Belediye taşınmazları üzerinde işgalci olarak faaliyetlerini sürdüren bazı işletmeciler için, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre tahakkuk ettirilmesi gereken ecrimisil bedelinin tahakkuk ettirilmemesi.
Belediye taşınmazları üzerinde işgalci olarak faaliyetlerini sürdüren bazı işletmeciler için, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa göre tahakkuk ettirilmesi gereken ecrimisil bedelinin, tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasında,
“Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.”
Denilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde ise,
“Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.”
Hükmü bulunmaktadır.
19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat olarak tanımlanmış, Yönetmeliğin “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70 inci maddesinin dördüncü bendinde tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili İdarenin bilgisi dışında kullanılması veya kullandırılması halinde ecrimisil alınması gerektiği ifade edilmiştir.
Yönetmeliğin “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklım 85 inci maddesinde ise aynen,
“Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.
(2) Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.
(3) Kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilen taşınmazlarda sözleşmenin bitiminden sonra kullanımın devam etmesi hâlinde, varsa sözleşme veya resmî senetteki hükme göre işlem yapılır. Aksi takdirde işgalciler hakkında ecrimisil tespit, takdir ve tahsilatı yapılır.
...”
Denilmektedir.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat olup 5393 sayılı Belediye Kanununa göre, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75’inci maddesi yer alan ecrimisil ile ilgili hükümler, belediye taşınmazları hakkında da uygulanır. Belediye taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir. Ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.
Bununla birlikte, ayrıntısı aşağıdaki tabloda gösterilen parsellerdeki kiracılar için kullanılacak alanın dışında da belediye taşınmazları üzerinde işgalci olarak faaliyetlerini sürdürdükleri tespit edilmiştir.
Kiracı Mahalle Ada/Parsel
… … …
Nitekim bu kiracılar belediye taşınmazlarındaki fazladan kullandıkları alanlar için yapı kayıt belgesi almak için müracaatta bulunmuşlardır.
Her ne kadar daha sonra Belediye tarafından söz konusu ecrimisil bedellerinin tahsiline ilişkin tahakkuk işlemlerinin yapıldığına dair sicil hesap özeti, Encümen kararları ve ihbarname gibi belgeler gönderilmiş olsa da, henüz tahsilat yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, belirtilen kiracıların yapı kayıt belgesi almak için müracaat tarihine kadar belediye taşınmazları üzerinde işgalci olarak faaliyetlerini sürdürmesi sonucu oluşan … TL ecrimisil bedelinin Diğer Sorumlu (Emlak ve İstimlak Müdürü) …’a münferiden 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye Haydar …’ın karşı oy gerekçesi:
Belediye tarafından sonradan gönderilen belgelerden ecrimisil alacakları için tarh, tahakkuk ve tebliği işlemlerine başlandığı anlaşılmakla beraber, … ve … ait yerlerin 5 yıl öncesinden işgal edildiği, dolayısıyla bu iki taşınmaz için ecrimisil bedelinin tarh ve tahakkuk zamanaşımına uğramış olduğu görüldüğünden bu yerler ile ilgili olarak hesaplanan tutarın sorumlulardan tazminine, zamanaşımına uğramamış diğer yerler için ise tarh, tahakkuk ve tebliğ işlemlerine başlandığından ilişik kalmadığına karar verilmesi gerekir.