…. Üniversitesi … Meslek Yüksekokulunda dışarıdan ders vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarının aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmemesi nedeniyle …. Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından uygulanan idari para cezasının kurum bütçesinden ödendiği ancak cezaya neden olan sorumlulara rücu edilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 inci maddesinde,
“Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.
Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”
Denilmektedir.
Aynı Kanunun “Kamu zararı” başlıklı 70 inci maddesinde ise,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
…………………………………………………………………………….
Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.
…………………………………………………………………………..
Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”
Hükmü yer almaktadır.
Öte yandan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amir durumunda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 10 uncu maddesinde:
“Devlet Memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tüzük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurları yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten görevli ve sorumludur.”
Denilmektedir.
Aynı Kanunun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12 inci maddesinde de,
“Devlet memurları, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorundadırlar.
Devlet memurunun kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizliği sonucu idare zarara uğratılmışsa, bu zararın ilgili memur tarafından rayiç bedeli üzerinden ödenmesi esastır.
Zararların ödettirilmesinde bu konudaki genel hükümler uygulanır. Ancak fiilin meydana geldiği tarihte en alt derecenin birinci kademesinde bulunan memurun brüt aylığının yarısını geçmeyen zararlar, kabul etmesi halinde disiplin amiri veya yetkili disiplin kurulu kararına göre ilgili memurca ödenir.”
Hükmü yer almaktadır.
Bu düzenlemelere göre, Devlet memurları görevlerini ve yasal sorumluluklarını zamanında ve eksiksiz olarak yapmaktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurları yetiştirmekten, hal ve hareketlerini takip ve kontrol etmekten sorumludurlar. Bu sorumluluğun gereği olarak Harcama Yetkilisi, söz konusu idari para cezasını idare adına ödemekle yükümlü olmakla birlikte bu cezaya sebep olan sorumlunun araştırılması ve ödenen tutarın bu kişiye rücu edilmesinden de sorumludur.
Ayrıca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Sigortalı bildirimi ve tescili” başlıklı 8 inci maddesinde,
“…
Bu maddenin ikinci ve beşinci fıkraları hariç olmak üzere, diğer fıkralarında belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen ilgililer hakkında, 102 nci madde hükümlerine göre idarî para cezası uygulanır.” denilmektedir.
Bu hükümden de anlaşılacağı üzere beyanı zamanında vermeyen “ilgili”, idari para cezasından doğrudan sorumludur.
Harcama Yetkilisi Prof. Dr. …. savunmasında, sözü edilen idari para cezasının belgeleri yapmakla görevli personelin sehven unutmasından kaynaklandığını ifade etmiştir. Bu durumda, sözü edilen “görevli personelin” kusurunun araştırılması ve rücu işlemlerinin başlatılması gerekmektedir.
Savunmalardan, cezanın ödenmesi için talimat verildiği ancak bu ödemenin gerçekleşmediği ve bunun neticesinde Sosyal Güvenlik Kurumuna (… TL gecikme zammı, … TL idari para cezası, … TL asıl idari para cezası olmak üzere) toplam … TL ödendiği tespit edilmiştir. Ancak bu tutarın … TL’si 2017 yılında ödenmiş olup, beyannamenin zamanında verilmemesinden değil cezanın zamanında ödenmemesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, ilişikli tutulan … tarih ve … yevmiye numaralı (… tarih ve … numaralı) ödeme emri belgesi ile sebep olunan … TL kamu zararından bağımsız olup savunmalarda ifade edilen Rektörlüğe yazılan … tarih ve … sayılı yazının söz konusu cezanın zamanında ödenmemesi dolayısıyla sebep olunan faiz, gecikme zammı ve para cezasına ilişkin olduğu ve cezanın aslı olan … TL’ye ilişkin bir yazı olmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, … Meslek Yüksekokulunda dışarıdan ders vermek üzere görevlendirilen öğretim elemanlarının aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmemesi nedeniyle … Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından uygulanan idari para cezasının kurum bütçesinden ödenmesine ilişkin olarak, söz konusu ödemenin yapılması yasal bir zorunluluk olduğundan Gerçekleştirme Görevlisi (… Meslek Yüksekokul Müdür Yardımcısı) Yrd. Doç. Dr. ….’ın ödemeye ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığına, cezanın ödenmesine neden olan kişiye rücu edilmemesi nedeniyle … TL tutarındaki idari para cezasının (… TL idari para cezasının dörtte bir oranında indirim uygulanması neticesinde) Harcama Yetkilisi (… Meslek Yüksekokul Müdürü) Prof. Dr. …’dan münferiden,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte tazminine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle