….. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan …… TL sözleşme bedelli …. İnşaatı Yapım işinde,
A) 17/12/2012 tarihinde gerçekleşen iş artışının hesabında kalıp ve kalıp iskelesi imalat tutarlarının hatalı hesaplanması,
B) Uygulama projesi ve mahal listesinde bulunmayan dekoratif aydınlatma armatürü için yeni fiyatın yüksek olarak belirlenmesi.
..… İnş. San. Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan …… TL sözleşme bedelli …. İnşaatı Yapım işinde,
A) 17/12/2012 tarihinde gerçekleşen iş artışının hesabında kalıp ve kalıp iskelesi imalat tutarlarının hatalı hesaplanması ile ilgili olarak,
Yapım İşleri Genel Şartnamesinde, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme “Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşme”, birim fiyat sözleşme “Ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak idarelerce hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile yüklenici tarafından bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı üzerinden yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır. Aynı şartnamede, proje değişiklikleri ve iş artış veya azalışlarının da nasıl, hangi şartlarla hangi durumlarda yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
İhale konusu inşaatta işlerin tamamı, uygulama projelerine dayalı olarak anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale edilmiş ve yüklenici ile anahtar teslim götürü bedel sözleşme imzalanmıştır. İhale dokümanında, isteklilere uygulama projeleri, mahal listeleri, özel teknik şartnamelere sunulmuş ve bu belgeler sözleşme eklerine alınmıştır. Uygulama projesinde perde duvar imalatı gösterilmiş ve İnşaat mahal listesinde, söz konusu imalat için gerekli olan imalat kalemleri gösterilmiştir. Uygulama projesinde, perde duvar uzunluğu 30,5m+14,1 m olmak üzere toplam 44,6 m olarak gösterilmiştir. Uygulamada proje değişikliğine gidilerek kısa olan ikinci kısım iptal edilmiş, beton kilitli parke olan yerde 26,7 metrelik perde duvar öngörülmüştür. Proje değişikliğinden kaynaklanan imalat miktarlarının hesabında, 21.011 poz düz yüzeyli betonarme kalıbı imalat miktarı hesabında dikkate alındığı halde, perde duvarlarının ayrıca 21.017/1 poz Plywood ile düz yüzeyli çıplak betonarme kalıbı imalat miktarının hesabına dahil edildiği görülmektedir. Ayrıca, inşaat teknik şartnamesi ve mahal listesinde, kalıp imalatı için 21.011 poz imalat tanımı verilmiş, proje değişikliğinden sonra da teknik şartnamede çıplak beton kalıbı için bir teknik şartname değişikliği yapılmadığı gibi, revize projede de beton imalatı için çıplak beton kalıbına ilişkin bir tanımlamaya yer verilmemiştir.
Proje değişikliğinden kaynaklanan iş artış hesabında 21.054 poz kalıp iskelesi imalat miktarının 369,613 m3 olarak artan imalat miktarına eklendiği ve 89,7 m3 olarak da azalan miktara eklendiği görülmektedir. Ancak, revize proje üzerinden kalıp iskelesi imalat miktarının 329,613 m3 ve esas proje üzerinden hesaplanan miktarının da 224,25 m3 olduğu anlaşılmaktadır.
Genel şartnamenin 23. maddesinde, “Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.” hükmü yer aldığından, proje değişikliğinde kalıp imalatı için bir değişiklik gösterilmediğinden, kalıp imalatı bedelinin proje ve şartnamelere göre hesaplanması gerekmektedir.
Savunmalarda yapılan miktar hesabının doğru olduğu belirtilmektedir. Ancak, farklılık imalat miktarın hesabında ve birim fiyatlarda ortaya çıkmaktadır. Savunmada ilk projedeki imalat miktarları noksan hesaplanmıştır. İlk projede düz yüzeyli betonarme kalıbı imalat miktarı 270,1 m2 olmasına rağmen 225 m2 olarak minha edilmiş, 21.054 poz Ahşap Kalıp İskelesi de 224,25 m3 olarak minha edilmesi gerekirken 89,7m3 olarak minha edilmiştir. Savunmalarda ilk projede perde yüksekliğinin 2 m olarak düşünüldüğü ve hesaplandığı belirtilmekle birlikte, ihale dokümanında ve ekinde verilen uygulama projesinde perde yüksekliğinin 2 metre olduğuna dair bir ifade bulunmamaktadır.
Bu itibarla, proje değişikliği dolayısıyla iş artışının hesabında, kalıp ve kalıp iskelesi imalat bedellerinin miktarının hatalı hesaplanması sonucu, hesabı aşağıda gösterilen ..… TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlileri (Şube Müdürü) …… ve (Yüksek Mimar) ……’a,
Müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle,
B) Uygulama projesi ve mahal listesinde bulunmayan dekoratif aydınlatma armatürü için yeni fiyatın yüksek olarak belirlenmesi hususu ile ilgili olarak, …. TL kamu zararı …… ile tahsil edilmiş olduğundan, bu miktar için ilişik kalmadığına oybirliğiyle,