Yönetici Payı
… tarihli ve … sayılı ilamın 11’inci maddesiyle tazmin hükmolunan konuya ilişkin Temyiz Kurulunun … tarihli ve … tutanak sayılı bozma kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
… Üniversitesi … yılı hesabının … tarihinde Dairemizde yargılanması sonucunda düzenlenen … tarihli ve … sayılı ilamın 11’inci maddesiyle TÖMER yöneticilerine mevzuata aykırı yönetici payı ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararı için tazmin hükmü verilmişti.
Söz konusu tazmin hükmünün temyiz edilmesi üzerine Sayıştay Temyiz Kurulunca verilen … tarihli ve … tutanak sayılı kararın anılan ilamın 11’inci maddesine ilişkin 2’nci maddesinde;
“…
İlamın 10. maddesinin (A) bendine ilişkin yukarıda işbu tutanağın maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda; yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirlerine katkıları nedeniyle ek ödeme aldıkları ödemeye esas belgelerle sabit olan … Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÖMER) Müdür ve Müdür Yardımcılarına koordinatörlük hizmet ve faaliyetleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ve bu ödeme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; temyiz talebinde bulunan sorumluların ortaklaşa gönderdikleri dilekçede yer alan itirazların kabul edilerek … sayılı İlamın 11. maddesiyle verilen … TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin 7 nci fıkrası uyarınca BOZULMASINA ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, oy çokluğuyla,”
denilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (f) fıkrasında;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre; rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan; döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına ise gelir getirici katkılarına bakılmaksızın görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılabilir ancak bu fıkrada sayılan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamaz.
Ancak yapılan incelemede, … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulunun … tarihli ve … nolu toplantısında alınan … nolu Karar ile;
“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58. maddesi ile 18.02.2011 tarihli 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğe uygun olarak; … Üniversitesi Sürekli Eğitim Merkezi (…) ve Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÖMER) Döner Sermaye Katkı Payı Esasları’nın ekli şekliyle aynen kabulüne,
…”
oybirliği ile karar verildiği ve söz konusu Esaslar’ın;
“… ve TÖMER Döner Sermaye Gelirlerinden, dağıtıma esas miktarlarda yeterli bütçe olmak kaydıyla:
a) …
b) TÖMER Müdürüne ve TÖMER Müdür yardımcılarına brüt katkı payı olarak bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının %100’ü
aylık yönetici payı ödenir.”
şeklindeki 5’inci maddesi esas alınmak suretiyle TÖMER yöneticilerine mevzuata aykırı yönetici payı ödendiği görülmüştür.
Yönetici payı alabilecek olanlar 2547 sayılı Kanun’un (f) bendinde tahdidi olarak sayılmış olup uygulama ve araştırma merkezi müdürü bu bentte sayılanlar arasında yer almamaktadır. Her ne kadar sorumlular tarafından bu ödemenin yönetici payı değil koordinatörlük ücreti olduğu ifade edilmiş ise de yukarıda yer alan Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu Kararı’nda söz konusu ödemenin yönetici payı olduğu açıkça ifade edilmiş ve bahsedilen Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu Kararı ödemeye esas teşkil eden belge olarak ödeme emirlerine de eklenmiştir. Ayrıca TÖMER müdür ve müdür yardımcılarının koordinatörlerin koordinatörü/üst koordinatör olarak görev yaptığına ilişkin kanıtlayıcı bir belge ödeme emri belgelerine de eklenmemiştir.
Sorumluların temyiz dilekçesinde döner sermaye ek ödemesine hak kazandırdığı ve mesai saatleri dışında yapıldığı iddia edilen Merkez’de düzenlenen eğitim programlarının planlanması, programların geliştirilmesi ve gerekli ise programda yeni düzenlemelerin yapılması, programın ne şekilde sonlandırılacağı, programda yer alacak eğitmenlerin tespit edilmesi ve eğitmenlerle görüşmelerin gerçekleştirilmesi, eğitmen, katılımcı arasında ortaya çıkan akademik aksaklıkların giderilmesi, eğitim programlarına katılanlardan geri dönüşlerin alınması ve değerlendirilmesi, programlarda yer alan eğitmenlerle işbirliği, koordinasyon ve uyumun sağlanması vb. faaliyetler TÖMER müdür ve müdür yardımcılarının asli görevleri kapsamında yapmaları gereken faaliyetlerdir.
Ayrıca anılan Temyiz Kurulu Kararı’nın … sayılı İlamın 15’inci maddesinin (A) bendine ilişkin 3’üncü maddesinde;
“…
Öncelikli olarak, hem Kanun hem de Yönetmeliğin yazım tekniğinden (mesai içindeki mesleki hizmetlerin ücretlendirilmeyeceğinden bahsedildikten hemen sonra mesai dışındaki gelir getirici katkılarının ücretlendirileceğinden bahsedilmesinden) anlaşılacağı üzere; mesleki hizmetler; yöneticilerin yöneticilik faaliyetleri dışında icra ettikleri akademik unvanlarının temelini oluşturan meslekleri (tıp doktoru, tarihçi, ziraatçı vb.) ile ilgili faaliyetlerdir. Öğretim üyelerinin ameliyat, bilimsel araştırma, proje vb. döner sermaye (satış) gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanan bu faaliyetler, Yönetmelikle açıklığa kavuşturulan (B) puanına esas gelir getirici faaliyetlere karşılık gelmekte olup, bu yönüyle Kanun ve Yönetmeliğin birbirini tamamlayıcı nitelikte oldukları görülmektedir. Nitekim “mesai içi” ve “mesai dışı” tabirlerinden yalnızca (B) puanlarında bahsedilmiş olması da bu durumu destekleyen diğer bir unsurdur.
Bu bağlamda, gelir getirici faaliyetler, sadece mesai saatleri dışında gerçekleştirilmesi halinde yöneticiler için ek ödeme hesabına yansıtılabilmektedir. Daha açık bir ifadeyle, Yönetmelikteki formülde yer alan “bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasına hiçbir şekilde izin verilmez iken; “gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai dışı (B2)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasında ise yasal yönden herhangi bir engel getirilmemektedir.
…”
denilmek suretiyle mesleki hizmetler, yöneticilerin yöneticilik faaliyetleri dışında icra ettikleri akademik unvanlarının temelini oluşturan meslekleri (tıp doktoru, tarihçi, ziraatçı vb.) ile ilgili faaliyetler olarak tanımlanmıştır. Tanımdan da anlaşılacağı üzere bu faaliyetler öğretim üyelerinin döner sermaye gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanmaktadır. Koordinatörlük hizmeti olarak yukarıda sayılan faaliyetler ise TÖMER müdür ve müdür yardımcılarının yöneticilik görevlerinin bir parçasıdır ve maaş karşılığı yerine getirilmesi gerekir. Dolayısıyla, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrasında sayılmayan ve TÖMER müdür ve müdür yardımcılarının asli (yöneticilik) görevleri olan koordinatörlük faaliyetleri için TÖMER döner sermaye gelirlerinden yönetici payı ödenmesi sonucu kamu zararı oluşmuştur.
Kaldı ki ödemeye esas … Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulunun … tarihli ve … nolu toplantısında alınan … nolu karar ile yapılacak ödemenin yönetici payı olduğu açıkça belirtilmiş ve ödeme buna göre yapılmıştır.
Bu itibarla, ayrıntısı aşağıda gösterilen … TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Rektör Yardımcısı) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (… Müdürü) …’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye …’ün karşı oy gerekçesi:
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (i) bendinde;
“Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur.
Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu hükümlere dayanılarak hazırlanan ve 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin altıncı fıkrasında; “Yönetmelik kapsamında belirtilen işlemleri yürütmek üzere komisyon ve inceleme heyetleri kurmaya ve bu komisyon ve inceleme heyetlerinin görev ve yetkilerini tespit etmeye yönetim kurulları yetkilidir.” denilmektedir.
Sorgu konusu Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi (TÖMER) yöneticilerinin Üniversite Yönetim Kurulu Kararı ile yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde görevlendirildiği, yöneticilik yapmaları dolayısıyla döner sermaye gelirlerine katkılarının bulunduğu ve savunmalardan merkez müdürü ve müdür yardımcıları olmadan Merkez’deki iş ve işlemlerin yürümeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla idaresinde müdür ve müdür yardımcısı olarak görevlendirilen personele döner sermaye katkı payı ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu nedenlerle konuyla ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.
Üye …’nın karşı oy gerekçesi:
Sürekli eğitim merkezleri, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) fıkrası kapsamında sayılan birimlerden olup bu merkezde görevli olan ve döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına aynı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Sorumlular tarafından yapılan ödemenin yönetici payı ek ödemesi olmadığı ısrarla vurgulanmakta olup 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (d) fıkrasında sayılan birim olarak sürekli eğitim merkezlerinde görevli olan öğretim elemanlarına 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası esas alınarak ek ödeme yapılacağından; söz konusu yöneticilere yapılan ödemenin de “yöneticilik” değil, “öğretim üyesi” vasıfları nedeniyle yapıldığını kabul etmek gerekir.
Kaldı ki, dilekçe ve eki belgelerden; kamu zararı tablosunda adı geçen ve TÖMER’de koordinatörlerin de koordinatörü olarak görevlendirilen müdür ve müdür yardımcılarının genellikle hafta sonu ve akşam 17.00’den sonra düzenlenen kurslarda fiilen görev aldığı ve asli görevleri dışında gerçekleştirdiği Merkez’de düzenlenen eğitim programlarının planlanması, programların geliştirilmesi ve gerekli ise programda yeni düzenlemelerin yapılması, programın ne şekilde sonlandırılacağı, programda yer alacak eğitmenlerin tespit edilmesi ve eğitmenlerle görüşmelerin gerçekleştirilmesi, eğitmen, katılımcı arasında ortaya çıkan akademik aksaklıkların giderilmesi, eğitim programlarına katılanlardan geri dönüşlerin alınması ve değerlendirilmesi, programlarda yer alan eğitmenlerle işbirliği, koordinasyon ve uyumun sağlanması gibi somut hizmet ve faaliyetlerle akademik bilgi ve becerisini kullanarak döner sermaye geliri elde edilmesine doğrudan katkıda bulunduğu açık bir şekilde anlaşılmaktadır.
Tüm bu açıklamalar çerçevesinde, her ne kadar Yönetim Kurulu Kararında yönetici payı olarak adlandırılmışsa da; yönetici payı olarak değil de döner sermaye gelirine olan doğrudan katkısı nedeniyle ek ödeme aldığı ödemeye esas belgelerle sabit olan TÖMER Müdür ve Müdür Yardımcılarına koordinatörlük hizmet ve faaliyetleri için döner sermaye gelirlerinden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ve bu ödeme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden konuyla ilgili ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.
Full & Egal Universal Law Academy