Anahtar teslimi götürü bedel usulüyle ihale edilen “Futbol Sahası İnşaatı” yapım işinde,
A-) Uygulama projesi, yaklaşık maliyet hesabı ve pursantaj cetvelinde yer alan kazı imalatları için, yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinde nakliyeye yer verilmediği gerekçesiyle iş artışı yapılarak yeni birim fiyat düzenlenmek suretiyle kazı nakli bedeli ödemesi,
B-) İş artışı olarak imalata giren kazıya nakliye verilip iş eksilişi yapılan kazı için nakliye bedelinin düşülmemesi,
C-) İşin projesinde ve ihale dokümanında kazının serbest kazı olduğu belirtilmesine rağmen, aynı mahiyette olan ve iş artışı olarak verilen kazı bedelinin derin kazı olarak verilmesi.
Anahtar teslimi götürü bedel usulüyle ihale edilen ve …… Ltd. Şti yükleniminde bulunan …… TL ihale bedelli “Futbol Sahası İnşaatı” yapım işinde,
A-) Uygulama projesi, yaklaşık maliyet hesabı ve pursantaj cetvelinde yer alan kazı imalatları için, yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinde nakliyeye yer verilmediği gerekçesiyle yeni birim fiyat düzenlenmek suretiyle iş artışı yapılarak kazı nakli bedeli ödendiği tespit edilmiştir.
İşe ait sözleşmenin 8 inci maddesine göre ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında birinci önceliğe sahip olan Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Projelerin Uygulanması” başlıklı 13. maddesinde,
“Sözleşme konusu işler, idare tarafından yükleniciye verilen veya yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan uygulama projelerine uygun olarak yapılır.”
Hükmü yer almaktadır.
Buna göre anahtar teslimi götürü bedel sözleşmede yüklenicinin, ihaleden önce projeyi, mahal listesini ve teknik şartnameyi incelediği ve kendi şartları çerçevesinde en uygun fiyat teklifini verdiği kabul edilir. Zira, anahtar teslimi götürü bedel teklif ve sözleşme türü uygulanan bir ihalede, yüklenici işin tamamı için tek bir fiyat vermekte ve verdiği bu fiyatla ihale konusu işi uygulama projesine, mahal listelerine ve teknik şartnameye uygun olarak gerçekleştirmeyi üstlenmiş olmaktadır.
Kazı işlerinde nakliyenin gerekliliği ihale aşamasında bellidir ve yüklenicinin teklifini bu maliyeti de göz önüne alarak verdiği kabul edilmelidir. Yani burada öngörülemez bir durumun varlığından bahsedilemez. Yüklenicinin teklif aşamasında kazıdan çıkan hafriyatı nasıl bertaraf edeceğini, yetkili kurumların hafriyat için gösterdiği alanların nerede olduğunu ve nakliye işinin kendisine ne kadar bir maliyet getirdiğini de hesap etmesi ve anahtar teslim götürü bedel teklifini buna göre vermesi gerekir.
Ancak söz konusu işte yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinde nakliyeye yer verilmediği gerekçesiyle yeni birim fiyat düzenlenmek suretiyle iş artışı yapılarak kazı nakli bedeli ödendiği görülmüştür.
Her ne kadar sorguda kamu zararı olarak hesaplanan tutar …… TL ise de, sorumluların savunmalarında belirttikleri üzere kamu zararının unsurlarından olan fiyat farkı tutarının hesaplanmasında kullanılan katsayının denetçi tarafından 0,09310 olarak alınmasına karşın katsayının 0,022374 olarak alınması gerektiğinden ….. TL ödemenin mevzuata uygun olduğuna ve bu tutar için ilişik kalmadığına,
Kalan ve yaklaşık maliyet ve pursantaj cetvelinde nakliyeye yer verilmediği gerekçesiyle yeni birim fiyat düzenlenmek suretiyle iş artışı yapılarak ödenen ….. TL kazı nakli bedelinin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter) ….. ve Gerçekleştirme Görevlileri (İnşaat Mühendisi) ….., (Elektrik Elektronik Mühendisi) …., (Yapı İşl. Tek. Dai. Bşk. V.) Dr. Y. Müh. ….., (İnşaat Tek.) ….., (Makine Yüksek Mühendisi) …., (İnşaat Tek.) …., (Yapı İşl. Tek. Dai.Bşk. V.) …..’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
B-) İş artışı olarak imalata giren kazıya nakliye verilip iş eksilişi yapılan kazı için nakliye bedelinin düşülmemesi sorgu konusu edilmişse de, yukarıda yer alan sorgunun A maddesinde, kazı işlerinde nakliyenin gerekliliğinin ihale aşamasında belli olması ve yüklenicinin teklifini bu maliyeti de göz önüne alarak verdiğinin kabul edilmesi gerekçeleriyle kazı nakli için ödenen tutara tazmin kararı verilmiş olması nedeniyle ve aynı gerekçelerle iş eksilişi yapılan kazı miktarının düşülmemesi sonucu hesaplanan ….. TL ödeme hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
C-) İşin projesinde ve ihale dokümanında kazının serbest kazı olduğu belirtilmesine rağmen, iş artışı olarak ödenen kazı bedelinin derin kazı olarak hesaplandığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) …
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.”
denilmektedir.
Yukarıda yer alan hükme göre yapılan imalatların rayiç bedelinden daha yüksek fiyata alınması veya yaptırılması kamu zararının hesabında esas alınacaktır. Dolayısıyla yapılan serbest kazı imalatlarında derin kazı birim fiyatlarının kullanılması kamu zararını oluşturmaktadır.
Sorumluların gönderdikleri savunmalardan iş artışı kapsamında yapılan toplam 61.192,05 m3 kazının 44.662,70 m3’ünün serbest kazı, kalanının derin kazı olduğu, dolayısıyla 16.529,35 m3 derin kazı için uygulanan fiyatın doğru olduğu anlaşıldığından, 16.529,35 m3 derin kazı için ödenen ….. TL hakkında ilişik bulunmadığına, kalan ve serbest kazı olmasına rağmen derin kazı birim fiyatlarının uygulanması sonucu ortaya çıkan …. TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter) …. ve Gerçekleştirme Görevlileri (İnşaat Mühendisi) …., (Elektrik Elektronik Mühendisi) …., (Yapı İşl. Tek. Dai. Bşk. V.) Dr. Y. Müh. …., (İnşaat Tek.) …., (Makine Yüksek Mühendisi) …., (İnşaat Tek.) …., (Yapı İşl. Tek. Dai.Bşk. V.) …..’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,