Üniversite “Lokal-…” Yemekhanesinde servis edilen 13.203 adet/öğün yemekten 10.286 adet/öğünün parasının tahsil edilmemesi sonucu kamu zararına sebebiyet verilmesi.
… sayılı ilama ek … sayılı ilamın 2 nci maddesinde, mutfak ve yemekhanede görevlendirilen 22 devlet memurundan yemek maliyetinin 1/3’ü oranında alınması gereken toplam …… TL’nin Rektör Yardımcısı Prof.Dr. …….., SKS Daire Başkanı ……… ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı ………’den müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine karar verilmişti.
Bu defa SKS Daire Başkanı ……… ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı ……..’in, ……. sayı ile Sayıştay kayıtlarına giren müşterek dilekçe ile Temyiz Kuruluna başvurmaları üzerine Temyiz Kurulunca verilen ………. tutanak nolu kararda özetle, sorumluların temyiz dilekçesi ekinde göndermiş oldukları 26 depremzede öğrencinin Van depremi sonrasında talebi doğrultusunda 60 gün süre ile 1560 öğün yemek bursundan faydalandırılmasına ve ……. Valiliğinden gelen ………. sayılı yazıya istinaden 20 aileden oluşan 114 kişinin Seferihisar Öğrenci Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde 29.11.2011 ve 01.07.2012 tarihleri arasında 7 ay süre ile barındırılmasına ilişkin yeni belgelerin kamu zararı tutarının yeniden değerlendirilmesini gerektirebilecek kapsamda olması nedeniyle tazmin hükmünün bozulmasına ve yeni belgeler doğrultusunda yapılacak incelemeye göre kamu zararı miktarı ile sorumlulukların yeniden belirlenmesini teminen yeni bir hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmişti.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde, Üniversite “Lokal-…” yemekhanesinde görevlendirilen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personelin (22 kişi) ücretsiz yemek hizmetinden faydalandırılmasına karşın yemek maliyetinin 1/3’ü oranında alınması gereken tutarın bu kişilerden alınmadığı anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinde,
“Kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) Kamu kaynakları ile yükümlülüklerinin yönetilmesinde, değerlendirilmesinde, korunmasında veya kullanılmasında gerekli önlemlerin alınmaması veya özenin gösterilmemesi suretiyle öz kaynağın azalmasına sebebiyet verilmesi,
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.”
denilmektedir.
Söz konusu mevzuat hükmünde idare gelirlerinin tahsil edilmemesi kamu zararı olarak nitelendirilmiştir. Dolayısıyla yemekhanelerde sunulan yemek hizmetinden faydalananlardan yemek ücretinin alınmaması kamu zararını oluşturmaktadır. Nitekim Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yemek Servisi Hizmetleri” başlıklı 4 üncü maddesinde yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı ve yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının yemek yiyenlerden alacağı belirtilmiş, 2011 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar” başlıklı E Cetvelinin 33 üncü maddesinde yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere kurum bütçelerinden yapılan yemek yardımı Ankara, İstanbul ve İzmir illerinin büyükşehir belediyesi sınırları içinde görev yapan personel için yemek maliyetlerinin azami üçte ikisi olarak uygulanabileceği hüküm altına alınmıştır.
İdari ve Mali İşler Daire Başkanı ……… ve Sağlık, Kültür ve Spor Dairesi Başkanı ……… yargılamaya esas raporda yer alan savunmalarında, Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin “Yemek Maliyetinin Hesabı” başlıklı 9 uncu maddesinde geçen “Bu Yönetmeliğin 4. maddesinin uygulanmasında, kurum kadrolarında olup, yemek servisinde görevlendirilen personel giderleri, kira, amortisman, su, elektrik ve havagazı giderleri yemek maliyetine dahil edilmez” hükmü gereği yemekhanelerde çalışan personel için yemek ücreti alınmadığını belirtmiş olsalar da söz konusu madde yemek maliyetinin hesabına hangi giderlerin dahil edilmeyeceği ile ilgili olup “personel giderleri” denilmek suretiyle yemek servisinde görevlendirilen kişilerin özlük haklarına ilişkin giderler kastedilmektedir. Yemek servisinde görevli personel ile diğer personel Kanun ve ilgili mevzuattaki hükümlere göre yararlandıkları yemek hizmetinin bedelini ödemek durumundadırlar. Söz konusu kişilerin Temyiz Kuruluna gönderdikleri savunmalarda ise her ne kadar mutfak ve yemekhanelerde çalışan kişilerin ücretsiz çalıştığını ve bu kişilere bu çalışmaları karşılığında herhangi bir ücret ödenmediğini ifade etmiş olsalar da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13 üncü maddesinde tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçelerde gösterileceği ve belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilemeyeceği hükümleri bulunduğundan ayrı harcama kalemi niteliğindeki fazla çalışma ücretleri ile yemek yardımının bütçelerde ayrı ayrı yer alması gerekmektedir. Sorumluların Temyiz Kuruluna gönderdikleri savunmalar ile eki belgelerin incelenmesi sonucunda savunmalarda bu maddeye ilişkin başka bir bilgiye ve belgeye yer verilmediği görülmüştür.
Rektör Yardımcısı ……. ek rapora esas sorguya gönderdiği savunma ile Temyiz Kuruluna gönderdiği savunmasında her ne kadar üst yöneticinin sorumluluğunun mali sorumluluk değil, idari sorumluluk olduğunu, dolayısıyla sorumlu bulunmadığını belirtmiş olsa da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst Yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesine göre, üniversitelerde üst yönetici rektördür. Rektörün çalışmalarında kendisine yardım etmek üzere üniversitenin profesörleri arasından seçtiği rektör yardımcılarının 5018 sayılı Kanunun uygulanması bakımından üst yönetici olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Kaldı ki adı geçenin sorumlu tutulmasının nedeni, kendisinin Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığının bağlı olduğu Rektör Yardımcısı olarak mutfak ve yemekhanelerde çalışan personele ücretsiz yemek hizmeti verilebileceğine ilişkin ……… sayılı onay yazısında imzasının bulunmasıdır.
Bu itibarla, … sayılı ilama ek … sayılı ilamın 2 nci maddesinde yer alan ilk kararda ısrar edilerek, Üniversite “Lokal-…” yemekhanesinde görevlendirilen 22 devlet memurundan yemek maliyetinin 1/3’ü oranında alınması gereken toplam ……. TL’nin Rektör Yardımcısı Prof.Dr. …….., SKS Daire Başkanı ……… ile İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanı ………’den müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine oybirliğiyle,