"12 Adet N Çapta 1500 Metre Delme Kapasiteli Sondaj Makinesi Alımı” işinde süresinde teslim edilmeyen malzemeler için gecikme cezası kesilmemesi.
… Tic Ltd. Şti. yüklenimindeki "12 Adet N Çapta 1500 Metre Delme Kapasiteli Sondaj Makinesi Alımı” işinde üç adet makinenin tesliminde yükleniciye 06.03.2018-17.04.2018 tarihleri arasındaki grev nedeniyle 43 gün için ek süre verilmesi gerekirken 60 gün ek süre verilmesi nedeniyle 17 gün eksik ceza kesildiği görülmüştür.
… Genel Müdürlüğü ile firma arasında imzalanan 22.02.2018 tarihli Sözleşmenin
"Teslim Programı ve Teslim Tarihi” başlıklı 10.3. maddesinde,
"İşin teslim süresi (270) takvim günü olup en fazla (3) parti halinde teslimat yapılacaktır.
Alımı yapılacak (12) adet sondaj makinesinden,
En az (3) adedi işe başlama tarihinden itibaren (90) takvim günü içerisinde,
İşe başlama tarihinden itibaren (180) takvim günü içerisinde en az (7) adet sondaj makinesi teslim edilmiş olacaktır.
Geriye kalan sondaj makineleri ise kalan (90) takvim günü içerisinde teslim edilerek iş tamamlanacaktır.
"Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve kesintiler ile sözleşmenin feshi” başlıklı 34. maddesinde,
"34.1. İdare tarafından, bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malı veya malları süresinde teslim etmemesi halinde 30 (otuz) gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.
34.2 Yüklenicinin, sözleşmeye uygun olarak malın/işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi/bitirmemesi halinde, idare tarafından en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak, gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen/bitirilmeyen kısmın bedelinin % 0,1 (bindebir) oranında gecikme cezası uygulanır.
34.3. Gecikme cezası, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Bu ceza tutarı, ödemelerden ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatlardan karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsil edilir.”
Denilmiştir.
"Süre uzatımı verilebilecek haller ve şartları” başlıklı 25. maddesinde de, mücbir sebepler nedeniyle süre uzatımı verilebilecek haller sayılmış ve kanuni grev halinde süre uzatımı verilebileceği belirtilmiştir.
Yukarıya alınan sözleşme hükümlerine göre yüklenicinin ihale konusu işi, işe başlama tarihinden itibaren en fazla (3) parti halinde teslim etmesi, yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın/işin kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi/bitirmemesi halinde ise idare tarafından, gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen/bitirilmeyen kısmın bedelinin % 0,1 (bindebir) oranında gecikme cezası uygulanması öngörülmüştür. Ancak, sözleşmede belirtilen kanuni grev gibi süre uzatımı verilebilecek hallerin mevcut olması ve bunun belgelendirilmesi durumunda, bu süreye isabet eden süreler için gecikme cezası uygulanmayacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, ihale konusu sondaj makinalarına ait hidrolik silindirlerde kullanılan Rod malzemesinin ülkemizde üretiminin yapılmadığı gerekçesiyle yüklenici … Tic Ltd. Şti. tarafından, Rod malzemesinin üreticisi İtalyan menşeli … Firmasının yetkili satıcısı … Tic. Ltd. Şii'ye hidrolik silindir siparişi verildiği, … Tic. Ltd. Şti. nin de siparişle ilgili olarak … Firmasının Romanya'daki … fabrikasına gerekli siparişleri verdiği, … fabrikada (06.03.2018-17.04.2018) tarihleri arasında (43 gün) grev yapılması nedeniyle üretim yapılmadığı ve kanuni grev nedeniyle … Sondaj Daire Başkanlığının 20.07.2018 tarihli oluruyla Sözleşmenin 25. maddesine göre yükleniciye (60) gün cezasız ek süre verildiği ve ilk parti olan (3) adet sondaj makinesi için son teslim tarihinin (31.05.2018 tarihine 60 gün ilave edilmesiyle) 30.07.2018 olarak belirlendiği görülmüştür. Ancak Romanya'daki fabrikada meydana gelen grev süresi 43 gün olduğundan, yükleniciye verilebilecek cezasız ek sürenin de azami 43 gün olması gerekmektedir. Bu nedenle fazla verilen 17 gün süre uzatımı için gecikme cezası kesilmemesi kamu zararı oluşturmaktadır.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, sorgu konusu yapılan … TL gecikme cezasının yükleniciden tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, idarece kesilen cezalara KDV uygulanmaması hususu sorgu konusu yapılmış olsa da 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1 inci maddesinde, Türkiye'de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV'ye tabi olduğu ve 08.08.2011 tarih KDVK-60 2011-1 sayılı KDV Sirkülerinin 1.2. Tazminatlar başlıklı bölümünde de herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığı olarak ortaya çıkmayan tazminat ve benzeri ödemeler prensip olarak KDV'nin konusuna girmediği hükme bağlandığından gecikme cezalarına KDV uygulanmamasında mevzuata aykırı bir durum görülmemiştir.
Bu itibarla, "12 Adet N Çapta 1500 Metre Delme Kapasiteli Sondaj Makinesi Alımı' işinde üç adet makinenin tesliminde yükleniciye 06.03.2018-17.04.2018 tarihleri arasındaki grev nedeniyle 43 gün için ek süre verilmesi gerekirken 60 gün ek süre verilmesi nedeniyle 17 gün eksik ceza kesilmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının … muhasebe işlem fişiyle tahsil edildiği anlaşıldığından, bu miktar için ilişilecek bir husus kalmadığına, gecikme cezaları için KDV uygulanmaması mevzuata uygun olduğundan … TL için ise ilişilecek bir husus bulunmadığına 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,