Asilde aranan şartları taşımayan personele vekâlet aylığı ile vekâlet ettikleri kadro için belirlenen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi.
Boş bulunan zabıta amirliği kadrosuna vekâleten görevlendirilen personele, asilde aranan şartları taşımadıkları halde vekâlet aylığı ile vekâlet ettikleri kadro için belirlenen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödendiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86’ncı maddesinde; memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde, yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği; bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâletin asıl olduğu; sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebileceği; “Vekâlet, İkinci Görev Aylık ve Ücretleri ile Diğer Ödemeler” başlıklı 175’inci maddesinin ikinci fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
28.06.2022 tarih ve 31880 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5756 sayılı Cumhurbaşkanı Kararında, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin bu kararda yer alan değişikliklerle birlikte uygulanmasına 2022 yılında da devam edileceği ifade edilmiştir.
Söz konusu Bakanlar Kurulu Kararına ekli kararın “Vekâlet” başlıklı 9’uncu maddesinin birinci fıkrasında;
“657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesi uyarınca;
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekâlet ettirilenlere;
aa) Vekâletin, 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb)Vekâletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc)Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanun’un 175’inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
…
vekâlet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”
Şeklindeki yer alan hüküm uyarınca, vekalete ilişkin zam ve tazminat farklarının ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atamada aranan tüm şartları bir arada taşımaları gerekmekte olup, bu şartları bir arada taşımayanlara vekalete ilişkin zam ve tazminat farkları ödenmeyecektir.
666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 27.06.1989 tarih ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9’uncu maddede;
“…
Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanun’un 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.”
Denilerek, vekalete ilişkin ek ödeme farkının ödenebilmesi için vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması gerektiği ifade edilmiştir.
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve İtfaiye Personeli” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” şeklindeki düzenlemeden zabıta amirliğine yapılacak atamalarda Belediye Zabıta Yönetmeliğinin esas alınacağı anlaşılmaktadır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde Yükselme Esasları” başlıklı beşinci bölümünün “Görevde Yükselme Şartları” başlıklı 17’nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde sayılan unvanlardan zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
…
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için;
1) En az lise mezunu olmak.
2) 4 yıllık yükseköğrenim mezunları için iki yıl zabıta komiseri kadrosunda; 2 yıllık yüksekokul mezunları için üç yıl zabıta komiseri kadrosunda; lise ve dengi okul mezunları için dört yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışmış olmak.
3) Yükseköğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanun’un 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen süre kadar hizmeti bulunmak.
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
…”
düzenlemesi yapılarak, zabıta amirliğine atanabilmek için en az lise mezunu olup, mezuniyet durumlarına göre de 2, 3 ve 4 yıl zabıta komiseri kadrosunda çalışma şartı getirilmiştir.
Yapılan incelemede;
...’ın ...2015 tarihinde yükseköğrenimini tamamladığı; ...2017 tarihinde zabıta memurluğu kadrosuna, ...2022 tarihinde de zabıta komiserliği kadrosuna atandığı; ...2022 tarihinde zabıta amirliğine vekâleten görevlendirildiği;
...’nin ...2020 tarihinde yükseköğrenimini tamamladığı; ...2011 tarihinde zabıta memurluğu kadrosuna, ...2022 tarihinde de zabıta komiserliği kadrosuna atandığı; ...2022 tarihinde zabıta amirliğine vekâleten görevlendirildiği;
...’ın ...2019 tarihinde yükseköğrenimini tamamladığı, ...2016 tarihinde zabıta memurluğu kadrosuna, ...2022 tarihinde de zabıta komiserliği kadrosuna atandığı; ...2022 tarihinde zabıta amirliğine vekâleten görevlendirildiği;
...’nın ...2022 tarihinde yükseköğrenimini tamamladığı; ...2010 tarihinde memur kadrosuna, ...2013 tarihinde de bilgisayar işletmeni kadrosuna atandığı; ...2022 tarihinde zabıta amirliğine vekâleten görevlendirildiği;
...’in ...2020 tarihinde yükseköğrenimini tamamladığı; ...2016 tarihinde memur kadrosuna, ...2017 tarihinde de veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuna atandığı; ...2022 tarihinde zabıta amirliğine vekâleten görevlendirildiği;
Görülmüştür.
Zabıta amirliğine vekaleten görevlendirildikleri tarihlerde, bu kişilerin zabıta komiserliği kadrosunda değil; ..., ... ve ...’ın zabıta memurluğu, ...’nın bilgisayar işletmeni, ...’in ise veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunda oldukları; vekalete ilişkin zam ve tazminat farklarının ödenebilmesi için vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atamada aranan tüm şartların bir arada olması gerekmesine rağmen vekaleten görevlendirildikleri zabıta amirliği kadrosuna atanabilmek için gerekli olan mezuniyet durumlarına göre zabıta komiseri kadrosunda çalışma süre şartlarını taşımadıkları anlaşılmıştır.
Boş bulunan zabıta amirliği kadrosuna vekâleten görevlendirilen söz konusu kişiler, asilde aranan şartları bir arada taşımadıkları halde kendilerine vekâlet aylığı ve asıl kadrolar ile vekâleten görevlendirildikleri zabıta amirliği kadroları arasındaki özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farklarının ödendiği görülmüştür.
Sorumluların; Belediyede boş bulunan zabıta amirliği kadrolarına, anılan nitelikleri taşıyan personelin bulunamaması ve nitelikleri, hizmet yılları, öğrenim durumları itibariyle asile en yakın olan kişilerin vekaleten atandığı; bu şekilde atananlara, Anayasa’da hüküm altına alınan angarya yasağı ve nimet-külfet dengesi gereğince vekalet aylığı ile özel hizmet tazminatı ve ek ödeme farkı ödendiği şeklindeki iddialarının; Anayasa’nın “Zorla Çalıştırma Yasağı” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasında ifade edilen angarya yasağından, aynı maddenin gerekçesinde de ifade edildiği üzere, kişinin serbest iradesiyle faaliyette bulunması değil, bu faaliyette bulunmaya mecbur bırakılması durumunda söz edilebileceği; savunmalarda, personelin zabıta amirliğine vekaleten görevlendirilmelerinin iradeleri dışında, bir tehdit veya baskı sonucu gerçekleştiği hakkında herhangi bir iddiada bulunulmadığı; asilde aranan şartlara en yakın personel olarak düşünülerek, zabıta memuru iken zabıta amirliğini vekaleten yürüten zabıta personelinin daha önce yürütmekte oldukları görevlerin birbiriyle ilgisiz görevler olmaması, yine mesleki faaliyet alanıyla ilgili ve kariyer olarak daha üst bir görevde çalışmaya devam ettirilmesi ile zabıta amirliğine bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama kontrol işletmeninin asilde aranan şartlara en yakın personel olarak düşünülerek atanması, mevzuata aykırı olduğundan, geçerli olmadığı değerlendirilmiştir.
Bu itibarla; boş bulunan zabıta amirliği kadrosuna vekâleten görevlendirilen personele, asilde aranan şartları taşımadıkları halde vekâlet aylığı ile vekâlet ettikleri kadro için belirlenen özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarlarının ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (İn. Kay. ve Eğ. Müd.) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (İn. Kay. Şefi) ...’a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55'inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile,
Full & Egal Universal Law Academy