4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca açık ihale usulüyle yapılan Makine, Teçhizat İle Laboratuvar Cihazları Alımı ihalesinin mevzuatta belirtilen usullere uyulmadan gerçekleştirilmesi.
……. Üniversitesi Makine, Teçhizat İle Laboratuvar Cihazları Alımı işinde,
-Makine, teçhizat ve laboratuvar cihazlarının bunları kullanacak birimlerin talebi olmadan alındığı,
-Alıma konu makine, teçhizat ve laboratuvar cihazlarının kısmi teklife açık şekilde gruplandırılmadığı,
-İhalenin I. kısmında yer alan bazı malzemelere ait teknik şartnamelerde bu malzemelerin ithal malı olması gerektiğinin belirtildiği,
-Makine, teçhizat ve laboratuvar cihazlarının teslim tarihleri ile muayene kabul tutanakları arasında çelişkili hususlar bulunduğu,
görülmüştür.
- ……. kayıt numaralı ihaleye ait ihale dosyasının incelenmesi sonucunda, ……. Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının akademik birimlerin ihtiyacı için 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi gereğince makine, teçhizat ve laboratuvar cihazı alınması hususunda Rektörlük makamına yazmış olduğu ……. tarihli yazı üzerine ihale yapıldığı, yine İdari ve Mali İşler Daire Başkanının görevlendirdiği kişilerce yaklaşık maliyet tespiti yapıldığı, bununla birlikte ihale dosyası içerisinde akademik birimler tarafından söz konusu alımların yapılması yönünde yazılmış talep yazılarının bulunmadığı görülmüştür.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ve ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda ilgili birimlerce söz konusu mal ve malzemeler için talepte bulunulduğu, talep yazılarının savunma ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.
- Kamu İhale Genel Tebliğinin 54 üncü maddesinin (ğ) fıkrasında,
“Birden çok mal kaleminin birlikte alındığı bir ihalede, bir veya birden çok mal kaleminin satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince özel bir izin, ruhsat veya faaliyet belgesi alınması zorunlu, diğer mal kalemleri için ise bu belgelerin alınması zorunlu değil ise alımların birlikte yapılabilmesi için alımlar arasında bağlantı olması ve ihalenin kısmi teklife açılması zorunludur. İdare alımın niteliğini esas alarak iş ortaklığı ve/veya konsorsiyumların bu belge veya belgeleri sunmasına yönelik olarak ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede gerekli düzenlemeyi yapmak zorundadır.”
hükmü yer almakta,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 36 ncı maddesinin 5 nci fıkrasında da aynı hükme yer verilmektedir.
Yapılan incelemede makine, teçhizat ve laboratuvar cihazları için ……. tarihinde 4 kısım olarak ihale yapıldığı, kısımlar içerisinde yer alan makine, teçhizat ve laboratuvar cihazlarının birbirleriyle bağlantılı olmadığı, diğerinden bağımsız olarak çalışabilecekleri, bu haliyle ihalede kısımlar içerisindeki kalemlere ayrı ayrı teklif vermek isteyen istekliler için rekabet ortamının ve fırsat eşitliğinin sağlanmadığı görülmüştür.
- Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinin 1 inci fıkrasında,
“Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur.”,
2 nci fıkrasında,
“Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.”
hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede ……. tarihli Makine, Teçhizat İle Laboratuvar Cihazları Alımı ihalesinin I. kısmında yer alan 1, 6, 13, 14, 18, 22, 23, 26, 34, 40, 42 ve 47 sıra numaralı malzemelerin teknik şartnamelerinde “cihaz ithal malı olmalıdır” denildiği, bu haliyle Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği hükümlerine aykırı hareket edilerek ve yerli isteklilerin teklif verme olasılıkları ortadan kaldırılarak rekabetin ve eşitliğin sağlanamadığı görülmüştür.
- 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 230 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında satılan malların teslim tarihi ve irsaliye numarasının faturada bulunması gerektiği belirtilmiş ve “satılan malın alıcıya teslim edilmek üzere satıcı tarafından taşındığı veya taşıttırıldığı hallerde satıcının, teslim edilen malın alıcı tarafından taşınması veya taşıttırılması halinde alıcının taşınan veya taşıttırılan mallar için sevk irsaliyesi düzenlemesi ve taşıtta bulundurulması şarttır.” denilmiştir.
12.09.1991 tarih ve 20989 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin (211 sıra numaralı) ikinci fıkrasında,
“Sattıkları mallar dolayısıyla Vergi Usul Kanununun 231. maddesinin 5 numaralı bendinin mükelleflere tanıdığı, malın tesliminden itibaren faturanın on gün içinde düzenlenmesi imkânından vazgeçerek, bu yükümlülüğü derhal yerine getirmek isteyen mükellefler, fatura ve sevk irsaliyesini ayrı ayrı düzenlemeksizin diledikleri takdirde, aşağıda sıralanan esaslara uygun olarak irsaliyeli fatura düzenleyebileceklerdir.”
hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede makine, teçhizat ve laboratuvar cihazları ihalesinin,
I. kısmında yer alan malzemeler için yüklenicisi ……. tarafından 22.12.2014 tarihinde saat 16:21’de irsaliyeli fatura düzenlendiği, bununla birlikte 24.12.2014 tarihli taşınır işlem fişinde malzemelerin muayene ve kabul komisyonu tarafından 22.12.2014 tarihinde teslim alındığının belirtildiği, bu haliyle malzemeler Üniversiteye teslim edilmeden muayene ve kabul tutanağı düzenlendiği,
III. kısmında yer alan 48 kalem cihazdan 6 adedinin süresi içerisinde yüklenici ……. firması tarafından teslim edilmediği yönünde muayene ve kabul komisyonu tarafından tutulan ve firmaca imzalanmış 23.12.2014 tarihli tutanak olduğu, buna rağmen bütün cihazlar için taşınır işlem fişi düzenlendiği ve ödeme yapıldığı,
IV. kısımda yer alan malzemeler için yüklenicisi ……. tarafından 23.12.2014 tarihinde irsaliyeli fatura düzenlendiği, bununla birlikte 22.12.2014 tarihinde muayene ve kabul komisyonu tarafından kabul yapılarak tutanak tutulduğu, bu haliyle malzemeler Üniversiteye teslim edilmeden muayene ve kabul tutanağı düzenlendiği,
görülmüştür.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, ihalenin III. kısmında süresi içerisinde teslim edilmeyen 6 cihazın ilk tutanağın tutulduğu 23.12.2014 tarihinde teslim edildiği, bunun için firmanın Mühendislik Fakültesi Dekanlığına ilk tutanağın hükümsüz sayılması yönünde yazı yazdığı, IV. kısmında yer alan malzemelerin Üniversiteye 22.12.2014 tarihinde kargo ile teslim edildiği, buna ilişkin belgenin savunma ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.
Öte yandan, yukarıda bahsi geçen hususların ihale süreci ile birlikte değerlendirilmesi sonucunda, Makine, Teçhizat İle Laboratuvar Cihazları Alımı ihalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesi uyarınca açık ihale usulüyle yapıldığı, ihale ilanının ve yaklaşık maliyet tespitinin usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği, ihale bedellerinin açık ihalede oluşan fiyatlar üzerinden tespit edildiği, dolayısıyla söz konusu alımda kamu zararı oluşmadığı görülmüştür.
Bu itibarla Makine, Teçhizat İle Laboratuvar Cihazları Alımı işine ilişkin ödemeler için ilişilecek bir husus bulunmadığına oybirliğiyle,