Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne bağlı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun doğrudan temin (22/f) maddesine göre yapılan ilaç alımlarının, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu fiyatlarının dikkate alınmadan yapılması.
Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun doğrudan temin (22/f) maddesine göre yapılan ilaç alımlarının, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu fiyatlarının dikkate alınmadan yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde,
“Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.”
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8 inci maddesinde ise aynen,
“(1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında, alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.
(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.
(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:
a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.
b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.
c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.
ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.
d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.”
denilmek suretiyle yaklaşık maliyetin “doğru” ve piyasa rayicini gösterecek şekilde “gerçek” tespit edilmesi istenmiştir.
Kurum tarafından 4734 sayılı Kanunun 22/f bendi kapsamında yapılan ilaç alımlarının 3 firmadan alınan tekliflerden en ucuz fiyatı veren firmadan yapıldığı, böylece, bazı ilaç alımlarının Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumunun alım tarihinde geçerli olan fiyatlarının üzerinde yapılmasına neden olunduğu anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
…,
Esas alınır.”
hükmü bulunduğundan alımı yapılan ilaçlar için rayiç bedelinden yüksek fiyat ödenmesi kamu zararı oluşturmaktadır.
Bu itibarla, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun doğrudan temin (22/f) maddesine göre yapılan ilaç alımlarının, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu fiyatlarının dikkate alınmadan yapılması sonucu oluşan …. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Rektör) Prof. Dr. ….., Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Ser. İşl. Md. V.) ….. ile Diğer Sorumlular Piyasa Fiyat Araştırma Görevlileri (Sağlık Teknisyeni) ….., (Bilgisayar İşletmeni) ….. ve (Bilgisayar İşletmeni) …..’ya müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,