A) 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca açık ihale usulüyle yapılan 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı ihalesinin mevzuatta belirtilen usullere uyulmadan gerçekleştirilmesi.
B) 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı işinde sözleşmeye konu mal ve malzemeler sözleşmede belirtilen sürede teslim edilmemesine rağmen yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmemesi.
A) ……. Üniversitesi 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı işinde,
-Alıma konu cihaz ve malzemelerin kısmi teklife açık şekilde gruplandırılmadığı,
-Zeyilnamenin süresi içerisinde isteklilere gönderilmediği,
-İhaleye vekil ve temsilci sıfatıyla katılanların ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadıklarının sorgulanmadığı ve teyit edilmediği,
-Alıma konu mal ve malzemelerin garanti sürelerini kapsayacak şekilde kesin teminat alınmadığı,
-Sağlık Bakanlığı Malzeme Kaynak Yönetim Sisteminde belirtilen fiyatlardan yararlanılmadığı,
görülmüştür.
- Kamu İhale Genel Tebliğinin 54 üncü maddesinin (ğ) fıkrasında,
“Birden çok mal kaleminin birlikte alındığı bir ihalede, bir veya birden çok mal kaleminin satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince özel bir izin, ruhsat veya faaliyet belgesi alınması zorunlu, diğer mal kalemleri için ise bu belgelerin alınması zorunlu değil ise alımların birlikte yapılabilmesi için alımlar arasında bağlantı olması ve ihalenin kısmi teklife açılması zorunludur. İdare alımın niteliğini esas alarak iş ortaklığı ve/veya konsorsiyumların bu belge veya belgeleri sunmasına yönelik olarak ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede gerekli düzenlemeyi yapmak zorundadır.”
hükmü yer almakta,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinin 5 nci fıkrasında da aynı hükme yer verilmektedir.
Yapılan incelemede 20 kalem tıbbi cihaz ve demirbaş malzeme için ……. tarihinde 6 kısım olarak ihale yapıldığı, kısımlar içerisinde yer alan tıbbi cihaz ve demirbaş malzemelerin birbirleriyle bağlantılı olmadığı, diğerinden bağımsız olarak çalışabilecekleri, gruplandırmaya yönelik olarak firmalar tarafından idareye başvurular olduğu, bu başvurular süresinde yapılmadığı gerekçesiyle İdare tarafından dikkate alınmasa da ihalenin 6 kısmından 4’ü için bir isteklinin teklif verdiği, 4 üncü kısım için hiç teklif verilmediği, bu kısmın sonradan ……. tarihinde kendi içerisinde 3 kısma ayrılarak ihale edildiği, bu haliyle ……. tarihli ihalede kısımlar içerisindeki tek kaleme teklif vermek isteyen istekliler için rekabet ortamının ve fırsat eşitliğinin sağlanmadığı görülmüştür.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 29 uncu maddesinde,
“İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.
Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.
Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.”
hükmü yer almakta,
Kamu İhale Genel Tebliğinin 15 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında,
“… Buna göre, şikayet başvurusu üzerine, idarenin dokümanda düzeltme yapılmasına karar vermesi halinde, Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve zeyilnamenin doküman satın alanların tamamına ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün önce bildirilmesini öngören düzenlemedeki on günlük süre ile bağlı olmaksızın ihale veya son başvuru tarihine kadar (ihale veya son başvuru günü hariç) zeyilname ile dokümanda düzeltme yapılabilecektir. Ancak, zeyilnamenin son bildirim tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında on günden az süre kalması halinde, ihale tarihinin ertelenmesi zorunlu olup, bu erteleme sadece bir defa yapılabilecektir. İhale veya son başvuru tarihinin ertelenmesi halinde, yeni ihale veya son başvuru tarihinin, zeyilnamenin son bildirim tarihinden itibaren on günden az olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği hususuna dikkat edilmelidir.”
denilmektedir.
Yapılan incelemede İdare tarafından ……. tarihinde zeyilname düzenlendiği, bu zeyilnamenin isteklilerden ……., ……. ve ……. firmalarına tebliğ edilmediği, diğerlerine ise ihale tarihinden dört gün önce tebliğ edildiği, bu haliyle 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine aykırı hareket edilerek zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle isteklilere yeni teklif hazırlayabilmeleri için süre tanınmadığı, sonucunda da rekabet ortamının sağlanmadığı görülmüştür.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 40 ıncı maddesinin 8 inci fıkrasında,
“İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.”
hükmü yer almakta,
Kamu İhale Genel Tebliğinin 30 uncu maddesinin 5 inci fıkrasının ikinci bendinde, “…
Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,
…”
denilmektedir.
Yapılan incelemede ihale kararı onaylanmadan önce isteklilerin ihaleye katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirildiği, ancak bu teyitlerin firmalar için yapıldığı, vekil ve temsilci olarak ihaleye teklif sunan kişiler için teyit alınmadığı görülmüştür.
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 43 üncü maddesinde,
“Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınır.”
hükmü yer almakta,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 13 üncü maddesinde,
“Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların,
a) Yapım işlerinde, varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,
b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra, alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,
Yükleniciye iade edilir.
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.”
denilmektedir.
Bu hükümlere göre İdarenin mevzuattan kaynaklanan haklarının korunabilmesi açısından yükleniciden alınan kesin teminatın süresinin en az alınan mal ve malzemelerin garanti süresi kadar olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede ……. tarihinde yapılan ihale sonrasında alıma konu cihazlar için 24 ay garanti süresi öngörülmesine rağmen sözleşmeye davet yazılarında kesin teminat süresinin ……. tarihine kadar istendiği ve teminat mektuplarının bu süreye göre verildiği görülmüştür. Bununla birlikte sorumluların savunmaları ekinde gönderdiği belgelerden yüklenicilere kesin teminat mektubu sürelerinin cihazların garanti süreleri kadar uzatılması yönünde yazı yazıldığı ve yükleniciler tarafından buna göre süresi uzatılan teminat mektuplarının savunma ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.
- Malzeme Kaynak Yönetim Sistemi (MKYS) Sağlık Bakanlığına bağlı tüm kurumların malzeme takibinin yapıldığı ana modüldür. MKYS ile malzeme yönetiminde bilgi teknolojileri kullanılarak Sağlık Bakanlığına bağlı tüm kurumların depolarındaki taşınırların takibi yapılabilmekte, fiyatlar ve ihtiyaç fazlası malzemeler izlenebilmektedir. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Merkez Teşkilatı ve İl Sağlık Müdürlükleri tarafından yapılan tüm mal ve malzeme alımları bu sisteme girilmekte ve ortalama fiyat düzeyi tespiti yapılarak aynı mal veya malzemenin aşırı fiyatla alınması önlenerek, o mal veya malzemenin daha uygun fiyatla satışını yapan firmadan alınıp kullanılacak yere transferi sağlanmaktadır.
Sağlık Bakanlığı 01.03.2010 tarihinde Bakanlığa bağlı Sağlık Kurumlarının tıbbi cihaz, mal ve hizmet alımı, kit veya sarf karşılığı cihaz kullanma uygulaması ve ödenek talepleri ile kamu sağlık tesislerinin tıbbi cihaz tahsisine ilişkin karşılaşılan sorunların giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması bakımından tıbbi cihazlarla ilgili mal ve hizmet alımı işlemlerine ilişkin esas ve usulleri belirleyen 2010/11 numaralı Genelgeyi yayınlamıştır.
Genelgenin 6 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasının sekizinci bendinde “Talep edilen cihazların tahmini bedelinin gerçekçi olarak belirlenebilmesi için “Sağlık Bakanlığı İhale Bilgi Sistemi”ne ve “Malzeme Kaynak Yönetim Sistemine (MKYS)” kurumlarca girilmekte olan ihale birim fiyatlarına ilişkin verilerden yararlanılması yoluna gidilmesi uygun olacaktır…”
denilmektedir ve bu Genelge gereği için Yükseköğretim Kuruluna gönderilmiştir.
Buna göre Üniversitelerin tıbbi cihaz ve demirbaş malzeme ihalelerini sağlıklı bir şekilde sonuçlandırabilmeleri ve sonucunda kamu yararı sağlayabilmeleri için Malzeme Kaynak Yönetim Sistemini kullanmalarında fayda bulunmaktadır.
Öte yandan, yukarıda bahsi geçen hususların ihale süreci ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda, 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı ihalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale ilanının ve yaklaşık maliyet tespitinin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, ihale bedellerinin açık ihalede oluşan fiyatlar üzerinden tespit edildiği, dolayısıyla söz konusu alımlarda kamu zararı oluşmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı işine ilişkin olarak ödenen ……. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Üniversitelerin tıbbi cihaz ve tıbbi demirbaş malzemesi alımlarında Malzeme Kaynak Yönetim Sistemini kullanmalarının sağlanması hususunun Başkanlığa bildirilmesine,
oybirliğiyle,
B) ……. Üniversitesi 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı işinde sözleşmeye konu mal ve malzemeler sözleşmede belirtilen sürede teslim edilmemesine rağmen yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmediği görülmüştür.
Söz konusu işin 6 kısmı için ayrı ayrı hazırlanan sözleşmelerin 9 uncu maddesinde,
“Sözleşmenin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 60 takvim günüdür.”,
10 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının birinci bendinde,
“Sözleşmenin imzalandığı tarih, işe başlama tarihi olarak kabul edilecektir.”,
34 üncü maddesinde,
“İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.
Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %0,07 (onbindeyedi) oranında gecikme cezası uygulanır.
…”
hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede sözleşmeye konu bazı mal ve malzemelerin sözleşmede öngörülen sürede teslim edilmediği, buna rağmen ihtar yapılmadığı ve yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmediği görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında, ……. firmasının cihazları 5 gün gecikmeli değil, teslim tarihinden 26 gün önce idareye teslim ettiğini, ……. firmasının anestezi cihazını İdareye teslim ettiğini ancak anestezi cihazı ile birlikte teslim etmesi gereken anestezi arabalarını, arabaların Türkiye tedarikçisi firmanın iflas etmesi nedeniyle teslim edemediğini, iflas kararına ilişkin belgenin savunma ekinde gönderildiğini, ihalede talep edilenden daha gelişmiş teknolojiye sahip yeni anestezi arabalarının siparişleri verilerek kamu hizmetinin yerine getirildiğini ifade etmişlerdir.
İhalenin 1. kısmı için ……. firması ile ……. tarihinde ……. TL bedel üzerinden sözleşme imzalanmıştır ve sözleşmeye göre mal ve malzemelerin ……. tarihine kadar teslim edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede yüklenicinin ……. tarihinde irsaliyeli fatura ile mal ve malzemeleri son teslim gününden önce teslim ettiği, bu haliyle yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmemesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.
İhalenin 5. kısmı için ……. firması ile ……. tarihinde ……. TL bedel üzerinden sözleşme imzalanmıştır ve sözleşmeye göre mal ve malzemelerin ……. tarihine kadar teslim edilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede bu kısımda yer alan Elektronik Ventilatörlü Havayolu-Gaz ve Hemodinamik Monitörlü Anestezi Cihazının bu süre içerisinde İdareye teslim edildiği, bu cihaza ait teknik şartnamenin B-Anestezi Cihazı İle Verilmesi Gerekli Aksesuarlar bölümünün 17 nci maddesinde cihazla birlikte bedelsiz olarak verileceği belirtilen anestezi arabalarının ……. tarihinde teslim edildiği görülmüştür.
Savunmalarda anestezi arabalarının Türkiye tedarikçisi firmanın iflas etmesi nedeniyle teslim edilemediği ve gelişmiş teknolojiye sahip yeni anestezi arabalarının siparişleri verilerek kamu hizmetinin yerine getirildiği ifade edilmişse de, alıma ait sözleşmenin 34 üncü maddesinde “Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı süresinde teslim etmemesi halinde gecikilen her takvim günü için sözleşme bedelinin %0,07 (onbindeyedi) oranında gecikme cezası uygulanır.” denildiğinden yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak teslimi gerçekleştirdiği güne kadar geçen süre için gecikme cezası tahsil edilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, 20 Kalem Tıbbi Cihaz ve Demirbaş Malzeme Alımı işinde sözleşmede belirtilen süre içerisinde teslim edilmeyen mal ve malzemeler için yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmemesi nedeniyle oluşan ……. TL tutarındaki (……. x %0,07 x 16 gün) kamu zararının Harcama Yetkilisi (Başhekim) ……. ve Gerçekleştirme Görevlisi (Hastane Başmüdürü) …….’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine oybirliğiyle,