5 inci dereceli şef kadrosunda bulunan …’ın önce 3 üncü dereceli itfaiye müdürü kadrosuna daha sonra da mevzuatta aranan şartları sağlamadığı halde yazı işleri müdürü kadrosuna atandığı ve müdür kadrosu için öngörülen ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatı ile 3 üncü dereceye ilişkin gösterge ve ek gösterge üzerinden maaş ödemesinin yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52 nci maddesinin 1 inci fıkrasında,
“İtfaiye teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.”
hükmüne yer verilmiştir.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde, müdür kadrosu, görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayılmış olmasına karşın, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde, “ Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” hükmüne yer verilerek, zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri bu Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulmuştur.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 52 nci maddesi hükmü gereğince, 21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Kadro ve unvanlar” başlıklı 8 inci maddesinde, “Belediye itfaiye teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre, daire başkanı, itfaiye müdürü, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri, itfaiye çavuşu ve itfaiye eri kadroları ile diğer kadrolardan oluşur.” hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinin 1 inci fıkrasında, itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara atanabilmek için gereken şartlar belirtilmiş, 2 nci fıkrasında ise, “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.
5 inci dereceli şef kadrosunda bulunan …’ın 3 üncü dereceli itfaiye müdürü kadrosuna atanması işlemine ilişkin olarak ilgili kişinin “Hizmet Dökümü” incelendiğinde Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alınırken bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şartını sağladığı görülmüştür.
Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında, itfaiye şube müdürü, itfaiye amiri ve itfaiye çavuşu kadrolarından ayrı olarak itfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadrolarının görevde yükselmenin dışında tutulduğu, ancak aynı maddenin son fıkrasında “Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır” ibaresine yer verildiği, böylece itfaiye daire başkanı ya da itfaiye müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Kanun’un 68 inci maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olmaları gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir.
Savunmalara ekli hizmet belgeleri ve diğer belgeler incelendiğinde ../../2011 tarihinde … Belediyesi’nde itfaiye eri olarak çalışmaya başlayan ve ../../2013 tarihinden sonra memur kadrosunda çalışmaya devam eden …’ın ../../2015 tarihinde şef, ../../2017 tarihinde ise itfaiye müdürü kadrosuna atamasının yapıldığı dolayısı ile Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan en az iki yıl itfaiye teşkilatında çalışmış olma şartını sağladığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan 657 Sayılı Kanunun 68/B maddesi (c) bendinde, 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolara atanabilmek için en az 8 yıl hizmetin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olmak şartı aranmaktadır. Yapılan savunmalar ve eki belgelerden itfaiye müdürü olarak ataması yapılan bu kişinin, 4 yıllık kamu yönetimi bölümü mezunu olduğu ve 8 yıl hizmet şartını da sağladığı görülmektedir.
Diğer taraftan …’ın itfaiye müdürü kadrosuna atanmasının ardından mevzuata aykırı olarak yazı işleri müdürü kadrosuna atandığı görülmektedir. İtfaiye müdürlüğünün aksine yazı işleri müdürlüğü Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamındaki müdürlüklerdir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında
“ (1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır.
a) Aynı hizmet grubunun alt hizmet grubu içinde kalmak kaydıyla, sınav yapılmaksızın ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği özellikleri taşımak şartıyla diğer görevlere atama yapılabilir.
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir.
c) Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma–planlama” ve “hukuk” hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.
ç) İstisnai memurluklarda çalışanlar veya çalışmış olanlar, bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara, atanacakları kadro için öngörülen şartları taşımaları kaydıyla sınavsız atanabilir.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin 1 inci fıkrasında bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişlerin hangi esaslar çerçevesinde yapılacağı düzenlenmiş olup 5 inci maddede “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” sayılmıştır. Müdürlük de görevde yükselmeye tabi kadrolardan biridir.
Yukarıda yer verilen Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin (b) bendine göre mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme eğitimi ve sınavına tabi tutulmadan atama yapılabileceği belirtilmiş ise de, itfaiye müdürlüğü kadrosu Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmiş bir kadro değildir. Söz konusu yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, “Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir. Dolayısıyla Yönetmelik kapsamında bulunmayan kadrolardan Yönetmelik kapsamındaki kadrolara sınavsız atanılabilmesi için bulunulan görevin atanılacak kadrodan daha üst bir görev niteliğinde olması gerekmektedir. Oysaki itfaiye müdürlüğü kadrosu Yönetmelik kapsamı dışındaki bir kadro olmasına rağmen Yönetmelik kapsamındaki müdürlüklerden daha üst bir kadro değildir. Bu nedenle mevzuata aykırı olarak itfaiye müdürü olarak atanan …’ın bu atama işleminin ardından Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik kapsamındaki yazı işleri müdürlüğüne sınavsız atanması mevzuata aykırıdır.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, 5 inci dereceli Şef kadrosundan 3 üncü dereceli İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna, sonrasında Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna atanan …’a yapılan maaş ödemelerinde, söz konusu kişinin İtfaiye Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaya ilişkin şartları taşıdığı, dolayısıyla bu kadronun gösterge, ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatını almasının uygun olduğu, ancak İtfaiye Müdürlüğü kadrosundan Yazı İşleri Müdürlüğü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırı olduğu görülmekle birlikte İtfaiye Müdürlüğü ve Yazı İşleri Müdürlüğü kadrolarına ilişkin gösterge, ek ödeme, yan ödeme ve özel hizmet tazminatı arasında fark bulunmadığı ve herhangi bir kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından sorgu konusu … TL ile ilgili olarak ilişilecek bir husus bulunmadığına,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile,
Azınlık Görüş:
Üye …’ın azınlık görüşü:
21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde aynen,
“ MADDE 19 – (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için,
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmiş veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) İtfaiye amirliğine atanabilmek için,
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye çavuşu olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) İtfaiye çavuşluğuna atanabilmek için,
1) En az lise mezunu olması,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl itfaiye eri olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak
gerekir.
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirler. Bu sürelerin en az iki yılının itfaiye teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara yeterli sayıda başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.”
denilmektedir.
Bu maddenin birinci fıkrasında itfaiye müdürlüğü bünyesindeki görevde yükselme kapsamındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranacak öğrenim durumu, sicil durumu, görevde yükselme sınavında başarılı olma gibi şartlara yer verilirken ‘itfaiye müdürü kadrosuna yapılacak atamalar’ın bu fıkra kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir.
Ancak,
“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik” 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin (b) bendinde belediyelerin memur kadrolarında istihdam edilen personelin müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar hakkında yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Genel yönetmelikte 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik sonucunda 8 inci madde,
“Sınav şartı
Madde 8- Şube müdürü, müdür ve bunlarla aynı düzeydeki görevlere görevde yükselme suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda, diğer görevlere görevde yükselme suretiyle atanacak personelin ise yazılı sınavda başarılı olmaları gerekir.”
şeklinde hüküm getirilerek değiştirilmiştir.
Bu değişiklikle beraber yönetmeliğin 15 inci maddesi aynen,
“Görevde yükselme yönetmelikleri
Madde 15 – (Değişik birinci fıkra: 6/5/2013-2013/4957 K.) Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.”
şeklinde değiştirilmiş, ayrıca yönetmeliğe eklenen geçici 8. Madde ile de ,
“Geçici Madde 8- (Ek : 6/5/2013-2013/4957 K.) Kurumlar, görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliklerini bu maddenin yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe uygun hale getirir. Anılan yönetmelikler yürürlüğe konuluncaya kadar mevcut yönetmeliklerin bu Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilir.”
hükmü yürürlüğe konulmuştur.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelikte yapılan ve 31.08.2013 tarihinde yürürlüğe giren bu değişikliklerle, görevde yükselme suretiyle müdür kadrolarına yapılacak tüm atamalar sınav şartına bağlanmış ve bu konuda hiçbir istisnaya yer verilmemiştir. Kurumların bu konuya ilişkin yönetmeliklerinin de en geç altı ay içinde Genel Yönetmeliğe uygun hale getirilmesi hükmü ile birlikte bu süreçte kurumların kendi yönetmeliklerinin yalnızca Genel Yönetmeliğe aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam edilebileceği hüküm altına alınmıştır. Bu değişikliklerden sonra belediyelerde müdürlük kadrolarına yapılacak tüm atamalarda sınav şartının yerine getirilmesi gerekmektedir. Zabıta müdürü kadrosu da, itfaiye müdürü kadrosu da bu konuda bir istisna değildir. Belediye Zabıta Yönetmeliğinde ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğinde yapılması gereken değişikliklerin yapılmamış olması, sınavsız atamaları mevzuata uygun hale getirmeyecektir.
Kaldı ki Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 47 nci maddesinin (f) bendinde, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla bu yönetmelikte itfaiye müdürlüğüne yapılacak atamalarda aranacak sınav şartına ilişkin hüküm bulunmamakta ise de, bu hususta Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. Genel Yönetmeliğin 8 inci maddesine göre bütün müdür kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı sözlü sınavda başarılı olma şartı mevcut olup zabıta müdürlüğüne yapılacak atamalarda da bu şarta uyulması gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle görevde yükselme suretiyle itfaiye müdürlüğü kadrolarına sınavsız olarak atama yapılması mevzuata aykırıdır.
İlave Görüş:
Daire Başkanı … ve Üye …’ın ilave görüş gerekçesi:
Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik hükümlerinden istisna tutulmuştur. 21/10/2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde,“ (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.” denilmekte olup daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aranan şartlar tek tek sayılmış ve bu şartlardan biri de görevde yükselme sınavında başarılı olmak olarak belirlenmiştir. İtfaiye daire başkanı ve itfaiye müdürü kadroları kapsam dışı bırakılmış olup, buna göre, bu kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı aranmamaktadır.
…`ın itfaiye müdürü kadrosundan sonra görev yaptığı yazı işleri müdürü kadrosuna yapılan atamanın da Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’e uygun olduğu anlaşılmaktadır. Bu Yönetmeliğin 20. Maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre, itfaiye müdürü ve yazı işleri müdürü kadrolarının eşdeğer olup olmadığına bakmak gerekmektedir. Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Yönetmeliğin yer alan (I) sayılı Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri memur kadro kütüğünde itfaiye müdürü ve yazı işleri müdürü kadrolarının en alt ve en üst derece aralıkları 1-4 derece olarak belirlenmiş olup kadro bakımından mezkûr görevlerin eş değer olduğu anlaşılmaktadır.
Buna göre, 657 sayılı Kanuna ve Belediye İtfaiye Yönetmeliğine uygun olarak eğitim şartını ve hizmet yılı şartını birlikte taşıyan ve istisna olarak tutulan itfaiye müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan …`ın yazı işleri müdürlüğüne atamasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakta olup kamu zararı oluşmamıştır.