Yeni birim fiyat
A) ….. işine ilişkin ihale dosyası ve eklerinin incelenmesi sonucunda 17.214/BL-11K, 17.214/BL-12K, 17.214/İB-7K, 17.214/İB-9K, 7504/A poz numaralı imalatlar için beton tesisi kurulmayarak malzemelerin piyasadan temin edildiği ve 1. keşifte bulunmayan bu imalatların birim fiyatlarının yanlış hesaplandığı görülmüştür.
17.214/BL-11K, 17.214/BL-12K, 17.214/İB-7K, 17.214/İB-9K pozların tanımında,
“Beton parke taşı döşenecek tabanın düzenlenmesi ile 10 cm kalınlıkta kum malzemenin serilmesi, 500 dozlu betondan preslenerek imal edilmiş, … cm kalınlıkta, her boyutta ve şekilde, buhar kürlü prefabrike beton parke taşının istenen eğimde döşenmesi, taş aralarının kumlanması, süpürülmesi, inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma, boşaltma, her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel gider masrafları dahil, beton parke taşı ile döşeme yapılması 1 m2 fiyatıdır. Ölçü: Kilit parke taşı yapılan alan ölçülerek hesaplanır.”,
7504 Prefabrik Beton Bordür İmali ve Yerine Döşenmesi imalatı pozunun tarifinde,
Y.F.Ş.nin 55. kısmındaki esaslar dahilinde, prefabrik beton eleman yapma tesisinde beton bordürlerin imal edilmesi ve yerine döşenmesi.
Birim fiyata dahil olan masraflar: Gerekli makine ve teçhizatın (Tesis ve Santralın) temini, montajı ve demontajı, bordür ve harç için gerekli çimento ve suyun tesis ve döşendiği yerde temini, depolanması, nakli ve muhafazası, bordür ve harç için gerekli kum ve kırma taşın ocak veya derelerden çıkarılması, depolanması, kırılması, granülometrisine göre elenmesi, yıkanması, vasıtalara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, beton santralı ve prefabrik beton eleman yapma tesisinde şartnamesine uygun bir şekilde eğilme dayanımı 45 kgf/cm2 olmak üzere beton bordürlerin imali, kürü, imalat yerinde yüklenmesi, inşaat ve imalat yerindeki her türlü yatay ve düşey taşıma ve boşaltmalar, numune alınması ve laboratuar deneylerinin yapılması, bordür temelinin kazılması, aşağıda başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılabilmesi için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.
Birim fiyata dâhil olmayan masraflar: Bordür temel betonu, bordürlerin imalat yerinden döşendiği yere kadar taşınması.
Ölçü: Prefabrik beton bordürlerin döşendiği yerde ölçülen metre cinsinden boyudur.
Ödeme: Birim fiyat cetvelinde, Poz 7504 deki m. birim fiyatı üzerinden yapılır.”
denilmektedir.
Bu tanımlarda yer alan hükümlere göre İdarenin söz konusu imalatlar için prefabrik beton eleman yapma tesisi kurması gerekmektedir.
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesinde,
“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır.
a- Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler:
b- Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,
c- Diğer İdarelere ait benzer analizler,
d- Birim fiyata tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler:
Yeni birim fiyatların tespitinde, yukarıdaki analizlere öncelik sırası ile aşağıdaki rayiçler uygulanır:
1- Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca tespit edilip yayımlanan rayiçler veya varsa o işe ait teklif rayiçler,
2- Diğer İdarelerce tespit edilmiş rayiçler,
3- İdarece kabul edilmek şartı ile Ticaret ve/veya Sanayi Odasınca onaylanmış memleket rayiçleri,
Bu usullerden hiç biriyle yeni birim fiyat tespiti mümkün olamıyorsa, o iş kalemine ait, Ticaret ve/veya Sanayi odasınca onaylanmış fatura bedelleri esas alınarak yeni birim fiyat tespit edilebilir…”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre söz konusu inşaat işinde birim fiyatı belirli olmayan imalatlar için yeni birim fiyat tespit edilirken kullanılacak analiz ve rayiçlerin Şartnamede belirtilen öncelikler gözetilerek belirlenmesi gerekmektedir.
Sorumlular savunmalarında “Beton parke ile döşeme yapılması (h=8cm) imalatı” için İller Bankasının 17.214/İB-7 analizinin, “Renkli beton parke ile döşeme yapılması (h=8cm) imalatı” için İller Bankasının 17.214/İB-9 analizinin, “Beton parke ile döşeme yapılması (h=6cm) imalatı” için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 17.214/BL-12 analizinin, “Renkli beton parke ile döşeme yapılması (h=6cm) imalatı” için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan 17.214/BL-11 analizinin esas alındığını ifade etmişlerdir.
Buna göre söz konusu imalatlar için yapılacak ödeme tespit edilirken, bu analizlere uygun rayiçlerin kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemede İller Bankasının analizlerinin kullanıldığı imalatlarda (17.214/İB-7K ve 17.214/İB-9K) yeni birim fiyatların Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesine uygun olarak belirlendiği, ancak İstanbul Büyükşehir Belediyesi analizlerinin kullanıldığı imalatlarda (17.214/BL/11K ve 17.214/BL-12K) yeni birim fiyatların yanlış rayiçler üzerinden belirlendiği, dolayısıyla yükleniciye fazla ödemede (her ne kadar sorguda fazla ödenen tutar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayınlanan 17.155/MK pozu kullanılarak hesaplanmışsa da, savunmalarda da belirtildiği üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yayınlanan birim fiyat listelerinin ‘Genel Hükümler ve Açıklamalar’ bölümünde “Değiştirilen analizlerle bunlara göre düzenlenen yeni birim fiyatlar yürürlüğe konulduğu yılbaşından itibaren geçerli olup, geçmiş yıllarda ihale edilmiş işler için sözleşmesine esas birim fiyat analizleri esas alınarak uygulama yılı birim fiyatları bulunacaktır.” denildiğinden bu pozun söz konusu imalatlar için kullanılması mümkün görülmemektedir.) bulunulduğu görülmüştür.
Bu itibarla ….. işinde, 1. keşifte bulunmayan bazı imalatlar için prefabrik beton eleman yapma tesisi kurulmaması nedeniyle sorguda fazla ödendiği belirtilen ……… liradan,
- 17.214/İB-7K ve 17.214/İB-9K poz numaralı imalatlarla ilgili ….. TL için savunmalarda belirtilen gerekçelerle ilişik olmadığına,
- 17.214/BL-11K, 17.214/BL-12K, 7504/A poz numaralı imalatların yeni birim fiyatlarının yanlış hesaplanması sonucu sebep olunan ve yeniden hesaplanarak ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen ….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı) ….. ve Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) …..’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oybirliğiyle,
B) ….. işinde keşif artışına gidilmesi sonrasında 1. keşifte miktarı belirtilmeyen “kuvvetli akım tesisatı, orta gerilim tesisatı, kablolu TV ve PTT dış hat tesisatı”na ilişkin imalatlar ile “içme suyu getirme işleri”ne ilişkin kazılar için yeni birim fiyat belirlenmeden 1. keşifte kullanılan PAÇAL 3 pozu esas alınarak ödeme yapıldığı görülmüştür.
Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 20 nci maddesinde,
“Keşif özetinde veya birim fiyat cetvelinde fiyatı gösterilmemiş olup da yapılması İdarece istenen yapım ve hizmet işlerinin yeni birim fiyatları tespit edilirken öncelik sırası ile aşağıdaki analizler kullanılır.
a- Sözleşme ve eklerindeki (birim fiyat cetvellerindeki) birim fiyatların tespitinde kullanılan analizler veya varsa o işe ait teklif analizler:
b- Sözleşme birim fiyatlarının tespitinde kullanılan analizlerle veya varsa o işe ait teklif analizlerle kıyaslanarak bulunacak analizler,
c- Diğer İdarelere ait benzer analizler,
d- Birim fiyata tespit edilecek iş kalemleri için o işin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleri esas alınarak oluşturulacak analizler.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre keşifte fiyatı belirlenmiş olan “kuvvetli akım tesisatı, orta gerilim tesisatı, kablolu TV ve PTT dış hat tesisatı”na ilişkin imalatlar ile “içme suyu getirme işleri” için yeni birim fiyat belirlenmesine gerek bulunmamaktadır.
Bununla birlikte ihale dosyası ekinde yer alan keşif özetinde PAÇAL 3 ‘Her cins zeminde ve her derinlikte yapılan dar derin kazılar’ pozunun birim fiyat tarifinde, “Her derinlikte ve her cins zeminde dar derin kazının, her çeşit alet, el veya makine ile patlayıcı madde kullanılarak kullanılmayarak yapılması kazı çukuru dışına atılması, gerekli imalat veya inşaat yapıldıktan sonra kazı yerinde kalan boşlukların doldurulması, taşıtlara yüklenmesi, depo imla veya sedde yerinde boşaltılması serilmesi, kazılan yerin taban veya yan cidarlarının kabaca düzeltilmesi için her türlü malzeme ve zayiatı işçilik makine alet ve edevat giderleri, müteahhit karı ve genel giderler dahil (taşımalar hariç).” denilmekte ve tarifin ‘not’ kısmında bu paçal dar derin kazı fiyatının vaziyet planı dahilindeki tüm dar derin kazılara aynen uygulanacağı belirtilmektedir. Dolayısıyla söz konusu işler için PAÇAL 3 pozuna göre ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu itibarla, söz konusu işte keşif artışına gidilmesi sonrasında 1. keşifte miktarı belirtilmeyen “kuvvetli akım tesisatı, orta gerilim tesisatı, kablolu TV ve PTT dış hat tesisatı”na ilişkin imalatlar ile “içme suyu getirme işleri”ne ilişkin kazılar için 1. keşifte kullanılan PAÇAL 3 pozu esas alınarak ödeme yapılmasının yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve konuya ilişkin ….. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle,