……. Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen tıbbi mal ve malzeme alımlarında, tıbbi mal ve malzemeler sözleşmelerde belirlenen süre içerisinde teslim edilmemesine rağmen yüklenicilerden gecikme cezası tahsil edilmediği görülmüştür.
Döner Sermaye İşletmesi tarafından 2014 yılında çeşitli tarihlerde tıbbi mal ve malzeme alımı için ihale yapılmış, bu ihaleler sonucunda alımlar için sözleşmeler düzenlenmiştir.
Sözleşmelerin 5 inci maddesinde sözleşmelerin konusu, İdarenin ihtiyacı olan ve teknik özellikleri şartnamelerde belirtilen mal ve malzemelerin ihale dokümanları ile sözleşmelerde belirlenen şartlar dahilinde Yüklenici tarafından temini ve İdareye teslimi şeklinde belirlenmiş, 9 uncu maddesinde sözleşmelerin süreleri işe başlama tarihi esas alınarak belirlenmiştir. Yine sözleşmelerin 10 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasının birinci bendinde, yüklenicinin sözleşmenin imzalanmasını müteakip, mal alımlarına ilişkin muayene ve kabul işlemlerini düzenleyen Yönetmelik hükümleri gereğince ve teknik şartnamede istenilen özelliklerde olmak üzere kendilerine veya tebligat için gösterdiği faks numarasına veya elektronik posta adresine yapılacak resmi sipariş yazısına istinaden 10 gün içinde sipariş miktarını teslim etmek kaydıyla malzemenin tamamını 31.12.2015 tarihine kadar peyderpey teslim edileceği, 4 üncü fıkrasının birinci bendinde, yüklenicinin İdarece onaylanmış teslim programına uymak zorunda olduğu, ancak zorunlu hallerde İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabileceği, İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenicinin bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere beş iş günü içinde yeni duruma göre bir teslim programı düzenlemek zorunda olduğu ifade edilmiştir.
Öte yandan, sözleşmelerin 34 üncü maddesinin birinci fıkrasında,
“İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.”,
İkinci fıkrasında,
“Yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde, idare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin %2 (yüzde iki) oranında gecikme cezası uygulanır.”,
Üçüncü fıkrasında,
“Gecikme cezası, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Bu ceza tutarı, ödemelerden ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlardan karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsil edilir.”
denilmektedir.
Bu hükümlere göre, sözleşmelere konu edilen mal ve malzemelerin resmi sipariş yazısı ile yapılacak bildirimlere istinaden 10 gün içerisinde yine sözleşmelerde belirtilen tarihe kadar teslim edilmesi, bu hususa uygun hareket edilmemesi durumunda ise sözleşmelerde belirtilen cezaların uygulanması gerekmektedir.
Ancak ihale dokümanları ve teslimata ilişkin bildirimler ile diğer kayıtların incelenmesi neticesinde, Döner Sermaye İşletmesi tarafından sipariş edilen bazı mal ve malzemelerin süresi içerisinde İdareye teslim edilmediği, buna rağmen gecikilen süreler için yükleniciden gecikme cezası tahsil edilmediği anlaşılmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, tıbbi mal ve malzeme alımı işinde süresi içerisinde teslimat yapılmamasına rağmen gecikilen süreler için gecikme cezası tahsil edilmemesi kamu zararı oluşturmaktadır.
Bununla birlikte ihale dokümanları, sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, sipariş bildirimlerinin sistemde oluşturulduğu tarih ile siparişlerin yüklenicilere e-posta yoluyla tebliğ edildiği tarihin farklı olduğu, buna göre mal ve malzemelerin teslim tarihi belirlenirken yüklenicilere yapılan tebligatın esas alınması gerektiği, bilgi işlem otomasyon sisteminde oluşturulan bazı sipariş yazılarının sistemden kaynaklanan hata nedeniyle firmalara sistemdeki tarihten sonra tebliğ edilebildiği ve firmaların tebliğ tarihlerine göre gecikmeye sebep olmadan bu teslimatları gerçekleştirdiği, ayrıca teslim sürecinde firmaların bazıları için mal ve malzemelerin ithalatında yaşanan sorunlar ve İdareye ait eczane deposunun fiziksel yetersizliği gibi nedenlere yeni teslim programı oluşturulduğu, firmaların mal ve malzemeleri bu teslim programlarına göre teslim ettiği, bu hususların değerlendirilmesi sonucunda kamu zararı tutarının ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere ……. TL olması gerektiği, bu tutarın ilgililerden tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen tıbbi mal ve malzeme alımlarında, tıbbi mal ve malzemeler sözleşmelerde belirlenen süre içerisinde teslim edilmemesine rağmen yüklenicilerden gecikme cezası tahsil edilmemesi hususuna ilişkin olarak sorgu konusu yapılan ……. TL’nin ……. TL’sine ilişkin işlemlerin yukarıda belirtilen gerekçelerle yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına, ……. TL’sinin tahsil edildiği anlaşıldığından bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,