım uygulandığından bilirkişi heyetince kamu zararı hesabının da keşif icmali tutarlarına genel kırım oranı uygulanarak yapıldığı,
görülmüştür.
Sonuç olarak;
Ek protokol eki keşif icmali bedeli olan … TL’nin genel kırım oranı uygulanmış halinin … TL olup bilirkişi heyetince tespit edilen imalat miktarlarının keşif icmali birim fiyatları ile bedeli olan … TL’den … TL fazla olduğu,
Ek protokol eki keşif icmalinde yer almasına ve yükleniciye ödemesi yapılmış olmasına rağmen yerinde yapılmayan imalatların keşif icmali miktarı ve birim fiyatları esas alınarak hesaplanan ve genel kırım oranı uygulanmış bedelinin … TL olduğu,
Keşif icmalinde yer almamasına rağmen, yüklenici tarafından yapıldığı anlaşılan imalat kalemlerinin toplam bedelinin … TL olduğu,
tespit edilmiştir.
Genel kırım oranı uygulanmış keşif icmali tutarı olan … TL ile bilirkişi heyetince tespit edilen mahallinde yapılan imalatların toplam tutarı … TL arasında KDV hariç … TL fark bulunmakta olup ödemelerin mahallinde yapılan imalat miktarları esas alınarak yapılması gerekirken Ek Protokol eki keşif icmallerinde yer alan imalat miktarları esas alınarak yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Söz konusu tespitler imalat eksikliklerine dayandığından, oluşan kamu zararında hakedişi düzenleyen ve onaylayan görevlilerin sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle, sorguda anılan ek protokolde imzalarının bulunması nedeniyle sorumlu tutulan … ve …’ın sorumlulukları bulunmamaktadır.
Savunmada Bakanlıkça bilirkişi raporu esas alınarak eksi tutarlı hakediş raporu düzenlenmiş olduğu belirtilse de, kamu zararının tahsil edildiğine ilişkin kanıtlayıcı bir belge gönderilmemiştir.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının; hakedişi onaylayan Harcama Yetkilisi (Genel Müdür) …, Gerçekleştirme Görevlisi … (Genel Müdür Yardımcısı), hakedişi düzenleyen Gerçekleştirme Görevlileri … (Makine Mühendisi), … (Elektrik-Elektronik Mühendisi) ve İnşaat Mühendisi …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
B) İş artışı kapsamındaki yeni iş kalemlerinin yeni birim fiyatlarının Yapım İşleri Genel Şartnamesi (YİGŞ)’nin 22’nci maddesi hükmüne aykırı olarak tespit edildiği ve yeni birim fiyat yapılan imalatların bedelinin mahallinde yapılan miktarlar esas alınarak ödenmesi gerekirken anlaşma tutanağında yer alan miktarlar esas alınarak ödendiği görülmüştür.
... Bakanlığı ile … arasında … tarihinde imzalanan Ek Protokol’ün “Bakanlığın Hak ve Yükümlülükleri” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, fiyatı bulunmayan iş kalemlerinin bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 22’nci maddesi uyarınca belirleneceği belirtilmiştir.
YİGŞ’nin “Sözleşmede bulunmayan işlerin fiyatının tespiti” başlıklı 22’nci maddesinde;
“(1)… proje değişikliği şartlarının gerçekleştiği hallerde, işin yürütülmesi aşamasında idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale dokümanında ve/veya teklif kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının bedelleri ile 21 inci maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave işlerin bedelleri, ikinci fıkrada belirtilen usuller çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen yeni birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödenir.
(2) Yeni fiyatın tespitinde iş kalemi veya iş grubunun niteliğine göre aşağıdaki sıralamaya uyularak oluşturulan analizlerden biri kullanılır:
a) Yüklenicinin birim fiyatlarının/teklifinin tespitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi/grubu ile benzerlik gösteren iş kalemlerine/gruplarına ait analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine/grubuna benzerlik gösteren analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan iş kalemleri/gruplarına ait maliyet analizleriyle kıyaslanarak bulunacak analizler.
ç) Yeni iş kaleminin/grubunun yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları, işçi ve makinelerin çalışma saatleri ile diğer tüm girdiler esas alınarak oluşturulacak analizler.
(3) İş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yukarıdaki analizlere, kaynakların verimli kullanılması gözetilerek aşağıdaki rayiçlerden biri, birkaçı veya tamamı uygulanabilir:
a) Varsa yüklenicinin teklifinin ekinde idareye verdiği teklif rayiçler.
b) İdarede veya diğer idarelerde mevcut rayiçler.
c) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği ve ihale konusu işe benzer nitelikteki yapım işlerinin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar.
ç) İdarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçleri.” hükmü
yer almaktadır.
Yukarıda belirtildiği üzere, yapım işlerinde proje değişikliği nedeniyle ortaya çıkan yeni iş kalemlerinin/gruplarının birim fiyatının tespiti için, iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yapılacak analizlere, kaynakların verimli kullanılması ilkesi gözetilerek; yukarıda yer alan rayiçlerden biri veya birkaçı uygulanmalıdır.
Söz konusu işte … yılı içerisinde taraflar arasında yapılan anlaşma ile … modeline en uygun imalatın yapılması amacıyla proje değişikliğine gidilmiş ve Ek Protokol kapsamında olmayan ancak yapılması zorunlu hale gelen imalatlar ile Ek Protokol kapsamında olan ve yapılmayan-vazgeçilen imalatlar belirlenerek bu imalatların Ek Protokol bedelinde değişiklik olmaksızın mevcut taahhüt kapsamındaki şartlarla yaptırılması hususunda mutabık kalınmıştır. Yapılan mukayese sonucunda toplam … TL iş artışı meydana gelmiş olup … TL’lik tutar önce Ek Protokol bedeli olan … TL’ye ilave edilmiş, sonrasında Ek Protokol bedelinde artış meydana gelmemesi için %... oranında genel kırım uygulanmıştır.
Yapılan incelemede anlaşma tutanağında yer alan ve özel poz … imalatlarının yeni birim fiyatlarının, analiz yapılmaksızın ve bu analizlere usulüne uygun tespit edilmiş rayiçler uygulanmaksızın doğrudan … Ticaret ve Sanayi Odasından birim fiyat alınmak suretiyle belirlendiği görülmüştür. Ancak ticaret ve sanayi odasından doğrudan birim fiyat alınarak yeni birim fiyat yapılması YİGŞ’nin 22’nci maddesinde öngörülen yöntemlerden biri değildir. YİGŞ’nin 22’nci maddesinin üçüncü fıkrasının (ç) bendine göre, idarece kabul edilmek şartıyla, ticaret ve/veya sanayi odasınca onaylanmış uygulama ayına ait yerel rayiçlerin kullanılması mümkün olup söz konusu rayiçlerin de iş kalemi veya iş grubunun niteliğine uygun olarak yapılacak olan analizlere uygulanması gerekmektedir.
Söz konusu yeni birim fiyatların YİGŞ’ye aykırı yapıldığının görülmesi sonucunda denetim ekibi tarafından bilirkişi heyetinden yeni birim fiyat yapılan imalatların miktarlarının ve yeni birim fiyatlarının mevzuata uygun olarak tespit edilmesi istenmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından, iş artış/azalışı kapsamında yer alan imalatların, YİGŞ’nin 22’nci maddesine uygun analizleri yapılmak ve bu analizlere usulüne uygun tespit edilen rayiçler uygulanmak suretiyle yeni birim fiyatları oluşturulmuştur. Bazı imalat kalemleri için analiz oluşturulamaması veya rayicinin tespit edilememesi nedeniyle yeni birim fiyatı yapılamayan imalat kalemleri için ise idarece yapılan yeni birim fiyatlar veri olarak kabul edilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporun incelenmesi sonucunda;
1) İnşaat işleri başlığı altında incelenen kaba yapı, ince yapı, yapısal ve bitkisel peyzaj, hafriyat işleri ve altyapıya ilişkin olarak;
Kaba yapı kısmında iş artışı kapsamında yapılan imalat ve yeni birim fiyat bulunmadığı,
İnce yapıya ilişkin anlaşma tutanağında yer alan 6 yeni birim fiyatla ilgili olarak;
a) … imalatının yapıldığı ve söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan miktardan daha düşük olduğu,
b) … imalatının anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatının mevzuata uygun olarak oluşturulduğu ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
c) … yapılması imalatının anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatının mevzuata uygun olarak oluşturulduğu ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
d) … imalatının yeni birim fiyatının YİGŞ’nin 22’nci maddesine uyulmaksızın analiz yapılmadan ve usulüne uygun rayiç tespit edilmeden doğrudan … Ticaret ve Sanayi Odasından alınan birim fiyatlarla yapıldığı ve bilirkişi heyetince YİGŞ’nin 22’nci maddesine uygun olarak analiz oluşturulduğu ve bu analizlere YİGŞ’ye uygun olarak oluşturulan idare rayiçleri uygulandığı, yapılan incelemede bazalt plakların yapıştırılması için “Çimento esaslı, yüksek performanslı, kayma özelliği azaltılmış, açık bekletme süresi uzatılmış, esnek karo yapıştırıcısı” kullanıldığı ve derz boşluklarının horasan harcı doldurulduğu tespit edildiğinden yapılan analizde söz konusu malzemelere yer verildiği; oluşturulan yeni birim fiyatın anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyattan daha düşük olduğu, söz konusu imalatın miktarının da anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
e) … yapılması imalatının anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatının mevzuata uygun olarak oluşturulduğu ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
f) … imalatının anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatının YİGŞ hükümlerine aykırı olarak belirlendiği görülmesine rağmen bilirkişi heyetince işin niteliği ve miktarına ilişkin tespit yapılamaması nedeniyle anlaşma tutanağında yer alan birim fiyat ve miktarın veri kabul edildiği,
Yapısal ve bitkisel peyzaja ilişkin anlaşma tutanağında yer alan 4 yeni birim fiyatla ilgili olarak;
a) … imalatının yeni birim fiyatının YİGŞ’nin 22’nci maddesine uyulmaksızın analiz yapılmadan ve usulüne uygun rayiç tespit edilmeden doğrudan … Ticaret ve Sanayi Odasından alınan birim fiyatlarla yapıldığı görülmesine rağmen bilirkişi heyetince 15x30x8cm ebatlarında bazalt plaktaş malzemesinin rayicinin YİGŞ’ye göre tespit edilememesi nedeniyle yeni birim fiyat oluşturulamadığı ve bu nedenle anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatın veri kabul edildiği ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
b) … imalatının yeni birim fiyatının YİGŞ’nin 22’nci maddesine uyulmaksızın analiz yapılmadan ve usulüne uygun rayiç tespit edilmeden doğrudan … Ticaret ve Sanayi Odasından alınan birim fiyatlarla yapıldığı görülmesine rağmen bilirkişi heyetince söz konusu imalatın analiz ve rayiçlerinin YİGŞ’ye göre tespit edilememesi nedeniyle yeni birim fiyat oluşturulamadığı ve bu nedenle anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatın veri kabul edildiği ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
c) … imalatının yeni birim fiyatının YİGŞ’nin 22’nci maddesine uyulmaksızın analiz yapılmadan ve usulüne uygun rayiç tespit edilmeden doğrudan … Ticaret ve Sanayi Odasından alınan birim fiyatlarla yapıldığı görülmesine rağmen bilirkişi heyetince söz konusu imalatın analiz ve rayiçlerinin YİGŞ’ye göre tespit edilememesi nedeniyle yeni birim fiyat oluşturulamadığı ve bu nedenle anlaşma tutanağında yer alan yeni birim fiyatın veri kabul edildiği ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
d) … imalatının yeni birim fiyatının YİGŞ’ye uygun olarak oluşturulduğu ancak söz konusu imalatın mahallinde olmadığı, bu imalatın yerine … imalatının yapıldığı ve bilirkişi heyetince yerinde yapılan imalata uygun analiz ve rayiçler yapılarak yeni birim fiyatın oluşturulduğu ancak söz konusu imalatın miktarının anlaşma tutanağında yer alan artan miktardan daha düşük olduğu,
Hafriyat işleri kısmında iş artışı kapsamında yapılan imalat ve yeni birim fiyat bulunmadığı,
Altyapı kısmında iş artışı kapsamında yapılan imalat ve yeni birim fiyat bulunmadığı,
2) Mekanik tesisatı işleri kısmında iş artışı kapsamında yapılan imalat ve yeni birim fiyat bulunmadığı,
3) Elektrik tesisatı ve çevre aydınlatma işleri kısmında iş artışı kapsamında yapılan imalat ve yeni birim fiyat bulunmadığı,
Söz konusu işte iş artış/eksilişinde genel kırım uygulandığından bilirkişi heyetince kamu zararı hesabının da keşif icmali tutarlarına genel kırım oranı uygulanarak yapıldığı,
görülmüştür.
Mukayesede artış olarak yer alan ve yeni birim fiyat yapılan imalat kalemleri için genel kırım oranı uygulanmış anlaşma tutanağı bedeli … TL ile bilirkişi heyetince tespit edilen bedel olan … TL arasında toplam KDV hariç … TL fark bulunmakta olup iş artışı kapsamındaki yeni iş kalemlerinin yeni birim fiyatlarının YİGŞ’nin 22’nci maddesine aykırı olarak tespit edilmesi ve yeni birim fiyat yapılan imalatların ödemelerinin mahallinde yapılan miktarlar üzerinden yapılması gerekirken anlaşma tutanağında yer alan miktarlar üzerinden yapılması sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının;
… TL’sinin hakedişi onaylayan Harcama Yetkilisi (Genel Müdür) …, Gerçekleştirme Görevlisi … (Genel Müdür Yardımcısı), hakedişi düzenleyen Gerçekleştirme Görevlileri … (Makine Mühendisi), … (Elektrik-Elektronik Mühendisi) ve İnşaat Mühendisi …’a,
… TL’sinin hakedişi onaylayan Harcama Yetkilisi (Genel Müdür Yardımcısı) …, Gerçekleştirme Görevlileri … (Daire Başkanı), … (Genel Müdür), hakedişi düzenleyen Gerçekleştirme Görevlileri … (Makine Mühendisi), … (Elektrik-Elektronik Mühendisi) ve İnşaat Mühendisi …’a,
… TL’sinin hakedişi onaylayan Harcama Yetkilisi (Genel Müdür) …, Gerçekleştirme Görevlisi … (Daire Başkanı), hakedişi düzenleyen Gerçekleştirme Görevlileri … (Makine Mühendisi), … (Elektrik-Elektronik Mühendisi) ve İnşaat Mühendisi …’a,
müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.