Avukatlık vekalet ücreti
… tarihli ve … sayılı ek ilamın 1’inci maddesi ile tazminine hükmolunan konuyla ilgili olarak Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı ikinci bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… yılı hesabının .. tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 1’inci maddesinin (B) bendiyle, kurumda vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde fiilen 6 ay görev yapmayan avukatlara vekalet ücreti ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (1. Hukuk Müşaviri V.) …’a tek başına ödettirilmesine karar verilmişti.
Sorumlu tarafından bu hükmün temyiz edilmesi neticesinde Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda; KHK ve Yönetmelikte dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartı arandığı, dağıtımı yapılacak olan avukatlık vekalet ücretinin elde edildiği yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartı aranmadığı, bu nedenle tazmine konu … TL’nin
- … TL’lik ödeme kısmının mevzuata uygun olduğuna ve bu nedenle bu miktara ilişkin tazmin hükmünün mevzuata aykırı olduğuna,
- Avukat …’e ödenen … TL’lik memur aylık katsayı farkı ödemesinin ise mevzuata aykırı olduğuna ve bu nedenle bu miktara ilişkin tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna,
Sonuç olarak; … sayılı ilamın 1’inci maddesinin (B) bendiyle verilen tazmin hükmünün bozularak, yukarıdaki hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm kurulmasını teminen dosyanın daireye gönderilmesine karar verilmişti.
Dosyanın tekrar tekemmül etmesinden sonra Dairemizde yapılan yargılama sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ek ilamın 1’inci maddesi ile … TL kamu zararına ilişkin olarak tekrar tazmin hükmü verilmişti.
Sorumluların bu hükmü de temyiz etmeleri neticesinde Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararda, avukatlık vekalet ücretlerinden %40’lık dağıtım kapsamında ödeme yapılması için, ödemenin yapılacağı avukatın, bu vekalet ücretinin elde edildiği yılda fiilen 6 aylık görev yapması şartı aranmadığı, aranan şartın, dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmak olduğu, adı geçen avukatların dağıtımın yapıldığı … yılı içinde … Hukuk Müşavirliğinde 6 aydan fazla süreyle avukat olarak görev yaptıkları belirtilerek ve
“Adı geçen üç avukata yapılan … TL’lik ödeme mevzuata uygundur. Buna göre Daire Kararının … TL ile ilgili tazmin hükmünün mevzuata aykırı olduğu,
- Av….’e yapılan … TL’lik ödeme mevzuata aykırıdır. Buna göre Daire Kararının Av. …’e ödenen … TL ile ilgili tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğu,
Gerekçesiyle, … İlam sayılı Daire Kararının 1’inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün BOZULARAK, yeniden hüküm kurulmasını teminen Dosyanın Dairesine Gönderilmesine…” denilmek suretiyle tazmin hükmü tekrar bozularak dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun hem … tarihli ve … tutanak sayılı kararında hem de … tarihli ve … tutanak sayılı kararında;
Avukatlar …, … ve …’ın avukatlık vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı … yılı içinde … Hukuk Müşavirliğinde 6 aydan fazla süreyle avukat olarak görev yapmış olmaları nedeniyle, kendilerine avukatlık vekalet ücreti ödenmesinin 659 sayılı KHK’nin 14’üncü maddesi hükmü ile Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olduğuna, bu nedenle adı geçen avukatlara ödenen … TL için verilen tazmin hükmünün mevzuata aykırı olduğuna,
Avukat …’e memur aylık katsayı farkı ödenmesi sonucu oluşan … TL’nin ise mevzuata uygun olmayıp kamu zararı olduğuna, bu nedenle bu miktar için verilen tazmin hükmünün mevzuata uygun olduğuna,
karar verilmiştir.
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Temyiz” başlıklı 55’inci maddesinin yedinci ve sekizinci fıkralarında; “Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Bozma halinde evrak, yeniden karara bağlanmak üzere o kararı veren daireye gönderilir.
Daire ilk kararında ısrar eder ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar temyiz kurulunca bozma kararı verilirse daire bu karara uymak zorundadır.” hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümler gereğince, Sayıştay Dairelerinin ilk kararlarında ısrar etmeleri ve bu ısrar üzerine temyiz olunarak tekrar Temyiz Kurulunca bozma kararı verilmesi halinde Daireler bu karara uymak zorundadırlar. Bu nedenle, Temyiz Kurulunun söz konusu kararları doğrultusunda karar verilmesi gerekmektedir.
Buna göre, adı geçen üç avukata ödenen … TL için söz konusu Temyiz Kurulu kararlarında yazılı gerekçelerle ilişilecek husus bulunmamaktadır.
Ancak, Avukat …’e … tarihli ve … numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile ödeme tarihindeki memur aylık katsayısı esas alınarak yıllık üst sınır üzerinden avukatlık vekalet ücreti ödenmiş olmasına rağmen, yılın ikinci yarısında (Temmuz ayında) geçerli olan memur aylık katsayısı üzerinden … tarihli ve … numaralı Muhasebe İşlem Fişi ile ayrıca fark ödemesi yapılmıştır.
26.09.2011 tarihli ve 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinde:
“(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…)(1) eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000)* gösterge (…)(1) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.”
(*: Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 yıllarını kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmenin “avukatlık vekalet ücreti” başlıklı 22’nci maddesine göre, 659 sayılı KHK’nın m.14/2.b’de yer alan “10.000” gösterge rakamı “20.000” olarak uygulanır.)
hükmü,
Anılan KHK’nin 16’ncı maddesine dayanılarak 25.06.2012 tarihli ve 2012/3327 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in;
“Ödenecek vekalet ücretinin limiti ve dağıtım şekli” başlıklı 6’ncı maddesinde:
“(1) Emanet hesabında toplanan vekalet ücretleri, vekalet ücretinden yararlanacak kişilere yıllık tutarı; (10.000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçmemek üzere, aşağıdaki şekilde dağıtılır:
a) Dava veya icra dosyasını takip eden hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, vekalet ücreti dağıtımının yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.
b) Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, avukatlık vekalet ücretinin yıllık üst sınırı, 20.000 gösterge sayısının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarın oniki katını geçemez. Burada kullanılan “memur aylıklarına uygulanan katsayı”nın, ödemenin yapıldığı tarihte yürürlükte olan katsayı olması tabiidir.
Yılın ilk yarısında yıllık üst sınır üzerinden ödenen avukatlık vekalet ücreti ile ilgili olarak, yılın ikinci yarısında memur maaş katsayısındaki artışa tekabül eden tutarda fark ödemesi yapılması, 659 sayılı KHK ve Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Mevzuata göre avukatlık vekalet ücreti, yılda bir defa veya üst sınırı yıllık “20.000 gösterge sayısı x 12 ay” olarak korunacak şekilde yıl içinde birden fazla defa dağıtımı yapılabilecek olmakla birlikte, vekalet ücretinin tek seferde ve yıllık üst sınır tutarında dağıtılması halinde, avukatlık vekalet ücreti tutarının hesaplanmasında, dağıtımın yapıldığı tarihte yürürlükte olan memur maaş katsayısının esas alınması gerekmektedir.
Somut uygulamada … ayında üst sınır olan “20.000 gösterge sayısı x 12 ay x yılın ilk yarısında yürürlükte olan memur aylık katsayısı” üzerinden yapılan ödeme ile ilgili olarak, yılın ikinci yarısında yürürlüğe giren daha yüksek maaş katsayısı dolayısıyla Temmuz ayında fark ödenmesi, 659 sayılı KHK ile Yönetmeliğe aykırıdır. Dolayısıyla, Av. …’e ayrıca avukatlık vekalet ücreti farkı ödenmesi sonucunda … TL kamu zararı oluşmuştur.
Anılan Yönetmeliğin 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Davanın takibi ve sonuçlandırılmasında birbiri ardına veya birlikte hizmeti geçenlere (a) bendine göre ayrılan hisseler bu kişilerin hizmet ve karara tesir derecesine göre hukuk birim amiri tarafından paylaştırılır.” hükmü gereğince, 1. Hukuk Müşavirinin hangi avukat/hukuk müşavirine ne kadar ödeme yapılacağına dair yazılı talimatı ile emanet hesaptan ödeme yapılmaktadır. Bu nedenle Harcama Yetkilisi olan 1. Hukuk Müşaviri, aynı zamanda Gerçekleştirme Görevlisi olarak ödemeye esas belgeleri hazırlayıp ve kime ne tutarda ödeme yapılacağını belirlediği için yapılan ödemelerde ortaya çıkan kamu zararından Harcama Yetkilisi (1. Hukuk Müşaviri V.) …’ın tek başına sorumlu tutulması gerekmektedir.
Bunun yanı sıra … vergi kesintilerinin kurum bütçesine gelir kaydedilmediği kurumlarda, mevzuata aykırı ödemenin bütçeye gider kaydedilen kesintisiz tutar üzerinden hesaplanması gerektiğinden, kamu zararı tutarı gelir ve damga vergileri dahil olarak hesaplanmıştır.
Bu itibarla söz konusu Temyiz Kurulu kararı doğrultusunda;
… TL’nin,
Dağıtımın yapıldığı tarihin içinde bulunduğu yıl olan … yılında Hukuk Müşavirliğinde 6 aydan fazla süreyle çalışmış olan adı geçen avukatlara avukatlık vekalet ücreti olarak ödenen … TL’si ile ilgili ilişilecek husus bulunmadığına,
Avukat …’e memur aylık katsayı farkı ödenmesi sonucu oluşan kamu zararı … TL’sinin ise Harcama Yetkilisi (1. Hukuk Müşaviri V.) …’a tek başına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy