….... yükleniminde bulunan “Spor Alanları Yanı Yaşam Alanı Peyzaj Düzenlemesi, Rektörlük Binası Ek Otopark Yapımı” işinde,
A) Faturalı olarak yeni birim fiyat yapılan imalatlara ihale tarihinden hakedişin düzenlenme tarihine kadar olan dönem için fiyat farkı verilmesi,
B) Birim fiyat analizi hatası yapılması,
C) 17.141/MK poz nolu imalat için yeni birim fiyat analizi yapılarak Bergama’dan getirilen büyük parke taşının taşıma irsaliyesinin bulunmaması,
D) İş artışının sözleşme kapsamı içinde bulunmaması.
……. yükleniminde bulunan “Spor Alanları Yanı Yaşam Alanı Peyzaj Düzenlemesi, Rektörlük Binası Ek Otopark Yapımı” işinde,
A) Faturalı olarak yeni birim fiyat yapılan imalatlara, ihale tarihinden hakedişin düzenleme tarihine kadar olan dönem için fiyat farkı verildiği ve fiyat farkı hesabında kullanılan endekslerin yanlış alındığı görülmüştür.
İdare ile yüklenici arasında imzalanan 27.01.2012 tarihli sözleşmenin “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14 üncü maddesinde sözleşmenin yürütülmesi sırasında yükleniciye fiyat farkı verileceği belirtilmiş, fiyat farkı hesabının nasıl yapılacağı hususları ayrıntılı bir şekilde yer almıştır. Maddenin devamında “Uygulama esasları” başlıklı bölümde ise aynen,
“Birim fiyatlı sözleşmelerde, sözleşmede birim fiyat bulunmayan ve yapılması İdarece istenen bir iş kalemi için işin devamı sırasında yeni birim fiyat yapılması halinde, bu fiyat, hazırlandığı uygulama ayının rayiçlerine ve şartlarına göre tespit edilir. Belirlenen bu yeni birim fiyatın uygulama ayı fiyat farkı katsayısına (Pn) bölünerek bulunan fiyatı, iş kaleminin miktarı ile çarpılır ve bulunan tutar hakedişteki sözleşme birim fiyatları ile yapılan işler sütununa dahil edilerek yeni iş kaleminin sözleşme bazında bedeli yükleniciye ödenir. Bu iş kalemine ait fiyat farkı ise, uygulama ayının indeksleri üzerinden hesaplanarak bulunur.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca yeni fiyat tespit edilen iş kalemlerinin fiyatları yapılan işler listesine uygulama ayı fiyat farkı katsayısına bölünmüş haliyle konulacak, fiyat farkı da yine uygulama ayı indeksleri kullanılarak bulunacaktır.
Oysa yapılan incelemede, uygulamanın bu şekilde yapılmayıp uygulama ayındaki fiyatlar üzerinden ayrıca fiyat farkı hesaplandığı görülmüştür.
Anılan nedenlerle ……. yükleniminde bulunan “Spor Alanları Yanı Yaşam Alanı Peyzaj Düzenlemesi, Rektörlük Binası Ek Otopark Yapımı” işine ait 7 nolu kesin hakediş raporunda, faturalı olarak yeni birim fiyat yapılan imalatlara, ihale tarihinden hakedişin düzenleme tarihine kadar olan dönem için fiyat farkı verilmesi ve fiyat farkı hesabında kullanılan endekslerin yanlış alınması sonucu oluşan ..… TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri Teknik Daire Başkanı) …….., Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) … ile Yapı Denetim Görevlileri (İnşaat Teknikeri) ……. ve (Peyzaj Mimarı) ……’dan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,
B) İşe ait sözleşmede bulunmayan Nakliye 03 poz nolu “180 km mesafeden (Kardemir) inşaat ve profil demiri nakli” imalatının yeni birim fiyatı tespit edilirken mükerrer müteahhit karı alınması sonucu kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.”
denilmektedir.
Söz konusu hükümlere göre iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması kamu zararı olarak belirlendiğinden Nakliye 03 poz nolu “180 km mesafeden (Kardemir) inşaat ve profil demiri nakli” imalatının yeni birim fiyatının hatalı tespiti sonucu oluşan …… TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Yapı İşleri Teknik Daire Başkanı) ……, Gerçekleştirme Görevlisi (Şube Müdürü) ….… ile Yapı Denetim Görevlileri (İnşaat Teknikeri) ….… ve (Peyzaj Mimarı) ….…’dan müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,
C) Birim fiyat usulüyle ihalesi yapılan anılan işle ilgili olarak sözleşmede bulunan 17.141/MK poz nolu “Doğal Büyük Parke Taşı (Bpt) ile Döşeme Kaplaması Yapılması” imalatında kullanılan granit küp taşın 498 km mesafede bulunan Bergama’dan getirildiğine dair belgelerin bulunmama nedenleri sorulmuşsa da savunma ekinde söz konusu taşımaya ilişkin sevk irsaliyesi, kantar fişleri ve fatura fotokopileri gönderildiğinden kamu zararı oluşmadığı anlaşılan ….. TL hakkında ilişik bulunmadığına oybirliğiyle,
D) Söz konusu iş kapsamında bulunmayan Tip 2 Galeri yapımına ait imalatların, iş artışına gidilerek ihale konusu projede gösterilen mahal listesinden ayrı yerde ve işin tanımı değiştirilmek suretiyle yapılması nedeniyle yüklenici tarafından yapılan iş bedeli ile zaruri masraflar dışında kalan yüklenici karının ödenmesinin 4735 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğu belirtilmekte ise de, söz konusu iş değişikliği ve iş artışının birim fiyatlı sözleşmelerde kanuni sınır olan % 20’si oranında yapıldığı, yaklaşık maliyet cetveli ve sözleşmede ayrıntılı olarak belirtilen imalatlar incelendiğinde işin mahiyetinde altyapı işlerine ilişkin imalatların da bulunduğu görülmüştür.
4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun "Sözleşme Kapsamında Yaptırılabilecek İlave İşler, İş Eksilişi ve İşin Tasfiyesi" başlıklı 24 üncü maddesinde aynen,
"Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş,
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise %20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.
Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Bakanlar Kurulu bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.
…”
denilmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin uygulanması” başlıklı 13 üncü maddesinde ise aynen,
“Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.
...
İdare, sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde gerekli göreceği her türlü değişikliği yapmaya yetkilidir. Yüklenici, işlerin devamı sırasında gerekli görülecek bu değişikliklere uygun olarak işe devam etmek zorundadır. Proje değişiklikleri, ilk projeye göre hazırlanmış malzemenin terk edilmesini veya değiştirilmesini veya başka yerde kullanılmasını gerektirirse, bu yüzden doğacak fazla işçilik ve giderleri idare yükleniciye öder. Proje değişiklikleri işin süresini etkileyecek nitelikte ise yüklenicinin bu husustaki süre talebi de idare tarafından dikkate alınır…”
hükmü bulunduğundan İdarenin onayı ile yapılan değişikliğe ait bedelin yükleniciye ödenmesi gerekir.
Bu itibarla, ……. yükleniminde bulunan “Spor Alanları Yanı Yaşam Alanı Peyzaj Düzenlemesi, Rektörlük Binası Ek Otopark Yapımı” işine ait 7 nolu kesin hakediş raporunda yer alan Tip 2 Galeri imalatlarına ait yüklenici karı tutarı olan …… TL hakkında kamu zararı oluşmadığından ilişik bulunmadığına oybirliğiyle,