Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu kaynaklarından desteklenen projeler için verilen bazı avansların mahsubunun süresi içerisinde yapılmaması ve bu durum için mevzuatta öngörülen faizin tahsil edilmemesi.
…… Üniversitesinde yürütülen ve Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kaynaklarından desteklenen projeler için verilen bazı avansların mahsubunun yapılmadığı ve bu durum için mevzuatta öngörülen yaptırımın uygulanmadığı görülmüştür.
21.01.2006 tarih ve 26056 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde ön ödeme, ilgili mevzuatında öngörülen hallerde kesin ödeme öncesi avans veya kredi şeklinde yapılan ödeme olarak tanımlanmakta,
11 nci maddesinde,
“Her mutemet ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmakla yükümlüdür. Bakanlık, zorunlu hallerde mahsup süresini ayrıca belirlemeye yetkilidir. Mahsup süresi, avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne, son ayda tekabül eden günün mesai saati bitiminde, sürenin bittiği ayda avansın verildiği veya kredinin açıldığı güne tekabül eden bir gün yok ise, süre o ayın son gününün mesai saati bitiminde sona erer.
…
Mutemet, işin tamamlanmasından sonra, yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeden, son harcama tarihini takip eden üç iş günü içinde ön ödeme artığını iade etmek ve süresinde mahsubunu yaparak hesabını kapatmak zorundadır.
...
Mutemetlerce süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Kanunen geçerli bir mazereti olmaksızın avanslarını süresinde mahsup etmeyen mutemetler hakkında, ayrıca tabi oldukları personel mevzuatının disiplin hükümlerine göre de işlem yapılır. Kurum içi veya kurum dışından görevlendirilenlere yolluk ve diğer giderleri karşılığı verilen avanslardan süresinde mahsup edilmeyenler hakkında özel kanunlarındaki hükümler uygulanır.”
denilmektedir.
TÜBİTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri İle Özel Bütçeli İdarelere Proje Karşılığı Aktarılacak Tutarların Harcanması ve TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Dış Destekli Projelerin Harcamalarının Gerçekleştirilmesine İlişkin Esas ve Usullerin 6 ncı maddesinde,
“Ön ödeme limitleri yılı bütçe kanununda özel bütçeli idareler için öngörülen ön ödeme tutarlarını aşmamak kaydıyla TÜBİTAK tarafından belirlenir. Alımlar bu limitler dâhilinde proje yürütücüsü veya görevlendireceği mutemetler tarafından yapılır. Seyahat için yapılacak ön ödeme talepleri diğer ön ödeme taleplerinden bağımsız olarak yapılabilir.
Ön ödeme talepleri, proje bütçesine bağlı olarak ve ekonomik sınıflandırma kodu belirtilmeksizin toplam tutar üzerinden birime yapılır. Talep edilen ön ödeme tutarı, proje ödeneğinin kontrolünü müteakip, harcama yetkilisi tarafından onaylandıktan sonra muhasebe yetkilisince en geç dört işgünü içerisinde ilgililerin banka hesabına aktarılır.
Alınan ön ödemelerin yurt içi alımlarda en geç iki ay içinde, yurt dışı alımlarda en geç altı ay içinde, seyahatler için ayrıca alınan ön ödemelerin ise seyahat bitiminden (önceden yapılmış bir programa bağlı olarak ve aralarındaki süre on günü geçmeyecek periyotlar halinde birden fazla yapılan seyahatler tek bir seyahat olarak kabul edilir.) sonra otuz gün içinde kapatılması gerekir. Arkeolojik kazı çalışmaları gibi uzun süreli saha çalışmalarında alınan ön ödemeler altı ay içinde mahsup edilebilir.
Mahsup işlemi, yapılan harcamaların birim tarafından proje bütçesindeki ekonomik sınıflandırma kodları ile ilişkilendirilmesi ve uygunluğunun kontrolünü müteakip gerçekleştirilir. Mahsup süresi sonunda ön ödeme tutarının en az % 50’si harcanmadan iade edildiği takdirde harcanamama gerekçeleri TÜBİTAK tarafından istenebilir ve sonucunda yürütücünün veya mutemedin ihmal, kusur veya suiistimalinin tespiti halinde harcanmayan tutarlara 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammı oranında faiz uygulanarak bu tutarlar ilgililerden tahsil edilir ve özel hesaba yatırılır.
Mahsup süresi sonunda kapatılmayan ön ödeme tutarları ile ilgili olarak mahsup süresi içinde gerçekleşen harcamalar kabul edilir. Kalan tutarlar üzerinden 6183 sayılı Kanuna göre gecikme zammı oranında faiz uygulanarak ilgililerden tahsil edilir ve özel hesaba yatırılır.
…”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede bu hükümlere göre Üniversitede 2014 ve 2015 yıllarında bazı projeler için TÜBİTAK kaynaklarından sağlanan ödenekten proje yürütücülerine avans verildiği, bu avansların bir bölümünün proje kapsamında kullanıldığı, ancak kullanılmayan kısımların mahsup işlemlerinin yapılmadığı, bunlar için ilgililerden gecikme faizi tahsil edilmediği, ayrıca mahsup işlemlerini gerçekleştirmeyen kişiler hakkında gerekli işlemlerin yapılmadığı anlaşılmıştır.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, avans artıklarının mahsup işlemlerinin gerçekleştirildiği ve süresi geçtikten sonra yapılan mahsup işlemleri nedeniyle faiz tahsil edilmesi gereken kişilerden faizin tahsil edildiği, ilgililerin bazılarından, avanslara ilişkin harcama belgeleri avans mahsup süresi içerisinde düzenlendiği ve teslim edildiği için faiz tahsil edilmediği, bazılarından avans mahsubu için gecikilen süre dikkate alınarak yeniden hesaplanan gecikme faizinin tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu kaynaklarından desteklenen projeler için verilen bazı avansların süresi içerisinde mahsubunun yapılmadığı ve bu durum için mevzuatta öngörülen faizin tahsil edilmediği görülmüşse de, söz konusu avans mahsup işlemlerinin sonradan tamamlandığı ve avans mahsubunda gecikme faizi tahsil edildiği anlaşıldığından konuya ilişkin toplam …….. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,