Sosyal Denge tazminatı ödemesi
… sayılı ilama ek … sayılı ilamın … inci maddesinde; … İl Özel İdaresi memur personeline ödenen sosyal denge tazminatının, mevzuata göre ödenebilecek aylık tavan tutarları aşılması sonucu sebebiyet verilen … TL tutarındaki kamu zararının, Diğer Sorumlu (İl Özel İdaresi Genel Sekreteri) … ve Üst Yönetici (Vali) …’a, müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine, karar verilmişti.
Bu defa Diğer Sorumlu (Genel Sekreter) …’ın başvurusu sonucu Temyiz Kurulunca verilen … tarih ve … tutanak no.lu kararda, özet olarak;
Konunun esası yönünden; … İl Özel İdaresi ile Türkiye Kamu-Sen Türk Yerel Hizmet Sendikası arasında imzalanan ...2018-...2019 dönemlerine ilişkin Toplu İş Sözleşmesine istinaden memur personele mevzuatına göre ödenebilecek aylık tavanın üstünde sosyal denge tazminatı ödenmesi mevzuata aykırı olmakla birlikte; kişi bazında yıllık fiilen ödenen sosyal denge tazminatı (bayram ikramiyeleri dâhil) toplam tutarının, yıllık tavan tutarını aşan kısmı esas alınarak ilişikli tutulan ödeme belgelerine esas (varsa) kamu zararının yeniden hesaplanması;
Sorumluluk yönünden ise; ilişikli tutulan ödeme emri belgelerini imzalayan harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğa dâhil edilmesi gerektiği,
Gerekçeleri ile … sayılı ek ilamın …’inci maddesinde yer alan … TL tutarındaki tazmin hükmünün bozulmasına ve bu hususlar değerlendirilerek yeni hüküm kurulmasını teminen dosyanın Dairemize gönderilmesine,
Karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi neticesinde; 2018 yılında ödenen sosyal denge tazminatında bazı aylarda tavan tutarın aşılması nedeniyle yıllık bazda ödenebilecek toplam tutardan daha yüksek ödeme yapılmak suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun 28-32’nci maddelerine dayanılarak Kamu İşveren Heyeti ile Kamu Görevlileri Sendikaları Heyeti arasında akdedilen ve 2018-2019 yıllarını kapsayan “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 4. Dönem Toplu Sözleşme” 25.08.2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Bahsi geçen Sözleşmenin 4’üncü Bölümünde yer alan “Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” nin “Sosyal denge tazminatı” başlıklı 1’inci maddesinde;
“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine, 4688 sayılı Kanunun 32’nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.”
Denilerek, mahalli idarelerin kadro ve pozisyonlarında çalışan personele ödenecek sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarı belirlenmiştir. Bu tutar 2018 yılının ilk altı ayı için brüt 1.031,225 TL (9500*0,108550), ikinci altı ayı için ise brüt 1.120,43 TL (9500*0,117940) olarak gerçekleşmiş olup, sözleşme uyarınca yapılacak aylık ödemelerin brüt tutarının, söz konusu tavan tutarları geçmemesi gerekmektedir.
… İl Özel İdaresi ile Türkiye Kamu-Sen Türk Yerel Hizmet Sendikası arasında imzalanan ve ....2018-...2019 tarihleri arasında geçerli olan Toplu İş Sözleşmesinin “Aylık Sosyal Denge Tazminatı” başlıklı 15’inci maddesinde aynen;
“Kamu görevlilerine 4688 sayılı Kanun kapsamında verilebilecek her ayın 15’inde peşin olarak net sosyal denge tazminatı aşağıdaki şekilde ödenmek üzere düzenlenmiştir.
a- Kamu görevlilerine ilave olarak peşin olarak net her ayın 15’inde 820,00 (Sekizyüzyirmi) TL verilir.
Ramazan bayramında memura 700,00-TL ikramiye verilir.
Kurban bayramında memura 1.000,00-TL bayram ikramiyesi verilir.”
Denilmektedir.
Buna göre; bayram ikramiyeleri sebebiyle Haziran ve Ağustos aylarında memur personele mevzuatına göre ödenebilecek sosyal denge tazminatı tavan tutarı aşılmakla birlikte, İdarenin yasal olarak yıllık ödeyebileceği sosyal denge tazminatının bir kısmını yılın özellikli (ramazan ve kurban bayramı) iki ayında ödeme iradesinin sonucu olarak aylık sosyal denge tazminatlarının, tavan tutarın altında tespit edildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, her ne kadar … sayılı ek ilamın …’inci maddesinde … İl Özel İdaresinin memur personeline sosyal denge tazminatı ödemelerinde Ramazan Bayramı ikramiyesinin ödendiği Haziran ayı ile Kurban Bayramı ikramiyesinin ödendiği Ağustos ayında mevzuat hükümlerine aykırı olarak sosyal denge tazminatının aylık tavan tutarlarının aşılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği belirtilmiş ise de; sosyal denge tazminatı ödemelerinde tavan tutarın aşılıp aşılmadığı kıyaslamasında her ayı bağımsız ele almak yerine, yıl içinde yapılan sosyal denge tazminatı tutarlarının toplamı esas alınarak kamu zararının hesaplanması gerektiği değerlendirilmiş olup denetçisi tarafından kamu zararı tutarı buna göre yeniden hesaplanmıştır. Yeniden hesaplanan kamu zararı tutarı ise … TL’dir.
Ödeme emri belgesinde, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzası bulunan kamu görevlilerinin sorumluluğu:
5018 sayılı Kanun hükümleri ve Sayıştay Genel Kurulu’nun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararı uyarınca, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri, giderin gerçekleştirilmesi ve harcamanın yapılması süreçlerinde, mevzuata uygunluk açısından kontrolleri sağlamakla yükümlüdürler. Yapılacak harcama, nitelik itibariyle hukuka aykırılık teşkil ediyorsa, söz konusu işlemleri yapmaktan kaçınmak durumundadırlar.
Bu çerçevede; İl Özel İdaresi ile Sendika arasında imzalanan ve hukuka aykırı nitelik taşıyan sözleşme hükümlerinin yerine getirilmesi mahiyetindeki ödemelerde görevli olan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de bu ödemeler sonucu oluşan kamu zararından sorumluluğu bulunmaktadır.
Buna göre, … İl Özel İdaresi memur personeline ödenen sosyal denge tazminatının, mevzuata göre ödenebilecek yıllık tutarları aşılması sonucu sebebiyet verilen kamu zararı tutarı olan … TL’nin;
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlileri …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlileri … ve …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi …ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
… TL'sinin Gerçekleştirme Görevlisi …, Harcama Yetkilisi … ve Sözleşmeyi İmzalayan … ile …'a,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55 inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğu ile;
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı … ve Üye …’in karşı görüşü:
“Ödeme emri belgesini harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayan görevlilerin, sözleşmenin imzalanması aşaması/kamu zararının doğması ile ilgili herhangi bir işlemleri yoktur. Anılan kamu görevlileri, içerik olarak Kanunun öngördüğü sınırları aşmakla birlikte, tekemmül etmiş sözleşmeden kaynaklanan idare borcunu yerine getirmiş, bu sözleşmeden kaynaklanan haklarını sözleşmede öngörülen zamanda ve miktarda kamu görevlilerine ödemişlerdir. İdarenin yükümlüklerini yerine getirmek için düzenlenen ödeme emri belgelerini, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi olarak imzalayan kamu görevlilerinin, bu sözleşmeden kaynaklanan kamu zararından sorumlulukları bulunmamaktadır.”