Ankara Üniversitesi Döner Sermaye Saymanlığı 2011 yılı hesabına ilişkin … sayılı ilamın 1 inci maddesinde tazmin hükmolunan konu hakkında Gerçekleştirme Görevlisi sıfatı ile sorumlu tutulan ….’ın …. dilekçesinin Temyiz Kurulu’nca görüşülmesi sonucu verilen 40095 tutanak nolu karar üzerine Uzman Denetçi … tarafından düzenlenen bila tarihli ek rapor ile Savcı ve Üye düşünceleri 2. Dairede okunup, ilamın 1 inci maddesinin 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca yeniden yargılanmasına karar verildi.
… sayılı ilamın 1 inci maddesinde Rektör, Rektör Yardımcıları, döner sermaye gelirinin elde edildiği fakültelerin Dekan ve Dekan Yardımcıları ile Başhekim ve Başhekim Yardımcılarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda öngörülen orandan (%10) daha fazla oranlarda (%350-400) döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu oluşan …. TL kamu zararının Gerçekleştirme Görevlisi (Tıp Fakültesi Döner Sermaye Sorumlusu) ….. ile Harcama Yetkilisi (Tıp Fakültesi Dekanı) Prof. Dr. …..’den müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine karar verilmişti.
Bu defa Gerçekleştirme Görevlisi (Tıp Fakültesi Döner Sermaye Sorumlusu) ……’ın ….. dilekçesi ile Temyiz Kuruluna başvurması üzerine Temyiz Kurulunca verilen 40095 tutanak kararda özetle, yasal mevzuatımızda yer alan “kamu geliri” ve “kamu zararı” tanımlamalarından açıkça görüleceği üzere saat 14:00’den sonra ve tatil günlerinde (mesai dışında) kişilerden tedavi ücreti olarak tahsil edilen ve döner sermaye bütçesine gelir olarak kaydedilen tutarın kamu kaynağını oluşturması nedeni ile bu kaynaktan mevzuata aykırı olarak yapılan ödemelerin kamu zararı niteliğinde olduğu, yöneticilere yapılacak döner sermaye payı ödenmesi için ayrılan gelir getirici katkıya dayanan toplam gelirden % 5-8 oranında kaynak (fon) ayrılmasının bu kaynağın tamamının dağıtılacağı anlamına gelmediği ve bu konuda 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde öngörülen sınırlamalara uyulması gerektiği, gerek 2547 sayılı Kanun gerekse Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 18)’nde katkı payı ödemelerinde doğrudan ve dolaylı katkı ayrımına gidildiği, saat 14.00’ten önce (mesai içinde) yapılan işlemlerde sadece “katkı” ibaresine yer verilirken saat 14.00’ten sonra ve tatil günlerinde (mesai dışında) yapılan işlemlerde “doğrudan katkı” ibaresine yer verilmesi ve Yükseköğretim Personel Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 18)’nin 6 ncı maddesinde doğrudan katkı ifadesinden ne anlaşılması gerektiğine ilişkin hüküm nedeniyle temyiz dilekçesinde belirtilen yönetim, planlama ve koordinasyon gibi faaliyetlerin doğrudan gelir getirici faaliyetler kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek rektör ve rektör yardımcıları ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakültelerin dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarına yöneticilik (idarecilik) faaliyetleri dolayısıyla kanun hükümlerindeki değişiklikten önceki oranlar üzerinden ödeme yapılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiğine, ancak Doç. Dr. ……’in avukatı vasıtasıyla ibraz ettiği dilekçesinde ve duruşma sırasındaki savunmasında kişilere mesai içi katkıları ve hasta bakımına dayalı doğrudan gelir getirici katkıları nedeniyle yaptıkları faaliyetlerinden dolayı herhangi bir ödeme yapılmadığı ifade edildiğinden ve dilekçe ekinde 2009 Yılında Bakılan Hasta ve Yapılan İşlemler Listeleri gönderilmiş bulunduğundan, çeşitli döner sermaye katkı payı ödemelerinin farklı ödeme emri belgeleriyle ödenmiş olması nedeniyle ilama konu ödeme emri belgeleriyle öğretim üyelerinin mesai içi katkıları ve Kanundaki 10 kat sınırlaması dahilinde hasta bakımına dayalı faaliyetleri dolayısıyla döner sermaye katkı payı alıp almadıklarının tespiti mümkün görülmediğinden ve kamu zararı oluşup oluşmadığının konunun esası yönünden ödeme emirlerinin detaylı incelenip mukayese yapılmadan tazmin hükmü kurulmasında hukuki isabet bulunmadığından 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca … sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozulmasına ve yeniden hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmişti.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde,
Rektör, Rektör Yardımcıları, döner sermaye gelirinin elde edildiği fakültelerin Dekan ve Dekan Yardımcıları ile Başhekim ve Başhekim Yardımcılarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda öngörülen orandan (%10) daha fazla oranlarda (% 350-400) döner sermaye katkı payı ödendiği görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin “Döner Sermaye” başlıklı (a) fıkrasının 24.07.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanunla değişik dördüncü paragrafında aynen,
“Her eğitim-öğretim, araştırma veya uygulama birimi veya bölümü ile ilgili öğretim elemanlarının katkısıyla toplanan döner sermaye gayrisafi hasılatının en az yüzde 35’i o kuruluş veya birimin araç, gereç, araştırma ve diğer ihtiyaçlarına ayrılır. Kalan kısmı ise üniversite yönetim kurulunun belirleyeceği oranlar çerçevesinde bağlı bulunduğu üniversitenin bilimsel araştırma projeleri ile döner sermaye gelirinin elde edildiği fakülte, enstitü, yüksek okul, konservatuar ile uygulama ve araştırma merkezlerinde görevli öğretim elemanları ve aynı birimlerde görevli 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tâbi personel (döner sermaye işletme müdürlüğü ve döner sermaye saymanlık personeli dahil) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personel arasında katkıları da dikkate alınmak suretiyle paylaştırılır. Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen sağlık, teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir ayda ayrılacak payın tutarı, bunların bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile 657 sayılı Kanuna tâbi personel için ise yüzde 100'ünü geçemez. Bu oran, tıp ve diş hekimliği fakülteleri uygulama ve araştırma merkezlerinde (hastaneler dahil) görev yapan 657 sayılı Kanuna tâbi personelden başhemşire için yüzde 200, diğerleri için yüzde 150, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, kemik iliği nakil ünitesi ve acil serviste çalışan sağlık personeli için yüzde 200 olarak uygulanabilir. Sözleşmeli personele yapılacak ödeme tutarı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibariyle aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personele yapılacak ödeme tutarı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez. Rektörler ve rektör yardımcıları, üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerindeki döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin birinden katkılarına bakılmaksızın bu maddedeki esaslara göre her ay pay alabilirler ve bunlara bir ayda ödenebilecek pay, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçemez. Öğretim üyelerine saat 14.00’den sonra döner sermayeye yaptıkları doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı ilave olarak, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının on katına kadar pay verilebilir. Rektör ve rektör yardımcıları ile bu kapsamdaki gelirin elde edildiği fakültelerin dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarına doğrudan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın bu kapsamda elde edilen gelirlerden karşılanmak üzere, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının yüzde 10’una kadar ayrıca pay verilebilir. Bu fıkra uyarınca 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi personele yapılan ödemeler, 4505 sayılı Sosyal Güvenlikle İlgili Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin (c) fıkrası ile 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı maddesi hükümlerinin uygulanmasında dikkate alınmaz.”
denilmektedir.
Yukarıda belirtilen hükümlere göre, rektörler ve rektör yardımcıları döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin birinden, katkılarına bakılmaksızın, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçmemek üzere pay alabilirler. Bunun dışında rektörler, rektör yardımcıları ve gelirin elde edildiği fakültelerin dekan ve dekan yardımcıları ile başhekim ve başhekim yardımcılarına doğrudan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının yüzde 10’una kadar ayrıca pay verilebilir. Söz konusu hükümlerde yöneticilerin doğrudan katkıları değil yöneticilik faaliyetleri ile dolaylı katkıları nedeniyle alabilecekleri döner sermaye payları düzenlenmiş bulunmaktadır. Aynı maddede ayrıca bu yöneticilerin (öğretim üyelerinin) mesai dışındaki doğrudan gelir getirici faaliyetleri nedeniyle ilave olarak, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının on katına kadar pay verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner Sermaye” başlıklı 58 inci maddesinin “Döner Sermaye” başlıklı (a) fıkrası önce 17.09.2004 tarih ve 5234 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle, ardından 24.07.2008 tarih ve 5793 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle ve daha sonra da 21.01.2010 tarih ve 5947 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle değişikliğe uğramıştır. Yapılan değişikliklerin her birinde rektör, rektör yardımcıları, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimin dekan ve dekan yardımcıları ve başhekim ve başhekim yardımcıları için ödenebilecek döner sermaye payına ilişkin oran değişikliğe uğramıştır. Bu durum söz konusu personelin döner sermaye payı olarak alabilecekleri oran hakkında Kanun koyucunun iradesini ortaya koymaktadır. Bu durum karşısında Yürütme Kurulu Kararıyla söz konusu oranların değiştirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki, Kanunun 58 inci maddesinde koordinatörlere döner sermaye gelirlerinden pay verileceğine ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır.
Temyiz Kurulunun … sayılı ilamın 1 nci maddesi hakkındaki bozma kararı bu maddedeki döner sermaye katkı paylarının ilgililerin mesai içi katkı payları ile mesai dışındaki gelir getirici faaliyetlerine ilişkin katkı paylarının ödenmiş olup olmadığına ilişkin yeniden değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle verilmiş bulunduğundan ve kişilerce 2009 yılında hasta bakımına dayalı faaliyetlere ilişkin döner sermaye katkı payının kendilerine ödenmediği belirtildiğinden yeniden yapılan incelemede, aşağıda yer alan tabloda da görüleceği üzere, hesap yılı olan 2011 yılında yöneticilere yönetici payı haricinde mesai içi ve mesai dışı katkıları için de döner sermaye katkı payı ödendiği anlaşılmıştır.
Söz konusu tabloda Mesai İçi Ödeme başlığı altında Rektör ve Rektör Yardımcıları için 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (a) fıkrasındaki “Rektörler ve rektör yardımcıları, üniversite veya yüksek teknoloji enstitülerindeki döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin birinden katkılarına bakılmaksızın bu maddedeki esaslara göre her ay pay alabilirler ve bunlara bir ayda ödenebilecek pay, bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının iki katını geçemez.”, diğer öğretim üyeleri içinse “Öğretim üyeleri ile Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca kabul edilen sağlık, teknik ve sanatla ilgili birimlerde görevli öğretim elemanlarına döner sermayeden bir ayda ayrılacak payın tutarı, bunların bir ayda alacakları aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile 657 sayılı Kanuna tâbi personel için ise yüzde 100'ünü geçemez.” hükümleri gereği yapılan ödemeler gösterilmiştir. Bu ödemeler 27.01.2011 tarih ve 2200 nolu tahakkuk müzekkeresi ve verile emri ile yapılmıştır.
Tablonun Mesai Dışı Ödeme başlığı altında ise maddenin aynı fıkrasındaki “Öğretim üyelerine saat 14.00’den sonra döner sermayeye yaptıkları doğrudan gelir getirici katkılarından dolayı ilave olarak, almakta oldukları aylık (ek gösterge dahil), ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatları hariç) toplamının on katına kadar pay verilebilir.” hükmü gereği mesai dışında döner sermayeye katkı sağlayan öğretim üyelerine yapılan ödemeler yer almaktadır. Bu ödemeler ise 27.01.2011 tarih ve 2204 nolu tahakkuk müzekkeresi ve verile emri ile ödenmiş olup hasta bakımına dayalı ve doğrudan katkı sağlayan öğretim üyelerine bu katkıları nedeniyle ödeme yapılmadığı şeklindeki savunmaları karşılar niteliktedir.
Tablonun son kısmında ise Yönetici Katkı Payı adı altında yapılan ödemeler gösterilmiş olup Kanunun 58 nci maddesinde yer almayan ve bu maddeye aykırı olarak koordinatör olarak görevlendirilmeleri nedeniyle söz konusu kişilere (27.01.2011 tarih ve 2206 tahakkuk müzekkeresi ve verile emri ile) yapılan % 350-400 oranlarındaki ödemeleri kapsamaktadır. Bu ödemeler 48 sayılı ilamın 1 nci maddesindeki tazmin hükmünün konusunu oluşturmaktadır.
Anılan nedenlerle, Rektör, Rektör Yardımcıları, döner sermaye gelirinin elde edildiği fakültelerin Dekan ve Dekan Yardımcıları ile Başhekim ve Başhekim Yardımcılarına 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununda öngörülen orandan (%10) daha fazla oranlarda (%350-400) döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu oluşan ….. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Tıp Fakültesi Dekanı) Prof. Dr. ….. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Tıp Fakültesi Döner Sermaye Sorumlusu) ……’a müştereken ve müteselsilen,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,