Süre uzatımı, ek fiyat farkı, ceza kesintisi
… Üniversitesi tarafından … tarihinde ihale edilen, … tarihinde kesin kabulü yapılan … Anonim Şirketinin yüklenimindeki … TL sözleşme bedelli … İnşaatı Yapım İşinde;
A) Süre uzatımı verildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında;
“…
(4) İdarenin, sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini Yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu sebeple sorumluluğu Yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.” hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre; idarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın yerine getirmemesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi) ve bu nedenle sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde, işi engelleyici nedenlere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait sürenin en az gecikilen süre kadar uzatılacağı belirtilmiştir.
Anılan İş’e ait Sözleşmenin “Gecikme Halinde Uygulanacak Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 25.2’nci maddesinde ise; yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin %0,06 (onbindealtı) oranında gecikme cezasının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemelerde; Süre Uzatımı Komisyonunun kararı ile söz konusu işe ilişkin aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere iki defa süre uzatımı verildiği tespit edilmiştir.
İlk olarak … tarihli ve … karar numaralı Süre Uzatım Komisyonu Kararına göre söz konusu işin yapıldığı yerde antrenman yapılması nedeniyle işe ara verilmesinden kaynaklanan 101 günlük ek süre uzatımının verilmesi uygun görülerek yeni iş bitim tarihi … olarak belirlenmiştir.
İdare tarafından … tarihli ve … sayılı yazıyla yüklenici firmaya … tarihleri arasında … saatlerinde … antrenman tesislerinde antrenman yapılacağı bildirilerek antrenman saha kenarlarında çalışma yapılmaması gerektiği,
… tarihli ve … sayılı yazıyla da … tarihlerinde Yüksek Öğretim Kurumları sınavı yapılacağından tüm gün çalışmaların durdurulması gerektiği,
yüklenici firmaya bildirilmiştir.
Bu iki durum dışında idare tarafından yüklenicinin çalışmalarını durdurmasına yönelik herhangi bir talep bulunmamaktadır.
Buna göre Yüksek Öğretim Kurumları Sınavının olduğu 4 gün ile … antrenman tesislerinde sporcuların antrenman yapacağı bildirilen 16 gün olmak üzere toplam 20 gün İdare tarafından yükleniciye çalışmaların durdurulması gerektiği yazıyla bildirilmiştir. Ancak bu iki durum dışında idare tarafından yüklenicinin çalışmalarını durdurmasına yönelik herhangi bir talep bulunmadığından … 20 gün dışında süre uzatımı verilmemesi gerekmektedir.
101 gün olarak belirlenen süre uzatımının 20 günü idareden kaynaklanan nedenlerle verilmiş olup kalan 81 günlük süre uzatımı mevzuat hükümlerine aykırıdır.
Daha sonra, … tarihli ve … karar numaralı ikinci süre uzatım komisyon kararına göre; yukarıda yer verilen süre uzatımına ek olarak idare tarafından yükleniciye bir kez daha süre uzatımı verilmiştir. Anılan süre uzatım kararına göre; döviz kurundan kaynaklanan fiyat artışlarına bağlı olarak malzeme tedarikinde sorunlar oluşması nedeniyle yükleniciye 120 günlük ek süre daha verilmesi uygun görülerek yeni iş bitim tarihi … olarak belirlenmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin süresi ve sürenin uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinde belirtildiği üzere süre uzatımı verilebilmesi için;
- Sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi (yer teslimi, projelerin onaylanması, iş programının onaylanması, ödenek yetersizliği gibi),
- Ortaya çıkan durumun yüklenicinin taahhüdünün yerine getirilmesine engel nitelikte olması,
- Yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması
şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması gerekmektedir. Yukarıda yer verilen üç şart birlikte gerçekleşmemiş ise yükleniciye süre uzatımı verilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, döviz kuru artışı nedeniyle süre uzatımı verilmemeliydi.
Yukarıda yer verilen şartname ve sözleşme hükümlerine aykırı olarak belirlenen toplam 201 günlük süre uzatımı nedeniyle işin bitirilmesi mevzuata aykırı olarak 201 gün geciktirilmiştir. Bu nedenle, gecikilen 201 gün için sözleşmede belirtilen oranda gecikme cezası alınması gerekmektedir.
Mevzuata aykırı olarak süre uzatımı verilmesi nedeniyle işin gecikmesine neden olunması ve gecikilen her gün için gecikme cezası kesilmemesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emirlerinde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı süre uzatım kararlarında imzası bulunan Süre Uzatım Komisyonu üyeleri birlikte sorumludurlar.
Bu itibarla, … TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı, Süre Uzatım Kararı Oluru Veren) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, Süre Uzatım Komisyon Başkanı (Mimar) …, Süre Uzatım Komisyon Üyesi (Makine Mühendisi) … ve Süre Uzatım Komisyon Üyesi (Elektrik ve Elektronik Mühendisi) …’ya müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere (Üye … ve Üye …’nın karşı oyları ile) oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … ve Üye …’nın Karşı Oy Gerekçesi:
İdare tarafından … tarihli ve … karar numaralı süre uzatım komisyon kararı ile belirlenen 120 günlük ikinci süre uzatımının döviz kurundan kaynaklanan fiyat artışlarına bağlı olarak malzeme tedarikinde sorunlar oluşması ve pandemi koşulları nedeniyle verildiği savunmalarda ifade edilmiştir. Söz konusu gerekçelerle yükleniciye 120 günlük ek süre daha verilmesi kabul edilebilir niteliktedir. Ayrıca sorumlular duruşma sırasındaki açıklamalarında bazı imalatlarda keşif artışı yapıldığını, dış cephe kaplamalarının değiştirildiğini ifade etmişlerdir. Bu nedenlerle, 120 günlük ikinci süre uzatımı kararı hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.
B) 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun geçici 5’inci ve geçici 6’ncı maddeleri gereğince fiyat farkı ödenmiştir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “İş programı ve ödenek dilimi” başlıklı 7’nci maddesinde,
“…
(4) 4735 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen mücbir sebep hallerinin gerçekleşmesi veya sözleşmenin ifasının idareden kaynaklanan nedenlerle gecikmesi nedeniyle yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanır. Bu kapsamda revize edilen iş programına yüklenicinin kusuru nedeniyle uyulmadığı takdirde ikinci fıkraya göre işlem yapılır.” hükmü,
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 5’inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar’ın 2’nci maddesinin birinci fıkrasında,
“(1) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre 1/12/2021 tarihinden önce ihalesi yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 22/1/2022 tarihi itibarıyla devam eden veya 22/1/2022 tarihinden önce fesih veya tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk Lirası üzerinden yapılan sözleşmelerde, 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın verilecek ek fiyat farkı, bu Esaslara göre hesaplanır.” hükmü ve
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun Geçici 6’ıncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar’ın 2’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“(1) 1/4/2022 tarihinden önce 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin Türk lirası üzerinden yapılan ve 4735 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde;
…
b) 1/1/2022 ile 31/3/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın verilecek ek fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır.” hükmü
yer almaktadır.
Bu hükümlerde; yükleniciye süre uzatımı verilmiş olması halinde, gerçekleştirilmesi gereken aya göre iş kalemleri ya da iş grupları için uzatılan süre içinde ve bu süreye göre revize edilen iş programına uygun olarak fiyat farkı hesaplanacağı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre 1/12/2021 tarihinden önce ihalesi yapılan ve 4735 sayılı Kanun’un geçici 5’inci maddesinin yürürlüğe girdiği 22/1/2022 tarihi itibarıyla devam eden veya 22/1/2022 tarihinden önce fesih veya tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü yapılan yapım işlerine ilişkin sözleşmelerde, 1/7/2021 ile 31/12/2021 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar ile 1/4/2022 tarihinden önce önce ihalesi yapılan ve 4735 sayılı Kanun’un geçici 6’ncı maddesinin yürürlüğe girdiği 15/4/2022 tarihi itibarıyla devam eden (kabulü/geçici kabulü onaylanmamış olan) sözleşmelerde 01/01/2022 ile 31/03/2022 tarihleri arasında (bu tarihler dâhil) gerçekleştirilen kısımlar için, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ek fiyat farkı verileceği belirtilmektedir.
… tarihinde ihale edilen söz konusu yapım işinin bitirilme tarihi süre uzatım kararları ile birlikte … tarihidir. Bu tarihler arasında yüklenici sözleşmeden kaynaklanan ifa yükümlülüğünü yerine getirmekte ve imalata devam etmektedir. İhalenin yapıldığı tarih ve sözleşmenin devam ettiği tarih itibarıyla söz konusu iş 4735 sayılı Kanun’un geçici 5’inci ve geçici 6’ncı maddeleri kapsamında olduğundan, ihale dokümanında fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığına bakılmaksızın ek fiyat farkı ödenmesi gerekmektedir.
Söz konusu ek fiyat farkı ödemesi İdare tarafından süre uzatımı gerekçesiyle takdir edilen bir ödeme değildir. Kanun koyucu tarafından emredici hüküm ile tesis edilmiş olan ek fiyat farkı düzenlemesi gereğince anılan tarihler arasında imalatını gerçekleştirmekte olan yükleniciye yaptığı imalat bedellerine bağlı olarak ödenmiştir. Dolayısıyla yükleniciye ödenen ek fiyat farkı sonucunda kamu zararı oluşmamıştır.
Bu itibarla; 4735 sayılı Kanun’un geçici 5’inci ve geçici 6’ncı maddeleri kapsamında yükleniciye ödenen … TL ek fiyat farkına ilişkin olarak ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere (Üye … ve Üye …’ın karşı oyları ile) oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … ve Üye …’ın Karşı Oy Gerekçesi:
Sorgunun (A) bendinde belirtildiği üzere Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “İşin Süresi ve Sürenin Uzatılması” başlıklı 29’uncu maddesinin dördüncü fıkrası hükmünde belirtilen şartları sağlamadığı halde süre uzatımı kararı verilmesi mevzuata aykırıdır. Dolayısıyla mevzuata aykırı olarak işin süresinin uzatılması sonucunda yükleniciye ek fiyat farkı ödenmesi de hukuka aykırıdır. Bu nedenle yükleniciye ödenen … TL ek fiyat farkına ilişkin olarak tazmin hükmü verilmesi gerekir.
C) Sözleşmede mesleki unvanı ve adedi belirtilen teknik personel yüklenici tarafından İdareye süresinde bildirilmemiştir.
Söz konusu İş’e ait Sözleşmenin, “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23.1 maddesinde;
“Yüklenici 23.3 maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.” hükmü,
Adet Pozisyonu Mesleki Unvan Mesleki Özellikleri
1 Şantiye Şefi İnşaat Mühendisi En az 5 yıl deneyimlli olmak
1 Şantiye Mühendisi Mimar En az 5 yıl deneyimlli olmak
23.2. maddesinde;
“Yüklenici, yukarıda adet ve unvanı belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre iş başında bulundurmadığı takdirde; her bir unvan için 300,00 TL ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir. Bu cezalar yüklenicinin cezalı çalıştığı süre içerisinde yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde de uygulanır.” hükmü,
23.3. maddesinde;
“Teknik personelin idareye bildirilmesi ve iş yerinde bulundurulmasıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.” hükmü,
25’inci maddesinde ise;
“Gecikme halinde uygulanacak cezalar dahil sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı, hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %15’ini geçemez. Toplam ceza tutarının, ilk sözleşme bedelinin %15’ini geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” hükmü
yer almaktadır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinin altıncı fıkrasında ise;
“Yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde İdareye sunmak zorundadır. İdare, bu personel hakkında gerekli incelemeyi yaptıktan sonra kabul edip etmediğini on gün içinde Yükleniciye bildirir. İdare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir bildirim yapılmadığı takdirde Teknik Personel Bildirimindeki teknik personel kabul edilmiş sayılır. Teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birinin idareye süresinde sunulmaması halinde, söz konusu personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen her bir teknik personel için sözleşmesinde öngörülen günlük cezalar uygulanır.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on gün içerisinde İdareye sunmak zorundadır. Söz konusu teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi birinin idareye süresinde sunulmaması halinde, personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek, verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere usulüne uygun olarak bildirilmeyen teknik personelden anılan işe ait sözleşmede belirtildiği üzere her bir unvan için günlük … TL cezanın müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde; anılan işe ilişkin yer tesliminin … tarihinde yapıldığı, işin normal süresinin … gün olduğu, buna ek olarak iki defa olmak üzere toplam … gün süre uzatımı verildiği, sözleşmesine göre yer teslimi … tarihinde yapılan söz konusu işte çalıştırılacak teknik personele ilişkin belgelerin en geç … tarihinde İdareye sunulması gerekirken … tarihine kadar herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda; teknik personele ait bilgi ve belgelerden herhangi biri idareye süresinde sunulmadığından personelin iş başında bulundurulmadığı kabul edilerek verilen sürenin bitiminden sonra başlamak üzere her bir unvan için … günlük … (İnşaat Mühendisi için), … (Mimar için) olmak üzere toplam … TL ceza kesilmesi gerekmektedir.
Bu nedenlerle, yüklenicinin iş yerinde bulundurulması gereken teknik personeli idareye süresinde bildirmemesi nedeniyle kesilmesi gereken cezanın yüklenicinin hakedişinden kesilmemesi sonucunda kamu zararı oluşmuştur.
Oluşan kamu zararından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 32’nci ve 33’üncü maddeleri gereğince ödeme emirleri ve eki belgelerde imzası bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesi gereğince yapı denetim elemanları birlikte sorumludurlar.
Bu itibarla, … TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) …, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …, Kontrol Görevlisi (İnşaat Mühendisi) …, Kontrol Görevlisi (Mimar) …, Kontrol Görevlisi (Makine Mühendisi) … ve Kontrol Görevlisi (Elektrik ve Elektronik Mühendisi) …’ya müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,
Anılan Kanun’un 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere (Üye … ve Üye …’nın karşı oyları ile) oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … ve Üye …’nın Karşı Oy Gerekçesi:
Sorumlular duruşma sırasındaki açıklamalarında söz konusu teknik personelin iş yerinde bulundurulduğunu, ancak belgesinin dosyalar arasından kaybolmuş olabileceğini ya da sehven eklenmediğini ifade etmişlerdir. Sorguda teknik personel eksikliğinden kaynaklanan bir imalat eksikliği ya da fen ve sanat kurallarına aykırılık teşkil eden somut bir tespit de bulunmadığından, bu duruma ilişkin olarak herhangi bir kamu zararı oluşmadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.
D) Söz konusu İş’e ait iş programı yüklenici tarafından İdareye süresinde bildirilmemiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 17’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Yüklenici, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, idarece verilen örneklere, sözleşmedeki ödeme şartlarına ve imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerine uygun bir iş programını hazırlayarak, onaylanmak üzere idareye teslim edecektir. Süresinde teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması halinde uygun bulunmama gerekçeleri yükleniciye bildirilerek, bir defaya mahsus olmak üzere ceza uygulamaksızın, beş gün süre verilir. Belirtilen süreler içerisinde iş programının sunulmaması veya teslim edilen iş programının idarece uygun bulunmaması durumunda, gecikilen her gün için, işin süresinde bitirilememesi haline ilişkin olarak sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanır.”
hükmü yer almaktadır.
Anılan İş’e ait Sözleşmenin “İş programı ” başlıklı 12’nci maddesinde ise; yüklenicinin iş programını, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, sözleşme bedeli üzerinden imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım süreleri de göz önünde bulundurulması suretiyle, gün bazında yapılması gereken iş tutarlarını hesaplayarak, ödeneklerin yıllara göre dağılım esasları ile varsa işin kısımları ile bitirme tarihlerini de dikkate alarak İdarece verilen örneklere uygun olarak hazırlaması gerektiği, bu programda ayrıca iş kalemleri ile iş gruplarının aylık imalatı ve iş miktarlarının, yıllık ödenek dilimleri ve bunların aylara dağılımının gösterileceği ve iş programının en az dört nüsha hazırlanarak onaylanmak üzere İdareye teslim edileceği açıkça belirtilmiştir.
Bu hükümlere göre; yüklenicinin yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde, idarece verilen örneklere, sözleşmedeki ödeme şartlarına ve imalatların niteliği, teknik özelliği ve yapım sürelerine uygun bir iş programını hazırlayarak, onaylanmak üzere idareye teslim etmesi gerekmektedir. Belirtilen süreler içerisinde iş programının sunulmaması halinde sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında ceza uygulanması gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, yer teslimi … tarihinde yapılan söz konusu İş’e ait iş programının en geç … tarihinde İdareye sunulması gerekirken iş programına dair herhangi bir bilgi ve belgenin, süre uzatımları ile birlikte iş bitim tarihi olan … tarihine kadar idareye sunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle gecikilen her gün için (… gün) sözleşmede öngörülen günlük gecikme cezasının %10’u oranında toplam … TL ceza uygulanması ve bu tutarın hakedişten kesilmesi gerekmektedir.
Ancak, anılan işe ait sözleşmenin 25’inci maddesi gereğince, gecikme halinde uygulanacak cezalar dahil sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarının hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin %15’ini geçmemesi gerekir. İlk sözleşme bedelinin %15’i, … TL’dir. A ve C bentlerinde tazmin hükmolunan toplam kamu zararı (ceza) tutarı da … TL olup bu tutarın üstünde ceza kesilmesi sözleşmenin 25’inci maddesi hükmüne aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, sorgunun D bendinde hesaplanan … TL’nin sorumlularından tahsili gerekmekte ise de; anılan işe ait sözleşme hükümleri gereğince … TL üzerinde bir tutarın ceza olarak kesilmesine imkan bulunmadığından, sorgunun D bendinde yer alan … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere (Üye … ve Üye …’nın karşı oyları ile) oy çokluğuyla karar verildi.
Karşı Oy Gerekçesi:
Üye … ve Üye …’nın Karşı Oy Gerekçesi:
Sorumlular duruşma sırasındaki açıklamalarında söz konusu iş programının idareye sunulduğunu ancak belgenin dosyalar arasından kaybolmuş olabileceğini ya da sehven eklenmediğini ifade etmişlerdir. Sorguda iş programının idareye sunulmamasından kaynaklanan bir imalat eksikliği ya da fen ve sanat kurallarına aykırılık teşkil eden somut bir tespit de bulunmadığından, bu duruma ilişkin olarak herhangi bir kamu zararı oluşmadığı değerlendirilmektedir. Bu nedenle konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmesi gerekir.
Full & Egal Universal Law Academy