Koruma ve Güvenlik ihalesinde,
A) Asgari ücret destek primi kesintisine ilişkin katma değer vergisi.
B) Eksik günler için ödeme yapılması.
C) Personelin raporlu, ücretsiz izinli olduğu günlere ilişkin işçilere ödenmeyen yemek ve yol bedellerinin yükleniciye ödenmesi.
D) Fiyat farkı hesaplanırken sosyal güvenlik prim matrahına eklenen nakdi yemek yardımından istisna tutarı düşürülmeden ödeme yapılması.
…. Ltd. Şti.-….. Ltd. Şti. İş Ortaklığı yüklenimindeki …. TL birim fiyatlı sözleşme bedelli …. ihale kayıt nolu “92 Kişi Koruma ve Güvenlik Görevlisi 36 Aylık” ihalesinde,
A) Asgari ücret destek primi kesintisinin Katma Değer Vergisi (KDV) eklenmiş tutar üzerinden yapılmasına ilişkin olarak,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 68 inci maddesinin birinci fıkrasında,
“Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce,
a) 2015 yılının aynı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının,
b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır.”
İfadesine, sekizinci fıkrasında ise,
“4734 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinde sayılan idareler tarafından ilgili mevzuatı uyarınca yapılan ve sözleşmesinde fiyat farkı ödeneceği öngörülen hizmet alımlarında, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için birinci fıkra uyarınca Hazine tarafından karşılanacak tutarlar bu idarelerce işverenlerin hak edişinden kesilir.”
İfadesine yer verilmiştir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun,
-1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sinai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,
-20 nci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin ise malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan vehayut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun, alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,
Hükme bağlanmıştır.
Bu bağlamda, mal teslimi ve hizmet ifalarında KDV matrahı bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğundan, verilen hizmet ifasına yönelik düzenlenen hakediş tutarı KDV matrahını oluşturmaktadır. Bu nedenle, düzenlenecek faturada asgari ücret destek kesintisi dahil bedel üzerinden KDV hesaplanacaktır.
Ayrıca 5510 sayılı Kanunun Geçici 68 inci maddesi çerçevesinde Hazine tarafından karşılanan sigorta primi tutarı istihdamı teşvik etmek amacıyla işverenlere yapılan bir yardım, bir transfer mahiyetindedir. Dolayısıyla bu transferin yapılmış olması işverenin hizmet bedelini dolayısıyla KDV matrahını değiştirmeyeceği gibi, kamu idarelerine sağlanan hizmetler kapsamında söz konusu asgari ücret destek priminin yükleniciye yapılacak ödemeden kesilmesi de hizmet bedelini dolayısıyla KDV matrahını değiştirmeyecektir.
Bu itibarla, asgari ücret destek primi kesintisinin KDV eklenmiş tutar üzerinden yapılmasının mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından ….. TL için ilişilecek bir husus bulunmadığına, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
B) Üniversitenin birim fiyat sözleşme ile satın aldığı güvenlik hizmeti hakediş ödemesinde hizmet almadığı günler için de ödeme yaptığı buna ek olarak fiyat farkı da ödediği tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu Zararı” başlıklı 71 inci maddesinin 2 inci fıkrasının (b) bendinde mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılmasının kamu zararına esas alınacağı belirtilmiştir. Yüklenici firma tarafından verilen teklife göre kişi başı günlük hizmet bedeli 60,80 TL olup, ayrıca günlük 18,19 TL tutarında fiyat farkı ödenmiştir. Ancak eksik günlerin hesaplanarak hizmet bedeli ve fiyat farkı ödemelerinin buna göre yapılması gerekmektedir. Aşağıda kamu zararı tablosunda görüleceği üzere eksik günler için ödeme ve fark ödemesi yapılması sonucu … TL kamu zararı oluşmuştur.
Savunmalarda her ne kadar kamu zararının tahsil edildiği ifade edilmişse de yapılan incelemede tahsilat olarak belirtilen hakediş ödemesi üzerinden yapılan kesintinin emanet hesaplarında bulunduğu, henüz gelir kaydı yapılmadığı anlaşıldığından …. TL kamu zararından,
… TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) …. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) ….’tan,
…. TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) Yrd. Doç. Dr. …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ….. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) …..’tan,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
C) Personelin raporlu yahut ücretsiz izinli olduğu günler için yükleniciye ödenen ücretlerin işçilere ödenmediği tespit edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalışan işçilerin, yıllık izin ücretinin nasıl hesaplanacağı Kanunun, “Yıllık İzin Ücreti” başlıklı 57 nci maddesinin ikinci fıkrasında, 50 nci maddesine atıf yapılmak suretiyle gösterilmiştir. “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50 inci maddeye göre,
“Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.”
Kanunun “Saklı haklar” başlıklı 45 inci maddesinde işçilere daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi veya gelenekten doğan kazanılmış hakların saklı olduğu düzenlenmiştir.
Hizmet alımı işine ait idari şartnamenin “Yemek ve Yol Giderleri” başlıklı 25.3.2 alt maddesinde yemek gideri günlük 6,00 TL, yol gideri günlük 3,30 TL olarak belirlenmiş ve 26 gün sayısı esas alınarak personele ödeneceği düzenlenmiştir.
İşçilerin bordrolarının incelenmesi neticesinde hizmet işi alımında personelin raporlu veya izinli olduğu günlerde yemek yol ücretlerinin üniversite tarafından yükleniciye ödenmesine rağmen, işçilerden kesildiği görülmüştür. Bu nedenle hesabı aşağıda gösterildiği üzere …. TL kamu zararı oluşmuştur.
Savunmalarda her ne kadar kamu zararının tahsil edildiği ifade edilmişse de yapılan incelemede tahsilat olarak belirtilen hakediş ödemesi üzerinden yapılan kesintinin emanet hesaplarında bulunduğu, henüz gelir kaydı yapılmadığı anlaşıldığından …. TL kamu zararından,
… TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) ….. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ….. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) ….’den,
… TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) ….. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) ….. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) …..’tan,
….. TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) Yrd. Doç. Dr. …… ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) …… ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) …..’tan,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,
D) Fiyat farkı hesaplanırken sosyal güvenlik prim matrahına eklenen nakdi yemek yardımından istisna tutarı düşürülmeden ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Fiyat Farkı ödenmesi usulleri 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2013/5215 no’lu Bakanlar Kurulu Kararında düzenlenmiştir. Kararın “İşçilik maliyetlerindeki değişiklik” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“(1) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılmasının öngörüldüğü işçilikler için, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca çalıştırılan işçinin idari şartnameye göre ihale tarihi itibarıyla hesaplanan brüt maliyeti ile uygulama ayındaki brüt maliyeti arasındaki fark, 5 inci madde uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.
…” denilmektedir.
Brüt maliyeti oluşturan unsurlardan birisi olan nakdi yemek yardımının aylık toplamından düşülecek istisna tutarı ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu İşveren Uygulama Tebliğinin “7.7.1- Yemek Paraları (Yardımı)” başlıklı bölümünde,
“Sigortalılara yemek parası adı altında yapılan ödemelerin, işyerinde veya müştemilatında işveren tarafından yemek verilmemesi şartıyla, fiilen çalışılan gün sayısı dikkate alınarak 16 yaşından büyükler için belirlenen günlük asgari ücretin % 6 sının, yemek verilecek gün sayısı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktarı, prime esas kazançların tespitinde dikkate alınmayacak, dolayısıyla bu tutardan prim kesilmeyecektir. Bu durumda, yemek parası adı altında yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar, Brüt Günlük Asgari Ücret X % 6 X (Ay İçinde Fiilen Çalışılan Gün Sayısı) Yemek Parası Verilen Gün Sayısı = İstisna Tutarı, Ödenen Yemek Parası – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Yemek Parası, formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.” denilmektedir.
Bu durumda, Sosyal Güvenlik Prim Matrahının işveren payı için fiyat farkı hesaplanırken nakdi yemek yardımı ödemesinin istisna tutarının indirilmesi gerekmektedir. İstisna tutarı SGK işveren payından indirilmeden fiyat farkı ödemesi yapıldığından aşağıda hesabı gösterildiği üzere …. TL kamu zararına sebep olunmuştur.
Savunmalarda her ne kadar kamu zararının tahsil edildiği ifade edilmişse de yapılan incelemede tahsilat olarak belirtilen hakediş ödemesi üzerinden yapılan kesintinin emanet hesaplarında bulunduğu, henüz gelir kaydı yapılmadığı anlaşıldığından …. TL kamu zararından,
…. TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) ….. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) …. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) …..’den,
….. TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) …. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) …..’tan,
…. TL’nin Harcama Yetkilisi (Genel Sekreter V.) Yrd. Doç. Dr. …. ile Gerçekleştirme Görevlileri (Bilgisayar İşletmeni) …. ve (Koruma ve Güvenlik Sorumlusu) ….’tan,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine, işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliğiyle,