Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi dekan ve dekan yardımcılarına, mesai dışı gelir getirici faaliyetleri için mevzuatta belirtilen sınıra uyulmadan ek ödeme yapılması.
…. Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi dekan ve dekan yardımcılarına, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları karşılığında mevzuatta belirtilen sınıra uyulmadan ek ödeme yapıldığı görülmüştür.
Yükseköğretim kurumlarında döner sermaye ve döner sermaye ödemelerine ilişkin olarak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve bu Kanunun ilgili maddelerine dayanılarak hazırlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte düzenlemeler yapılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun “Döner sermaye” başlıklı 58 inci maddesinde, yükseköğretim kurumlarında döner sermaye kurulması, döner sermayelerin gelirleri ve bu gelirlerin dağıtılmasından genel olarak söz edildikten sonra maddenin (f) fıkrasında,
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”
denilmiştir.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6 ncı maddesinde ise,
“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde, bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.”
denilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında,
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde,
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800'ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi personel (…) ile aynı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının, uzman tabipler için yüzde 600’ünü, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 250’sini, başhemşireler için yüzde 200’ünü, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 150’sini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 200’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır. Sözleşmeli personele yapılacak ek ödeme matrahı, sözleşmeli personelin çalıştığı birim ve bulunduğu pozisyon unvanı itibarıyla aynı veya benzer unvanlı memur kadrosunda çalışan, hizmet yılı ve öğrenim durumu aynı olan emsali personel dikkate alınarak belirlenir. Emsali bulunmayan sözleşmeli personelin ek ödeme matrahı ise brüt sözleşme ücretlerinin yüzde 25’ini geçemez. (Ek cümle: 11/10/2011-KHK-666/5 md.) Bu fıkra uyarınca yapılacak ödeme sigorta prim kesintisine tabi tutulmaz.
Nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak (1) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 50’sini, (2) numaralı bentte belirtilen personel için yüzde 20’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılır.
…”,
(d) fıkrasında,
“Ziraat ve veteriner fakülteleri, sivil havacılık yüksekokulu ve bünyesinde atölye veya laboratuvar bulunan yükseköğretim kurumları ile sürekli eğitim merkezleri, açık öğretim hizmeti veren yükseköğretim kurumları ile düzenli döner sermaye geliri olan yükseköğretim kurumlarında üretilen mal ve hizmetlerden elde edilen döner sermaye gelirlerine katkısı bulunan öğretim elemanlarına yapılacak ek ödemeler hakkında da (c) fıkrası hükümleri uygulanır.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre, yöneticilerin mesai saatleri içerisinde kendi görev alanlarıyla ilgili hususlara tam mesai ile katılımı esas olup, yöneticilere döner sermayeye katkılarına bakılmadan belirtilen oranlarda ek ödeme yapılması, bunun dışında bir ek ödemeye hak kazanabilmeleri için ise ilgililerin döner sermaye gelirlerine mesai dışında katkı sağlamaları gerekmektedir. Bir başka deyişle, yöneticilere döner sermayeden katkılarına bakılmaksızın ödenen yönetici payı dışında ek ödemede bulunulabilmesi için hem Kanun hem de Yönetmelik, yöneticilerin döner sermayeye katkılarının olmasını, bu katkılarının da mesai saatleri dışında gerçekleşmesi gerektiğini öngörmektedir. Mesai dışı faaliyetler nedeniyle döner sermayeye katkı yapmaları halinde ise dağıtımın esaslarını düzenleyen Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre bireysel net katkı puanı hesaplanarak, 58 inci maddesinin (c) fıkrasında belirtilen oranlar dahilinde yöneticilere ek ödemede bulunulabilecektir.
Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında,
“(B) Bireysel gelir getirici faaliyet puanı, Kurum içinde bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1), mesai dışı ilave ücret alınmayan (B2) ve mesai dışı ilave ücret alınan (B3) puanlarının toplamından oluşan puandır. Her bir döner sermaye birimi için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre kişinin ürettiği hizmetlerden elde edilen puanlar kullanılarak hesaplanır. Bu puan aşağıdaki şekilde hesaplanır.
(B) = “Gelir Getirici Faaliyet Cetveli”ne göre alınan toplam puan.”,
7 nci fıkrasında,
“Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.”,
denilmektedir.
Buna göre, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme alamayan yöneticilere, döner sermayeye mesai saatleri dışında sağladıkları katkı nedeniyle mesai dışı puan hesaplanması, bu hesaplamada 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde belirtilen tavan tutarların geçilmemesi gerekmektedir.
2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde, gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 800’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 500’ünü, bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 600’ünü, araştırma görevlilerine ise yüzde 300’ünü geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılması, bununla birlikte nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak yukarıda belirtilen görev unvanlarını taşıyan personel için yüzde 50’sini geçmeyecek şekilde ayrıca aylık ek ödeme yapılması öngörülmüştür.
Dolayısıyla, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi yöneticilerine, öğretim üyeleri için belirlenen yüzde 800’lük tavan tutar esas alınmak suretiyle, mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından kaynaklanan katkı karşılığında, gelir getirici faaliyet cetveliyle desteklenmek koşuluyla en fazla %400 oranında ek ödeme yapılabilecektir.
Konuya ilişkin ödeme emri belgeleri ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, … Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi Dekanlığı Yönetim Kurulunun, ilgili aylarda açık öğretim programlarından elde edilen gelirlerden kanuni kesintiler ayrıldıktan sonra kalan miktarının katkı oranları dikkate alınarak hazırlanan hizmet çizelgesine göre öğretim elemanlarına ek ödeme olarak dağıtılmasına karar verdiği, hazırlanan puantaj listelerinden hareketle öğretim elemanlarının alacağı ek ödemelerin belirlendiği anlaşılmıştır.
Ödeme emri belgelerine ekli ek ödeme bordro dökümleri incelendiğinde ise, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi dekan ve dekan yardımcılarına, mesai saatleri dışındaki gelir getirici katkılarının karşılığı olarak ek ödeme tutarları hesaplandığı, bu tutarların mevzuatta belirtilen tavan oranını geçtiği görülmüştür.
Sorumlular savunmalarında bu husus ile ilgili olarak, mesai dışında yapılan ek ödemelerin, Yönetmeliğin 5 inci maddesinin yedinci fıkrasına uygun olarak (B2) puanı üzerinden tavan tutar geçmeden yapıldığını, her halükarda mesai içi ve mesai dışı toplamda ilgili Kanun ve Yönetmelikte belirtilen tavan tutarın (ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzü) alınabilme imkânı varken ve Fakültede yeterli iş yükü mevcutken, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması ilkesi esas alınarak, ek ödemelerin tavan tutarın yarısı ve daha altında kalacak şekilde yapıldığını ifade etmişlerdir.
Ancak, Yönetmeliğin ilgili maddesinde geçen “yüzde binaltıyüz” tavan oranı, Yönetmeliğe dayanılarak yapılacak ek ödemelere bir üst sınır koymakta, döner sermaye gelirine katkısı karşılığı ek ödeme alabilecek herkes için ya da her birim için alınabilecek oranı göstermemektedir. Bu oran, döner sermaye gelirine sağlanan katkı gözetilerek ulaşılabilecek tavan orandır. Kaldı ki Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında “Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde, bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binaltıyüzünü geçemez.” denilerek hem Yönetmeliğin 5 inci maddesi hem de 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları ile sınır koyulmuştur. 2547 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrasında nöbet hizmetleri hariç olmak üzere mesai saatleri dışında gelir getirici çalışmalarından doğan katkılarına karşılık olarak, tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinde gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlileri için yüzde 50 oranında ek ödeme öngörülmüştür. Yukarıda bahsi geçen atıf nedeniyle bu sınır yöneticiler için de geçerlidir. Dolayısıyla ilgili dekan ve dekan yardımcılarına mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine sağladıkları katkı nedeniyle bu sınıra uyularak ek ödeme yapılması gerekmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde,
“Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.
Kamu zararının belirlenmesinde,
a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,
…
g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,
esas alınır.”
hükmü yer almaktadır.
Buna göre, Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi dekan ve dekan yardımcılarına, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları karşılığında, mevzuatta belirtilen sınırı aşacak şekilde ek ödeme yapılması kamu zararı oluşturmaktadır.
Yargılamaya Esas Raporda yer alan kamu zararı tablosunda 2017 yılının her ayı için kamu zararı hesaplanmıştır. Ancak ödeme emri belgelerinin incelenmesi sonucunda, 2017 yılı ocak ayında, Raporda belirtilen dekan ve dekan yardımcılarına mesai saatleri dışında sağladıkları katkı karşılığında ödenmesi gerekenden fazla ödeme yapılmadığı, dolayısıyla ocak ayında ödenen tutarların kamu zararı oluşturmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, … Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi dekan ve dekan yardımcılarına, mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları karşılığında mevzuatta belirtilen sınıra uyulmadan ek ödeme yapılmasına ilişkin … TL’nin,
… TL’sine ilişkin işlemlerin yasal düzenlemelere uygun olduğuna ve bu miktar için ilişilecek bir husus bulunmadığına,
Geriye kalan ve kamu zararı tutarı olan …. TL’sinin,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan) Prof. Dr. …. ve Gerçekleştirme Görevlisi (Fakülte Sekreteri) …’a,
…. TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan) Prof. Dr. … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Fakülte Sekreteri Vekili) ….’a
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (Dekan Vekili) Doç. Dr. … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Fakülte Sekreteri) …’a
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,