Yöneticilere taban ödeme yapılması
... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına taban ödeme yapıldığı görülmüştür.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Döner sermaye” başlıklı 58’inci maddesinin (c) fıkrasında;
“Tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirleri bakiyesinden, bu yerlerde;
1) Gelir getiren görevlerde çalışan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine aylık (ek gösterge dahil), yan ödeme, ödenek (geliştirme ödeneği hariç) ve her türlü tazminat (28/3/1983 tarihli ve 2809 sayılı Kanun’un geçici 3’üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ödenen tazminat dahil, makam, temsil ve görev tazminatı ile yabancı dil tazminatı hariç) toplamından oluşan ek ödeme matrahının yüzde 950’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 650’sini; bu yerlerde görevli olmakla birlikte gelire katkısı olmayan öğretim üyesi ve öğretim görevlilerine yüzde 750’sini, araştırma görevlilerine ise yüzde 375’ini,
2) Diğer öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’una tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele ek ödeme matrahının; uzman tabipler için yüzde 750’sini, hastaneler başmüdürü ve eczacılar için yüzde 305’ini, başhemşireler için yüzde 255’ini, diğer öğretim elemanları ile diğer personel için yüzde 225’ini, işin ve hizmetin özelliği dikkate alınarak yoğun bakım, doğumhane, yeni doğan, süt çocuğu, yanık, diyaliz, ameliyathane, enfeksiyon, özel bakım gerektiren ruh sağlığı, organ ve doku nakli, acil servis ve benzeri sağlık hizmetlerinde çalışan personel için yüzde 260’ını geçmeyecek şekilde aylık ek ödeme yapılır…”
58’inci maddenin (f) fıkrasında;
“Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı ek ödeme matrahının, rektörler için yüzde 600’ünü, rektör yardımcıları için yüzde 300’ünü, genel sekreterler için yüzde 200’ünü geçemez. (Ek cümle:15/4/2020-7243/10 md.) Bu kimselere döner sermaye gelirleri dışında üniversitenin; teknokent, teknopark, teknoloji transfer ofisi, iktisadi işletmeler ve iştirakleri gibi gelir getirici müesseseler ve birimleri sebebiyle ayrıca huzur hakkı, yönetici payı, koordinatörlük, danışmanlık ve benzeri ücret ödenmez.
Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan ek ödeme yapılır. Yapılacak ek ödemenin tutarı, ek ödeme matrahının, dekan, enstitü ve yüksekokul müdürü için yüzde 250’sini, bunların yardımcıları için yüzde 100’ünü, tıp ve diş hekimliği fakülteleri dekanları ile sağlık uygulama ve araştırma merkezleri başhekimleri için yüzde 500’ünü, bunların yardımcıları için yüzde 300’ünü geçemez.
Bu fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde alabilecekleri toplam ek ödeme tutarı, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemez.”
Denilmiştir.
58’inci maddenin (c) fıkrasında tıp ve diş hekimliği fakülteleri ile sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinin hesabında toplanan döner sermaye gelirlerinden öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele yapılabilecek ek ödemenin tavan tutarları düzenlenirken, maddenin (f) fıkrasında bu fıkrada sayılan yöneticilere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın yönetici payı olarak yapılacak ek ödemenin oranı belirlenmiştir. Ayrıca (f) fıkrasında, fıkra kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı; mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde ise alabilecekleri toplam ek ödeme tutarının, hiçbir şekilde yönetici payı dahil ilgisine göre (c) ve (d) fıkralarında belirtilen esaslara göre hesaplanacak tutarı geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in “Yöneticilere yapılacak ek ödeme” başlıklı 6’ncı maddesinde, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddenin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere yapılacak ek ödemenin usul ve esasları düzenlenmiş olup, maddede aynen;
“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında onaltıncı fıkrası hariç olmak üzere 5’inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde bindokuzyüzünü geçemez.”
Denilmiştir.
Bu madde ile 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddenin (f) fıkrasında yapılan düzenlemeye benzer şekilde, yükseköğretim kurumlarında görev yapan yöneticilerden rektör, rektör yardımcısı, genel sekreterler, dekan, başhekim, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan 15.09.2022 tarihinde yapılan değişiklik ile getirilen taban ödemeye ilişkin Yönetmelik’teki düzenlemelere göre; 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme, temel ek ödeme ile teşvik ek ödemesinden oluşmakta, temel ek ödeme ise sabit ek ödeme ile taban ödemenin toplamından meydana gelmektedir. Personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan taban ödeme, 58’inci maddenin (c) fıkrası kapsamındaki personele Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutarda yapılacak ve bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılacaktır. Buna ek olarak, mesai içi teşvik ek ödemesinin tavan tutarı, 58’inci maddenin (c) fıkrası uyarınca hesaplanacak tavan tutardan sabit ek ödeme tutarı ile taban ödeme tutarı düşülerek tespit edilecektir. Taban ödemenin hesabında kullanılan çarpanlardan birinin aktif çalışılan gün sayısı olması ve taban ödemenin mesai içi teşvik ek ödemesinin tavan tutarının hesabında dikkate alınması söz konusu ödemenin mesai içi bir ek ödeme niteliğinde olduğunu göstermektedir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde taban ödemenin 2547 sayılı Kanun’un (f) fıkrasında sayılan yöneticilere yönelik olmadığı; (c) fıkrasında sayılan öğretim elemanlarına ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi personel ile aynı Kanun’un 4’üncü maddesinin (B) bendine göre sözleşmeli olarak çalışan personele yönelik olduğu açıktır.
Yapılan incelemede ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına taban ödeme yapıldığı görülmüştür. Dolayısıyla mevzuatında açıkça yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı düzenlenmişken taban ödeme ödenmesi 5018 sayılı Kanun’un 71’nci maddesine göre kamu zararı oluşturmaktadır.
Sorumlular savunmalarında; taban ek ödemenin sadece 2547 sayılı Kanun’un 58 (c) fıkrası kapsamındaki personele ödenebileceği ve 58 (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilerin taban ödemeden yararlanmasının mümkün olmadığı hükmünün yanlış olduğunu ve taban ödemenin mesai içi çalışmalarla ilişkilendirilmesinin yanlış olduğunu belirtmişlerdir. Ancak hem Kanun’da hem Yönetmelik’te yöneticilere gelir getirici faaliyetlerine bakılmaksızın yönetici payı olarak ek ödeme ödeneceği düzenlenmiş hem de bu kişilere mesai saatleri içerisinde verdikleri hizmetlerden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı ve taban ödemenin 58’inci maddenin (c) fıkrasındaki personele yapılacağı açıkça hükme bağlamıştır. Bununla birlikte, Yönetmelik eki (4) sayılı Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde de herhangi bir yönetici pozisyonuna yer verilmemiştir. Dolayısıyla mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ödemenin bu kişilere yapılması mümkün görünmemektedir.
Sonuç olarak, mevzuatında öngörülmediği halde ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ödemenin yapılması 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararı oluşturmaktadır.
Bununla birlikte sorumluların savunmaları ile ekindeki belgelerin incelenmesi sonucunda, söz konusu ... TL kamu zararının,
-... TL ..., ... TL ... ve ... TL ...’dan olmak üzere toplam ... TL’sinin, ... tarih ve ... numaralı muhasebe işlem fişiyle,
- ... TL’sinin ... tarih ve ... numaralı muhasebe işlem fişi, ... TL’sinin de ... tarih ve ... numaralı muhasebe işlem fişi ile ...’dan tahsil edildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mevzuatında öngörülmediği halde ... Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi’nde yönetici olan dekan ve dekan yardımcılarına mesai içi ek ödeme niteliğinde olan taban ödemenin yapılması sonucu ortaya çıkan ... TL kamu zararının tahsil edildiği anlaşıldığından ilişilecek bir husus kalmadığına,
İşbu ilamın tebliğinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
Full & Egal Universal Law Academy