“… Üniversitesi Kampüs Merkezi Araştırma Laboratuvarı İnşaatı” işine ilişkin olarak,
A) Geçici kabul noksanlıkları için öngörülen kesintinin yapılmaması,
B) İş programındaki ödenek dilimlerinin dikkate alınmaması nedeniyle fiyat farklarının hatalı hesaplanması,
C) İhale dokumanı kapsamında olmasına rağmen projelerde gösterilip mahal listeleri ve özel imalat tariflerinde yer alan ve yapılması gereken bazı iş kalemlerinin iş artışı olarak değerlendirilerek ilave bedel ödenmesi.
….. A.Ş. yüklenimindeki ..… Üniversitesi Kampüs Merkezi Araştırma Laboratuvarı İnşaatı işine ait ihale dosyası ve hakedişlerin incelenmesinde,
A) Geçici kabul noksanlıkları için öngörülen kesintinin yapılmadığı görülmüştür.
Söz konusu işe ilişkin olarak idare ile yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin 31. maddesinde geçici kabul noksanları için sözleşme bedelinin % 3’üne karşılık gelen kısmının tutulacağı ve bu tutarın geçici kabul noksanı bulunmayan işlerde geçici kabul onay tarihinden sonra, geçici kabul noksanı bulunan işlerde ise bu eksikliklerin tamamlanmasını müteakip, geçici kabul onay tarihinden sonra yükleniciye ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Benzer hüküm Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki Tip Sözleşme’nin 30 uncu maddesinde yer alan 25 nolu dipnotta da yer almaktadır.
Söz konusu hükümler uyarınca hakedişlerden geçici kabul noksanları için sözleşme bedelinin % 3’üne karşılık gelen tutarın Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereğince emanet hesaplarında tutulması, ödemenin geçici kabul noksanı olup olmamasına göre yine bu hesaplardan ödenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen hükümlere aykırı olarak geçici kabul kesintisinin yapılmadığı görülmüşse de, mevzuata aykırı gerçekleştirilen bu işlemin idari sorumluluğu gerektiren bir husus olduğu ve emanet hesaplarında izlenen bu tutarın 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesinde geçen kamu zararı tanımı içinde bulunmadığı anlaşıldığından …... TL hakkında ilişik bulunmadığına oybirliğiyle,
B) Sözleşme ve genel şartname gereğince aylık olarak hakediş düzenlenmemesi ve İş programındaki ödenek dilimlerinin dikkate alınmaması sonucu fiyat farklarının hatalı hesaplanması konusu:
31.12.2002 tarih ve 24980 sayılı (3.Mükerrer) Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Yapım İşlerine İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın “Tanımlar” başlıklı 5 inci maddesinin (j) bendinde uygulama ayının idarece onaylanmış iş programına uygun olarak işlerin gerçekleştirildiği ayı, (l) bendinde ise güncel indeksin, hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait indeksi ifade ettiği belirtilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 39 uncu maddesinde geçici hakediş raporlarının yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşmede veya eklerinde başka bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenleneceği, yüklenici başvurmadığı takdirde idarenin, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu hükümler uyarınca, uygulama ayında yapılan işler, ayı izleyen ilk 5 gün içinde hakediş raporunda yer alacak, fiyat farkı da hakedişin düzenlendiği aydan önceki ayın yani uygulama ayının endeksleri kullanılarak hesaplanacaktır. Ancak hakedişlerin yüklenicinin başvurusunun olmaması halinde en çok üçer aylık dönemler halinde ödenmesinde mevzuata aykırı bir durum bulunmamaktadır. Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’da da fiyat farkının hakedişin düzenlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki ayın indekslerinin kullanılacağı belirtilmiş, uygulama ayının indekslerinin kullanılarak hesaplama yapılacağına ilişkin bir belirleme yapılmamıştır.
Yapılan incelemede, söz konusu işin iş programına göre hızlı ilerlediği, uygulama ayları için iş programında gösterilen ödeneklerin üzerinde iş yapıldığı ancak hakedişlerin aylık olarak düzenlenmediği görülmüştür. İş programının önünde yapılan imalatların bedelinin ödenmesi İdarenin takdirinde olup, hakedişte bedeli ödenecekse de, fiyat farkı hesaplanması ve bedelinin Esaslara göre ödenmesi uygundur.
Yukarıda açıklanan gerekçelerle fiyat farkının Esaslara uygun olarak hakedişin düzenlendiği tarihten bir önceki ayın indekslerinin kullanılarak hesaplanmasında mevzuata aykırılık görülmediğinden ….. TL hakkında ilişik bulunmadığına oybirliğiyle,
C) İhale dokumanı kapsamında olmasına rağmen projelerde gösterilip mahal listeleri ve özel imalat tariflerinde yer alan ve yapılması gereken bazı iş kalemlerinin iş artışı olarak değerlendirilerek ilave bedel ödenmesi konusu:
Yapım İşleri Genel Şartnamesi 12 nci maddesinin 4 üncü fıkrasında,
“İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje v.b. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır.”
denilmiş, Şartnamenin 21 inci maddesinde ise sözleşmeye esas proje içerisinde kalan ve asıl işten ayrılması teknik veya ekonomik olarak mümkün olmayan işlere ilişkin olarak iş artışı yapılabileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, kamu zararı tutarı olarak belirlenen ..… TL’nin 26.195/6 poz nolu “G.seramik karolarla döşeme kap. yapılması” imalatına ilişkin olarak hesaplanan toplam ….. TL’sinin ……….. ile yüklenicinin kati teminatından tahsil edildiği anlaşıldığından bu tutar için ilişik kalmadığına, kalan ..… TL’nin ise yukarıda yer verilen hükümler gereği idarelerin işe ilişkin projede değişiklik yapmak yetkisi bulunması nedeniyle ilişiğinin bulunmadığına oyçokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye …… ve ……’ın karşı oy gerekçesi:
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan ihale kapsamındaki iş kalemlerinin iş artışı olarak değerlendirilip ilave bedel ödenmesi mümkün bulunmadığından, tahsil edilmeyen miktar için tazmin hükmü verilmesi gerekir.