2019 yılında Belediye bütçesinden yersiz olarak … Kahveciler ve Benzerleri Odası üyelerine ait işyerlerine eşantiyon ve hediye niteliğinde 10.000 adet masa örtüsü alındığı görülmüştür.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtma” başlıklı 57 nci maddesinde,
“Seçime katılan siyasi partiler ve adaylar, seçimin başlangıç tarihinden seçim propaganda süresinin sona ermesine kadar, kendilerini tanıtıcı nitelikte broşür, el ilanları, parti bayrağı, poster, afiş veya ses ve görüntü içeren CD, DVD gibi her türlü yayını dağıtmakta serbesttir. Siyasi partiler ve adayların, bu fıkrada belirtilenler dışında herhangi bir hediye ve eşantiyon dağıtmaları, dağıttırmaları veya bunların üçüncü şahıslar ya da kurum ve kuruluşlar aracılığı ile dağıtılması yasaktır. …”
hükmü yer almaktadır.
Kanun maddesi hükmüne göre seçimlerde siyasi partilerin ve adayların kendilerini tanıtıcı nitelikte el ilanı, poster, afiş gibi yayını dağıtabileceği ancak bunların dışında eşantiyon ve hediye dağıtılması ve dağıttırılmasının yasaklandığı anlaşılmaktadır.
Sorumlular savunmalarında söz konusu ödemelerin, 5393 sayılı Kanunun “Belediyenin giderleri” başlıklı 60 ıncı maddesine göre temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri ile yurt içi ve yurt dışı kamu ve özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderlerinin belediyenin giderleri arasında bulunduğunu, aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75 inci maddesinde ise Belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği belirtildiğinden, bu kapsamda yapılan harcamaların, özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve proje giderleri niteliğinde olduğunu belirtseler de aynı maddenin üçüncü fıkrasında aynen ,
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”
Hükmü bulunmaktadır.
Söz konusu hükümde atıf yapılan ve sorumlular tarafından da söz konusu alımın gerekçesi olarak gösterilen 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Bütçeden Yardım Yapılması" başlıklı 29 uncu maddesinde yer alan,
“….Ancak genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.”
Hükmü birlikte değerlendirildiğinde, belediyelerin dernek, vakıf ve benzeri teşekküllere yardımda bulunamayacağı, ancak ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri anlaşılmaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Üst yöneticiler” başlıklı 11 inci maddesinde üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanılmasının önlenmesinden sorumlu oldukları hüküm altına alındığından ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Propaganda amaçlı yayın ve malzeme dağıtma” başlıklı 57 nci maddesine aykırı olarak yapılan eşantiyon ve hediye niteliğinde 10.000 adet masa örtüsü alımından Üst Yönetici olarak Belediye Başkanının sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, 2019 yılında yapılan Mahalli İdare Seçimlerinde … Kahveciler ve Benzerleri Odası üyelerine ait işyerlerine eşantiyon ve hediye niteliğinde 10.000 adet masa örtüsü alınması sonucu oluşan toplam … kamu zararının, Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …, Harcama Yetkilisi (Özel Kalem Müdürü) … ve Gerçekleştirme Görevlisi (Teknisyen) …'e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğu ile,
Azınlık Görüşü:
Başkan …’in karşı oy gerekçesi:
“Belediye Bütçesinden yapılacak Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin 3 üncü ve 5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayininin belediye başkanının takdirinde olması ve yapılan ödemelerin seçimle bağlantılı olduğu hususunda net bir tespitte bulunulması mümkün olmadığından işyerlerine eşantiyon ve hediye niteliğinde 10.000 adet masa örtüsü alımının, temsil ağırlama ve tören giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, kamu zararının oluşmadığı düşünülmektedir.”