……. Üniversitesinin kampüsünde baz istasyonu kurulması amacıyla kiraya verilen taşınmazların her biri için farklı kira bedeli tespit edildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasında,
“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”,
2 nci maddesinin birinci fıkrasında,
“Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.”
hükümleri yer almaktadır.
Buna göre Kanunun kapsamı içerisinde yer alan üniversitelerin kiralama işlemlerini Kanunda yazılı hükümlere göre yürütmesi gerekmektedir.
Kiralama işlemlerinde Kanunda yazılı hükümlere uyulması sürecinin aşamalarından birisi kira bedelinin doğru tespit edilmesidir. Bu aşamayla ilgili olarak Kanunda yer bulan kavramlardan ikisi “tahmin edilen bedel” ve “uygun bedel”dir.
Kanunun 4 üncü maddesinde, “Tahmin edilen bedel: ihale konusu olan işlerin tahmin edilen bedelini ve yapım işlerinde keşif bedelini, … ifade eder,” 28 inci maddesinde, “Artırmalarda uygun bedel, tahmin edilen bedelden aşağı olmamak üzere teklif edilen bedellerin en yükseğidir.” denilmiş,
9 uncu maddesinin birinci fıkrasında,
“Tahmin edilen bedel, idarelerce tespit edilir veya ettirilir. İşin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatlar belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulur. Tahmin edilen bedel, bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilir ve asıl evrak arasında saklanır. Bu bedel gerektiğinde ihale komisyonlarınca tahkik ettirilir.”,
15 inci maddesinin birinci fıkrasında,
“İhale suretiyle yapılacak işler için bir işlem dosyası düzenlenir. Bu dosyada onay belgesi, varsa tahmin edilen bedele ilişkin hesap tutanağı, şartname ve ekleri, gerekli projeler, ilana ilişkin belge ve gazete nüshaları, sözleşme tasarısı ile saklanmasında yarar görülen diğer belgeler bulunur.” denilmiştir.
Kiralama işlemlerinde Kanunda yazılı hükümlere uyulması sürecinin aşamalarından birisi de ihale usulünün uygun belirlenmesidir.
Kanunun 35 inci maddesinde,
“Bu Kanunun 1 inci maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır:
a) Kapalı teklif usulü,
b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü,
c) Açık teklif usulü,
d) Pazarlık usulü,
e) Yarışma usulü.
İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir.”
denilmekte,
51 inci maddesinin (g) fıkrasında kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerinin ihalesinin pazarlık usulüyle yapılabileceği ifade edilmektedir.
Anılan mevzuat hükümleri uyarınca, 2886 sayılı Kanun kapsamında görülen ihtiyaçların en iyi şekilde ve uygun şartlarla karşılanması ve buna ilişkin ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. Bu çerçevede, taşınmazların kiraya verilmesinde de, Kanunun açıkça aksini belirttiği durumlar haricinde, ihale öncesinde işin tahmin edilen bedelinin belirlenmesi, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulması, dolayısıyla kira bedelinin tahminen tespit edilerek bu tespite ilişkin dayanakların da eklendiği bir hesap tutanağının düzenlenip asıl evrak arasında saklanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ……. Üniversitesi mülkiyetinde bulunan taşınmazın bir bölümünün Üniversitede öğrenim gören öğrenciler ve çalışan personele iletişim hizmeti verilmek üzere 2886 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin (g) fıkrası uyarınca kiraya verildiği, kiraya verme sürecinde ihaleden önce işin tahmin edilen bedeline esas olmak üzere yıllık tahmini kira bedelleri tespit edildiği, firmalarla yürütülen pazarlık süreci sonrasında sözleşmeye esas kira bedellerinin oluştuğu, 2015 yılı için ……. A.Ş. ile ……. TL (……. tarihli sözleşme) ve ……. TL (……. tarihli sözleşme) üzerinden, ……. A.Ş ile ……. TL üzerinden, ……. A.Ş. ile ……. TL üzerinden sözleşme imzalandığı, bu haliyle aynı nitelikteki kiralama işlemleri için farklı fiyatların ortaya çıktığı görülmüştür.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, baz istasyonları için kiralanan yerlerin yüzölçümlerinin birbirinden farklı olduğu (……. A.Ş. ……. m2 ve ……. m2 alanlar, ……. A.Ş ……. m2 alan, ……. A.Ş. ……. m2 alan kiralamış), uygulamada halihazırda kiracı olup da sözleşme süresi bitecek firmalardan yeniden kiralama talebinde bulunanlar ile yeni kiralama yapacak firmaların kira bedellerinin farklı belirlendiği, öte yandan Üniversite tarafından tahsil edilen kira bedellerinin baz istasyonları için geçerli emsal kira bedelinden düşük olmadığı, bu haliyle baz istasyonları kira bedelleri arasındaki farklılığın kamu zararı oluşturmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, ……. Üniversitesinin kampüsünde baz istasyonu kurulması amacıyla kiraya verilen taşınmazların her biri için farklı kira bedeli tahsil edilmesi sonucunda kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından, konuya ilişkin ……. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye …….’ın gerekçesi:
Üniversitede baz istasyonu kurulması amacıyla kiralanan yerler için kira bedeli tespit edilmesi sürecinde mevzuata uygun hareket edilmediğini düşünmekle birlikte ödemelerde kamu zararı oluşmadığı için yapılacak işlem bulunmadığı yönündeki çoğunluk görüşüne katılmaktayım.