Türkiye’de Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı bünyesinde açılan Tezsiz Yüksek Lisans Programında öğrenim gören öğrencilerden alınan ücretlerin kurum bütçesine gelir kaydedilmemesi.
… sayılı ilamın 1 inci maddesinde …. Üniversitesi Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı bünyesinde 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında açılan tezli ve tezsiz yüksek lisans programına başvuran öğrencilerden alınan başvuru ücretlerinin Üniversite bütçesine kaydedilmemesi ve bu gelirlerin bütçe dışında harcanması sonucu oluşan toplam … TL kamu zararının Enstitü Müdürü Prof. Dr. …’dan münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizi ile birlikte tazminine karar verilmişti.
Bu defa Enstitü Müdürü Prof. Dr. …’ın … tarih ve … sayı ile Sayıştay evrak kayıt numaralı dilekçesi ile Temyiz Kuruluna başvurması üzerine Temyiz Kurulunca verilen … tarih ve … tutanak nolu kararda özetle, Rapor dosyası ve eki belgeler incelendiğinde, … Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı bünyesinde yüksek lisans programı için alınacak öğrencilere ilişkin başvuru koşullarının “duyuru” şeklinde ilan edildiği, 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında açılan tezli ve tezsiz yüksek lisans programına başvuru yapan toplam … öğrenciden kişi başı makbuz karşılığı elden … TL başvuru ücreti alındığı ancak alınan başvuru ücretlerinin Üniversite bütçesine kaydedilmeyerek çeşitli harcamalarda bulunulduğu, toplanan paraların harcanmasına ilişkin “Teslim eden”, “Teslim alan”, “Uygundur” ifadeli tutanaklar kullanıldığı, sorumlu tarafından bu hususa ilişkin olarak dilekçe ekinde üniversite adına kesilmiş faturaların ibraz edildiği ve meblağların yüksek lisans sınav komisyonlarında görev yapan öğretim elemanlarına soru hazırlama, cevap kağıtlarını okuma, mülakat sınavı yapma, itirazları değerlendirme vb. çalışmaları karşılığında ödenen ücretler, kırtasiye malzemesi bedelleri, temsil ağırlama, Enstitüde oluşturulacak kütüphane için satın alınan kitap bedelleri gibi idare ihtiyaçları doğrultusunda harcandığının ileri sürüldüğü görüldüğünü, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynaklarının sayıldığı 55 inci maddesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde tanımlanan kamu geliri tarifi ile aynı Kanunun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13 üncü maddesi hükümleri gereği kurumun geliri niteliğinde bulunan yüksek lisans başvuru ücretlerinin Üniversite bütçesine gelir kaydedilmesi, Enstitü ihtiyacı olan harcamaların da ilgili mevzuatına göre yine Üniversite bütçesinden yapılması gerektiğini, ilamda, idare gelirlerinin tahsil işlemlerinin mevzuata uygun şekilde bütçeye kaydedilmemesi kamu zararına gerekçe olarak gösterilmişse de, 2547 sayılı Kanunun 55 inci maddesi ile kurumun öz geliri mahiyetinde olan ve tahsil edilen sınav başvuru ücretlerinin usulüne göre gelir kaydının yapılmamasının, usule ilişkin eksikliği göstermekte ancak kamu zararını ortaya koymadığını, kamu zararından bahsedebilmek için tahsil edilen fakat usulüne göre kayıt altına alınmayan tutarların ne kadarının üniversite ihtiyaçları için harcandığının, harcama tutarı karşılığında mal veya hizmetin edinilip edinilmediğinin, özel harcamalarla üniversite için yapılmış harcamaların ayırımının tespitinin gerektiğinden … sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeniden hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmişti.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde, Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı bünyesinde açılan Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans programları için öğrencilerden alınan başvuru ücretlerinin kurum bütçesine gelir kaydedilmemesi ve elde edilen bu gelirin bütçe dışında harcanması, gerek 2547 sayılı Kanunun Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynaklarının sayıldığı 55 inci maddesi gerekse 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçe İlkeleri” başlıklı 13 üncü maddesi ile “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesi hükümlerine aykırı olmakla beraber, sorumlu tarafından dilekçe ekinde gönderilen çeşitli harcama belgelerinden, bu harcamaların Üniversite adına ve Enstitünün çeşitli ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla yapılmış harcamalar olduğu kanaati oluşmaktadır. Kaldı ki, denetçi tarafından harcama belgelerinin mahiyeti hakkında somut bir tespit de ortaya konulamamış olduğundan Temyiz Kurulunun … tarih ve … tutanak nolu kararı doğrultusunda … TL hakkında ilişik bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye ….’ın karşı oy gerekçesi,
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 55 inci maddesinde Yükseköğretim üst kuruluşları, yükseköğretim kurumları ve bunlara bağlı birimlerin gelir kaynakları arasında alınacak harç ve ücretler sayılmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde kamu geliri tanımlanmış, 13 üncü maddesinde de Bütçe ilkelerine yer verilmiştir.
… Üniversitesi Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı bünyesinde 2012-2013 Eğitim Öğretim Yılında açılan tezli ve tezsiz yüksek lisans programına başvuran öğrencilerden alınan başvuru ücretlerinin Üniversite bütçesine kaydedilmemesi ve bu gelirlerin bütçe dışında harcanması yukarıda sayılan mevzuata açıkça aykırılık teşkil etmektedir.
Kaldı ki 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinin ilk fıkrasında kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması şeklinde tarif edilmiş, ikinci fıkrasında kamu zararının belirlenmesinde idare gelirlerinin tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun yapılmamasının esas alınacağı belirtilmiştir.
Sorumlu dilekçe ekinde her ne kadar yapılan harcamalara ilişkin bazı belgeleri göndermiş olsa da, 5018 sayılı Kanunun “Harcama yapılması” başlıklı Dördüncü bölümünde harcamaların ne suretle gerçekleştirilebileceği kesin kurallara bağlanmış bulunmaktadır.
Anılan nedenlerle yukarıda kısaca yer verilen hükümlerin göz ardı edilerek gelirlerin bütçe dışında toplanması ve harcamaların buradan yapılması mevzuata aykırı olup kamu zararı olarak değerlendirilmelidir.
Ayrıca, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun “Rektör” başlıklı 13 üncü maddesinin son fıkrasında, Rektörlerin eğitim-öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin devlet kalkınma plan, ilke ve hedefleri doğrultusunda planlanıp yürütülmesinde, bilimsel ve idari gözetimin ve denetimin yapılmasında ve bu görevlerin alt birimlere aktarılmasında, takip ve kontrol edilmesinde ve sonuçların alınmasında birinci derecede yetkili ve sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 8 inci maddesinde yer alan hükümler çerçevesinde üst yöneticiler, idarenin en üst görevlisi olarak her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. Bu nedenle sorumluluğa Üst Yönetici (Rektör) Prof. Dr. ….’ın da dahil edilmesi gerekmektedir.