…. Üniversitesi 2013 yılı hesabına ilişkin … sayılı ilamda yer almayan ancak …. Üniversitesinin 2014 yılı hesap ve işlemlerinin yerinde denetimi sırasında Başkanlığın ….. tarihli Onayına istinaden Sayıştayca Bilirkişi ve Uzman Görevlendirilmesine İlişkin Yönetmeliğin “Bilirkişi görevlendirilmesi” başlıklı ikinci bölümünde yer alan düzenlemeler kapsamında çalıştırılan 3 kişilik bilirkişi heyetince hazırlanan “…. tarihli Bilirkişi Raporu”nda …… A.Ş. yükleniminde bulunan "…. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi" kapsamında yapılması gereken bazı imalatların eksik yapıldığı veya hiç yapılmadığının tespiti üzerine ek sorgu düzenlenerek sorumlunun savunmasının alındığı görülmüştür.
…. Üniversitesi tarafından 01.06.2011 tarihinde ihalesi yapılarak % 10 keşif artışı ve fiyat farkları dahil olacak şekilde 23-Ek numaralı son hakediş ile tüm ödemeleri gerçekleştirilerek 05.12.20113 tarihinde bitmiş olan ve aynı tarihli Geçici Kabul Tutanağı düzenlenmiş olmakla birlikte henüz Kesin Hesabı çıkarılmayan …. ihale kayıt numaralı "…. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"ne ilişkin ihale dokümanları ve hakedişler ile Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporu, savunma ekinde gönderilen biri yüklenici tarafından …… Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünde görevli öğretim üyelerine düzenlettirilen …. tarihli “… Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”, diğeri ise Sayıştay Başkanlığınca yapılan suç duyurusu üzerine ilgili soruşturmayı yapan …. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından konuları genişletilerek düzenlettirilen ..Ü raporunun aynısı olan …. tarihli Bilirkişi Raporu olmak üzere iki raporun incelenmesi sonucunda,
A-) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporu İnşaat Bölümünün 3 numaralı inceleme konusunda, ÖBF Hazır Rögar Konulması imalatının proje ve mahal listesine göre 276 adet yapılması gerekirken 187 adet yapıldığı ve yerinde yapılan sayım sonucunun idare yetkilileri ile birlikte tutanak altına alındığı belirtilerek eksik yapılan imalat bedeli olarak fiyat farkı dahil toplam …. TL fazla ödemede bulunulduğunun tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Gönderilen savunmalar ve eki raporlar ile Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunun incelenmesi sonucunda, farklı tarihlerde düzenlenen bilirkişi raporları arasında gerek projede yer alan yapılması gereken imalat miktarı gerekse yerinde yapılan sayımlardaki miktarlar bakımından farklılıklar bulunduğu, rögar kapaklarının bulunduğu mahaller itibariyle (toprak altında kalması, tespitler arasındaki dönemde çevre düzenlemesi yapılması gibi çeşitli sebeplerle) sayımının gerçekçi bir şekilde yapılamadığı, dolayısıyla tespitin tam olarak ortaya konulmadığı anlaşıldığından …. TL hakkında ilişik bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye …. ile Üye ….’ın karşı oy gerekçesi,
Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan sayım sonucunda tespit edilen miktar bilirkişiler ve idare yetkilileri ile birlikte tutanağa bağlanmış olup yapılan bu tespite göre konu hakkında tazmin kararı verilmesi gerekir.
B) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 4 numaralı inceleme konusunda Özel 005 poz numaralı Özel Granit ile Asansör Önü Cephe Kaplaması Yapılması imalatında granit taş kalınlığının projeye göre 3 cm olması gerekirken yerinde yapılan incelemelerde granit taş kalınlığının l,8 cm olduğunun anlaşıldığı ve bu durumun idare yetkilileri ile birlikte tutanağa bağlandığı belirtilerek eksik yapılan imalat bedeli olarak fiyat farkı dahil toplam …. TL fazla ödemede bulunulduğunun tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Gönderilen savunmalar ve eki raporlar ile Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunun incelenmesi sonucunda, işe ait projede granit taş kalınlığına ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı, taş kalınlığına ilişkin bilgiye şartnamede yer verildiği, imalatın projeye göre yapıldığı ve işe ait sözleşmeye göre ihale dokümanını oluşturan belgeler arasında uygulama projesi öncelikli olduğundan …. TL hakkında ilişik bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
C) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan ….. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 5 numaralı inceleme konusunda K8 ve Y2 bloklarda bulunan banyo pencere imalatlarının Hastane Başhekimliğinin talebi doğrultusunda uygulama projesindeki ölçülerden farklı yapıldığı ve değişen imalatlara ilişkin ataşman, metraj ve mukayeseli keşif icmali hazırlanarak yükleniciye fiyat farkı dahil toplam …. TL fazla ödemede bulunulduğunun tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Yapılan savunmalar ve eki raporlarda özetle, Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan söz konusu imalat değişikliğine ait bu tespitin doğru olduğu, ancak ara hakedişlerde yapılan ödemeler kesinlik arz etmediğinden ve değişen imalatlara ilişkin ödemelerin kesin hesapta düzeltilecek olması nedeniyle kamu zararı bulunmadığı belirtilmişse de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
…”
Denilmektedir.
Bu maddeye göre yapılmayan işlerin bedelinin ödenmesi suretiyle kamu kaynağında azalışa neden olunması kamu zararı olup ilgiliden tahsili gerekir. Her ne kadar savunmalarda ve savunma ekinde gönderilen raporlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde yer alan “Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir.” hükmüne göre geçici hakedişlerin kesin ödeme niteliğinde olmaması nedeniyle kamu zararı bulunmadığı belirtilmiş olsa da ara hakedişlerde yapılan yersiz ödemeler düzenlenen kesin hakediş raporunda düzeltilip ödeme emri belgesine bağlanıncaya kadar kamu zararı niteliğindedir. Ara hakedişlerde yapılan fazla ödemelerin kesin hakediş ile düzeltilmesi halinde kamu zararı ortadan kalkmış olacağından henüz düzenlenmemiş olduğu anlaşılan kesin hakedişte söz konusu durumun dikkate alınacağına ilişkin beyanlar üzerine, açıkça yapılan tespite rağmen, kamu zararı bulunmadığına karar verilmesi mümkün görülmemektedir.
Bu itibarla, …… A.Ş. yükleniminde bulunan "….. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nde K8 ve Y2 bloklarda bulunan banyo pencere imalatlarının Hastane Başhekimliğinin talebi doğrultusunda uygulama projesindeki ölçülerden farklı yapılmasına karşın bedelinin tam ödenmesi sonucu ortaya çıkan KDV ve fiyat farkı dahil …. TL kamu zararının Kontrol Görevlisi (İnşaat Mühendisi) ……’ye münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
D) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan ….. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 6 numaralı inceleme konusunda kapı imalatlarının işin detay projesinden farklı olarak her iki tarafa yapılması gereken paslanmaz çelik tekmelik ve itme plakalarının sadece tek yüze yapılması nedeniyle fiyat farkı dahil toplam ….. TL fazla ödemede bulunulduğu tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuşsa da, savunma ekinde gönderilen bilirkişi raporlarında ve gönderilen savunmada yapılan açıklamalar çerçevesinde kapıların sadece açılan tarafında paslanmaz çelik tekmelik ve itme plakalarının bulunmasının işin gereğine uygun olduğu anlaşıldığından KDV ve fiyat farkı dahil ….. TL hakkında ilişik bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
E) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 7 numaralı inceleme konusunda K Blok Galeri boşluğunda (-11,60 Kotu) projeye göre yapılması gereken tavan, duvar ve döşeme imalatlarının mahallinde yapılmamış olduğu tutanak altına alınarak yükleniciye fiyat farkı dahil toplam …. TL fazla ödemede bulunulduğunun tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Yapılan savunmalar ve eki raporlarda özetle, Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan ….. tarihli Bilirkişi Raporunda yapılan söz konusu imalat değişikliğine ait bu tespitin doğru olduğu, ancak ara hakedişlerde yapılan ödemeler kesinlik arz etmediğinden ve değişen imalatlara ilişkin ödemelerin kesin hesapta düzeltilecek olması nedeniyle kamu zararı bulunmadığı belirtilmişse de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,
c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,
d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,
e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,
f) (Mülga:22/12/2005-5436/10 md.)
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
Esas alınır.
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
…”
Denilmektedir.
Bu maddeye göre yapılmayan işlerin bedelinin ödenmesi suretiyle kamu kaynağında azalışa neden olunması kamu zararı olup ilgiliden tahsili gerekir. Her ne kadar savunmalarda ve savunma ekinde gönderilen raporlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinde yer alan “Yüklenicinin yaptığı işler ile ihzarattan doğan alacakları, metrajlara göre hesaplanarak sözleşme hükümleri uyarınca kesin ödeme niteliğinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş raporları ile ödenir.” hükmüne göre geçici hakedişlerin kesin ödeme niteliğinde olmaması nedeniyle kamu zararı bulunmadığı belirtilmiş olsa da ara hakedişlerde yapılan yersiz ödemeler düzenlenen kesin hakediş raporunda düzeltilip ödeme emri belgesine bağlanıncaya kadar kamu zararı niteliğindedir. Ara hakedişlerde yapılan fazla ödemelerin kesin hakediş ile düzeltilmesi halinde kamu zararı ortadan kalkmış olacağından henüz düzenlenmemiş olduğu anlaşılan kesin hakedişte söz konusu durumun dikkate alınacağına ilişkin beyanlar üzerine, açıkça yapılan tespite rağmen, kamu zararı bulunmadığına karar verilmesi mümkün görülmemektedir.
Savunma ekinde gönderilen …… Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünce düzenlenen “… Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”da ve yapılan savunmada K Blok Galeri Boşluğunun projede koridor olarak geçtiği ve bütün koridorlarda asma tavan, duvarlarda saten alçı, boya ve duvar koruma bandı, zeminde granit seramik yapılması öngörüldüğü halde bu imalatlardan tavanda alçı sıva ve duvarda kara sıva imalatları hariç diğer imalatların yapılmadığı ifade edilerek yapılmayan imalat bedelinin (KDV hariç) …. TL olduğu belirtilmiş olduğundan, sorgu konusu yapılan KDV dahil …. TL’nin …. TL’si için ilişik bulunmadığına, …….. A.Ş. yükleniminde bulunan "….. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nde K Blok Galeri Boşluğunda yapılmayan imalat bedeli toplamı KDV dahil …. TL kamu zararının Kontrol Görevlisi (İnşaat Mühendisi) ……’ye münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
F) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan ….. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 8 numaralı inceleme konusunda Özel 0006 poz nolu “Hilton lavabo ve tezgah yapılması” imalâtının projeye göre 731 adet yapılması gerekirken yerinde yapılan sayımda 439 adet yapıldığı tutanak altına alınarak yapılmayan imalat bedeli olarak fiyat farkı dahil …. TL fazla ödemede bulunulduğunun tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Yapılan savunma ile savunma ekinde yer alan raporlarda işe ait proje ve mahal listelerine göre toplam 731 adet yapılması öngörülen Hilton lavabo ve tezgah imalatı işinin toplamda 889 adet yapıldığı, dolayısıyla fazla ödeme bulunulmadığı, aksine yükleniciye ödeme yapılması gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte gerek bilirkişi raporlarında gerekse savunma ekindeki diğer belgelerde söz konusu işin 889 adet yapıldığına dair fiili sayım tutanağı veya herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmadığı görülmüştür. Savunma ekinde gönderilen gerek …. Cumhuriyet Başsavcılığının görevlendirdiği bilirkişilerce düzenlenen rapor gerekse …… Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünce düzenlenen “…. Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”da yerinde yapılan sayımda imalatın 889 adet yapıldığı belirtilmiş olmakla beraber her iki raporda da tutanak tutulmadığı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla sayımın hangi tarihte, kimler tarafından yapıldığı, İdareden görevlilerin de bu sayıma iştirak edip etmedikleri konusunda bilgilere ulaşılamamaktadır. Oysa Sayıştay sorgusuna dayanak teşkil eden tespit, İdare yetkililerinin de içinde bulunduğu bir ekip tarafından yapılmış ve tutanağa bağlanmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması ve iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması kamu zararı olup ilgililerden tahsili gerekmektedir.
Bu itibarla, …… A.Ş. yükleniminde bulunan "…. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nde eksik yapıldığı tespit edilen Hilton lavabo ve tezgah yapılması imalat bedeli toplamı KDV ve fiyat farkı dahil toplam …. TL kamu zararının Kontrol Görevlisi (İnşaat Mühendisi) ……’ye münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
G) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 9 numaralı inceleme konusunda 17.191/MK poz nolu “30*10*Serbest Boy Cm Boyutlarında Normal Çimentolu Buhar Kürlü Beton Oluk Taşı Döşenmesi” imalatının altyapı projesine aykırı olarak bazı mahallerde eksik yapılması ya da hiç yapılmaması nedeniyle toplam 2.226 metre imalatın eksik yapıldığı tutanak altına alınarak fiyat farkı dahil ….. TL fazla ödemede bulunulduğu tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam ….. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Savunma ekinde gönderilen Sayıştay Başkanlığınca yapılan suç duyurusu üzerine ….. Cumhuriyet Başsavcılığının görevlendirdiği bilirkişilerce düzenlenen raporda söz konusu işin yerinde görüldüğü ve yapıldığının anlaşıldığı, ….. Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünce düzenlenen “…. Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”da ise toplam 3.141 metre olarak yapılması gereken imalatın 915 metre olarak yapıldığı, ancak anahtar teslimi götürü bedel ile sözleşmeye bağlanan söz konusu işte yüklenici ve idare arasında bu imalatın sözleşmesine, uygulama projelerine, fen ve sanat kaidelerine, şartnamesine uygun olarak eksiksiz ve kusursuz yapıldığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığından bu iş kalemi için anahtar teslimi götürü bedel sözleşme bedelinden kesinti yapılmasının mevzuata uygun olmayacağı, Yüksek Fen Kurulunun 03.04.2014 tarih ve 2014/23 sayılı kararının da bu yönde olduğu ifade edilmiştir. Duruşma sırasındaki savunmalarda ise anahtar teslimi götürü bedel ile sözleşmeye bağlanan işlerde yeniden metraj hesabı yapmanın mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan …. tarihli Bilirkişi Raporunda 17.191/MK poz nolu “30*10*Serbest boy cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı döşenmesi” imalatının 3.141 metre yapılması gerekirken 915 metre yapıldığı tespit edilmiş ve tutanak altına alınmış olduğu, ….. Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünce düzenlenen “…. Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”da ise bu durumun kabul edildiği görülmüştür.
Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Geçici hakediş raporları” başlıklı 39 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılan işlerin bedelleri, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre ödenir. Söz konusu işte de 17.191/MK poz nolu “30*10*Serbest boy cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı döşenmesi” imalatına ait bedelin buna göre ödendiği, ancak işin projesine göre yapılması gereken miktarın İdare ile anlaşılarak azaltıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 23 üncü maddesi hükmünün uygulanması gerekmektedir. “Sözleşme ve eklerine uymayan işler” başlıklı bu maddede aynen,
“ Yüklenici projelerde kendiliğinden hiç bir değişiklik yapamaz. Proje ve şartnamelere uymayan, eksik ve kusurlu oldukları tespit edilen işleri yüklenici, yapı denetim görevlisinin talimatı ile belirlenen süre içinde bedelsiz olarak değiştirmek veya yıkıp yeniden yapmak zorundadır. Bundan dolayı bir gecikme olursa sorumluluğu yükleniciye aittir. Bununla birlikte, yüklenici tarafından proje ve şartnameden farklı olarak yapılmış olan işlerin, fen ve sanat kurallarına ve istenen özelliklere uygun oldukları idarece tespit edilirse, bu işler yeni durumları ile de kabul edilebilir. Ancak bu takdirde yüklenici, daha büyük boyutta veya fazla miktarda malzeme kullandığını ve daha fazla emek harcadığını öne sürerek fazla bedel isteyemez. Bu gibi hallerde hakediş raporlarına, proje ve şartnamelerde gösterilen veya yazılı talimatla bildirilen boyutlara göre hesaplanmış miktarlar yazılır. Bu şekilde yapılan işlerin boyutları, emeğin değeri ve malzemesi daha az ise bedeli de ona göre ödenir.”
Denilmektedir.
Dolayısıyla sözleşme ve eklerine uygun olarak yapılmayan ancak yeni durumları idare tarafından kabul edilen işlerin bedelleri işin boyutları, malzemesi, emeğin değerine göre hesaplanarak ödenmesi gerekmektedir. Bu durumda anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde yapılan imalatların boyutları değiştiğinde kesinti yapılmayacağına ilişkin savunma hukuken geçerli değildir. Kaldı ki yapılmayan işlerin bedelinin ödenmesi 5018 sayılı Kanun bakımından kamu zararıdır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması ve iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması kamu zararı olup ilgililerden tahsili gerekmektedir.
Bu itibarla, ….. A.Ş. yükleniminde bulunan "…. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nde 17.191/MK poz nolu “30*10*Serbest boy cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı döşenmesi” imalatının 3.141 metre yapılması gerekirken 915 metre yapılması ve bedelinin tam olarak ödenmesi sonucu ortaya çıkan KDV dahil ….. TL kamu zararının …….’ye münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
H) Sayıştay Başkanlığınca görevlendirilen bilirkişilerce hazırlanan ….. tarihli Bilirkişi Raporunun İnşaat Bölümü 10 numaralı inceleme konusunda Merdiven Kaydırmaz Kauçuk Bant Yapılması imalatının projesinde öngörülmesine rağmen hiç yapılmadığı tutanak altına alınarak fiyat farkı dahil ….. TL fazla ödemede bulunulduğu tespiti üzerine yazılan sorguda KDV ve fiyat farkı dahil toplam …. TL kamu zararına sebebiyet verilmesinin nedenleri sorulmuştu.
Savunma ekinde gönderilen Sayıştay Başkanlığınca yapılan suç duyurusu üzerine ….. Cumhuriyet Başsavcılığının görevlendirdiği bilirkişilerce düzenlenen raporda söz konusu imalatın yapılmadığının anlaşıldığı, ancak işin kesin hesabı yapılmamış olduğundan kamu zararından söz edilemeyeceği, ….. Üniversitesi Deprem Mühendisliği ve Afet Yönetim Enstitüsü Müdürlüğünce düzenlenen “…. Tıp Fakültesi Binası İçin Sayıştay’ın Düzenlettirdiği Bilirkişi Raporu ile Sayıştay Sorgulamasının Değerlendirilmesi Hakkında Teknik Rapor”da ise söz konusu imalatın Y Bloklarda projeye uygun olarak imal edilmiş olduğu, ancak taşınma faaliyetleri sırasında aşınma olmaması için bir kısım imalatın yerine uygulanmadığını ve idareye tutanakla teslim edildiğini, anahtar teslimi götürü bedel ile sözleşmeye bağlanan söz konusu işte yüklenici ve idare arasında bu imalatın sözleşmesine, uygulama projelerine, fen ve sanat kaidelerine, şartnamesine uygun olarak eksiksiz ve kusursuz yapıldığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığından bu iş kalemi için anahtar teslimi götürü bedel sözleşme bedelinden kesinti yapılmasının mevzuata uygun olmayacağı, Yüksek Fen Kurulunun 03.04.2014 tarih ve 2014/23 sayılı kararının da bu yönde olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede Merdiven Kaydırmaz Kauçuk Bant Yapılması İmalatının projesinde öngörülmesine rağmen yapılmadığı anlaşılmış, yapılmayan malzemenin İdareye teslim edildiği belirtilmesine karşın savunma ekinde ilgili firmadan malzemenin ambardan çıkışına ait belge olmakla beraber Üniversiteye giriş kaydına ya da imalatın yerine daha sonra yapıldığına dair bir belge bulunmadığından söz konusu imalat bedelinin yükleniciden tahsil edilmesi gerekmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tanımlanmıştır. İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması ve iş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması kamu zararı olup ilgililerden tahsili gerekmektedir.
Bu itibarla, …… A.Ş. yükleniminde bulunan "…. Üniversitesi Hastane Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi"nde yapılmayan “Merdiven Kaydırmaz Kauçuk Bant Yapılması İmalatı” bedelinin tam olarak ödenmesi sonucu ortaya çıkan KDV dahil ….. TL kamu zararının ……’ye münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,