İlan ve Reklam Giderleri
… Belediyesi tarafından 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri öncesinde mevcut Belediye Başkanı ve aynı zamanda aday olan …’ın tanıtımına yönelik yapılan program, haber, afiş ve ilan bedellerinin belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.
298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun “Matbua dağıtımı” başlıklı 62 nci maddesinde;
“…Devlet, katma bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyelerle bunlara bağlı daire ve müesseseler, İktisadi Devlet teşekkülleri ve bunların kurdukları müesseseler ve ortaklıkları ile diğer kamu tüzel kişiliklerinde memur ve hizmetli olarak çalışanlar, ilan dağıtamazlar.”
denilmektedir.
Yine aynı Kanunun “Seçim süresince yapılamayacak işler” başlıklı 63 üncü maddesinde ise;
“62 nci maddede sayılanlarla, umumi menfaatlere hadim cemiyetler ve bunlarda görev almış bulunan memur ve hizmetliler seçimlerde de tarafsızlıklarını muhafaza etmek zorundadırlar.
Yukarıda yazılı olanların, 5830 sayılı kanunda yazılı yasak hükümleri saklı kalmak üzere seçim süresince :
a) Siyasi partilere veya adaylara her ne nam ile olursa olsun bağış ve yardımlarda bulunmaları,
b) Memur ve hizmetlileriyle her türlü araç ve gereç ve imkanlarını siyasi bir partinin veya adayın emrinde veya her hangi bir siyasi faaliyette çalıştırmaları, kullanmaları veya kullandırmaları yasaktır.
Birinci fıkrada yazılı olanlarla, Bankalar Kanununa tabi teşekküllerin, siyasi bir partinin lehinde veya aleyhinde veya vatandaşın oyuna tesir etmek maksadıyla her türlü yayınlarda bulunmaları yasaktır.
Daha önce basılmış ve yayınlanmış ve yukarıdaki fıkradaki mahiyeti taşıyan her türlü kitap, broşür, afiş ve bunlara benzer yayınlar da aynı hükme tabidir.”
amir hükmü bulunmaktadır.
Seçim Süreci, Yüksek Seçim Kurulunun 1119 numaralı kararında;
“Mahalli idareler seçimlerinin başlangıç tarihi 1 Ocak 2019 Salı, seçim propagandası serbestliğinin başlangıç tarihi ise 21 Mart 2019 Perşembe günüdür.”
şeklinde belirlenmiştir.
Belediye tarafından verilen gazete ilanları ve yapılan haberlerin içeriği birlikte değerlendirildiğinde; bu ilan ve haberlerde Belediyenin görev ve hizmetlerinin tanıtımından ziyade bir adayın adının, resminin ve adaylığının ön planda olduğu görülmektedir. Dolayısıyla yapılan bu harcamaların Mahalli İdareler Genel Seçimlerine yönelik seçim çalışmaları niteliğinde olduğu açıktır.
Diğer taraftan, yapılan incelemede sorguya konu olan giderlerin Belediyenin temsil, tanıtım ve ağırlama ödenekleri kullanılmak suretiyle gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır. İçişleri Bakanlığınca yürürlüğe konulan 1984 tarihli Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesinin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Bu Yönerge, belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsar.”
denilmektedir.
Yönergenin 2 nci maddesinde; yönergenin belediye idaresinin başı ve temsilcisi olan belediye başkanının bu sıfatının gereği olarak yapacağı temsil, ağırlama ve tören giderleri konusunda uyacağı kuralları kapsadığı belirtilmekte olup belediye başkanının temsil ağırlama ve tören giderlerinin yapılması konusunda sınırsız bir takdir yetkisine sahip olmadığını hükme bağlamıştır. Yönergenin ilgili maddelerinde bu giderlerin neler olduğu sayma yoluyla belirlenmiştir. Temsil ağırlama ve tanıtım giderleri arasında belediye başkanının adaylığının tanıtılması hususu yer almamaktadır. Neticede belediye başkanının, bu giderlerin konu, kapsam ve miktarını belirlemede takdir yetkisi sınırsız olmadığından sadece ilgili mevzuatta yer verilen harcamaları yapılabilecektir.
Sorumlular savunmalarında söz konusu ilan ve reklam giderlerinin belediyenin faaliyetlerinin tanıtılması amacı ile yapıldığını belirtseler de, yargı raporuna konu edilen ilanlarda “…”, “…”, “…”, “…” başlıklarından sonra “…” veya “…” ibarelerine yer verildiği, büyük çoğunluğunda ise …’ın tam sayfa fotoğrafının olduğu anlaşılmıştır. Söz konusu ilanların Belediyenin tanıtımından ziyade seçimlerde yeniden aday olan Belediye Başkanının tanıtımı için yapıldığı görülmektedir. Belediyeler, 298 sayılı Kanunun 62 inci maddesinde sayılan kurumlar arasında yer almakta olup belediye imkânlarının bir adayın emrinde kullanılmaması gerekir. Sonuç olarak belediye bütçesinde yer alan temsil, tanıtım ve ağırlama ödeneklerini kullanmak suretiyle görev başında bulunan Belediye Başkanı ve aynı zamanda aday olan …’ın tanıtımına yönelik giderlerin ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Bunun yanında sorumlular savunmalarında bu içerikteki haberlerin yılın tamamında yapıldığını bu sebeple sorgu konusu edilen harcamalar nedeniyle bir kamu zararı oluşmadığını belirtmişler ise de söz konusu ilanların tamamının 31 Mart 2019 tarihinde gerçekleştirilen Mahalli İdareler Seçimlerinden önce Şubat ve Mart aylarında yapılmış olduğu, bu nitelikteki ilanların bu tarihler dışında yapılmadığı anlaşılmış olup, sorumluların bu savunmalarını kanıtlar nitelikte herhangi bir belgeye rastlanmamıştır.
Bu itibarla, 2019 Mahalli İdareler Genel Seçimleri öncesinde mevcut Belediye Başkanı ve aynı zamanda aday olan …’ın tanıtımına yönelik yapılan program, haber, afiş ve ilan bedellerinin temsil, tanıtım ve ağırlama ödeneklerinin kullanılarak belediye bütçesinden giderlerin ödenmesi sonucu sebebiyet verilen toplam … TL kamu zararından,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’e,
… TL’sinin Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’ya,
… TL’sinin ise Harcama Yetkilisi (…) … ile Gerçekleştirme Görevlisi (…) …’e
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile;