Kurumsal katkı puanı-ek ödeme
... sayılı İlamın 9’uncu maddesinde, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere “(A) Kurumsal Katkı Puanı” adı altında haksız mesai içi performans ek ödemesi yapılması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Hastaneler Başhekimi) ... ile Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Sermaye İşletme Müdürü) ...’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine karar verilmişti.
... sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle ilgili olarak sorumluların Temyiz Kuruluna başvurması üzerine Temyiz Kurulunca verilen ... tarih ve ... sayılı tutanak no.lu kararda özetle;
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun hesap yılında yürürlükte olan 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında, yükseköğretim kurumları bünyesinde öğretim elemanı pozisyonunda yer alan personele; aynı maddenin (f) fıkrasında ise öğretim elemanlarından bu kurumlarda (rektör, rektör yardımcısı, genel sekreter, dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcıları gibi) yönetici pozisyonunda yer alan personele döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemenin kurallarını ve limitlerini belirleyen temel hukuksal çerçevenin çizildiği;
Diğer taraftan, bu hukuksal çerçeveyi açıklığa kavuşturmak ve ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek üzere 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesine uygun olarak 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete’de Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in yayımlandığı; hem Kanun hem de Yönetmelik’in yazım tekniğinden (mesai içindeki mesleki hizmetlerin ücretlendirilmeyeceğinden bahsedildikten hemen sonra mesai dışındaki gelir getirici katkılarının ücretlendirileceğinden bahsedilmesinden); mesleki hizmetlerin, yöneticilerin yöneticilik faaliyetleri dışında icra ettikleri akademik unvanlarının temelini oluşturan meslekleri (tıp doktoru, tarihçi, ziraatçı vb.) ile ilgili faaliyetler olduğunun anlaşıldığı; öğretim üyelerinin ameliyat, bilimsel araştırma, proje vb. döner sermaye (satış) gelirlerini doğrudan etkileyen çalışmalarda bizzat yer almalarına dayanan bu faaliyetlerin, Yönetmelik ile açıklığa kavuşturulan (B) puanına esas gelir getirici faaliyetlere karşılık gelmekte olup, bu yönüyle Kanun ve Yönetmelik’in birbirini tamamlayıcı nitelikte olduklarının görüldüğü; “mesai içi” ve “mesai dışı” tabirlerinden yalnızca (B) puanlarında bahsedilmiş olmasının da bu durumu destekleyen diğer bir unsur olduğu;
Bu bağlamda, gelir getirici faaliyetlerin, sadece mesai saatleri dışında gerçekleştirilmesi halinde yöneticiler için ek ödeme hesabına yansıtılabileceği; “bireysel gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai içi (B1)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasına hiçbir şekilde izin verilmez iken; “gelir getirici faaliyetlerden dolayı alınan mesai dışı (B2)” puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılmasında ise yasal yönden herhangi bir engel getirilmediği;
Kanun ve Yönetmelik’te bahsedilenin; sadece “B1 puanından dolayı yöneticilere ek ödeme yapılamayacağı” olup, (B) gelir getirici faaliyet puanları dışında yer alan ve temyize konu ihtilafa sebep olan diğer formül bileşenleri; “(A), (C), (D) ve (E) puanlarından yöneticilere ek ödeme yapılamayacağı”na ilişkin bir yorumu gerektirecek kısıtlama bulunmadığı;
(A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade ettiği ve (A) puanının, kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması hasebiyle, Yönetmelik eki (Ek: 1) Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde öğretim üyesi olarak yöneticilere ilişkin kadro/görev unvanlarının açıkça sayılması (ve sadece öğretim üyesi olunmasının yeterli olması) karşısında döner sermaye biriminde görevli herkese verilen (A) puanı için yöneticilere ek ödeme yapılamayacağından bahsetmenin mümkün görünmediği;
(E) Diğer faaliyetler puanının; (A), (B), (C) ve (D) puanlarının hesaplanmasında dikkate alınan faaliyetler dışındaki komisyon üyelikleri, özellik arz eden riskli birimlerde çalışma ve benzeri diğer hususlar dikkate alınarak yönetim kurulları tarafından tanımlanan ve belirlenen yüzdelik değerlerin kişinin (A) puanı ile çarpılması sonucu bulunan puan olması nedeniyle, yukarıda tanımlanmaya çalışılan (mesai içi) mesleki hizmetlerle ilişkilendirilemeyen bu faaliyetlerinin mevcut olması halinde kendilerine bu puanlar için ek ödeme yapılabilmesine engel bir husus olmaması bir yana; (E) puanının (A) puanı üzerinden hesaplanması hasebiyle, (A) puanı için yukarıda belirtilen gerekçelerle, (E) puanı için yöneticilere ek ödeme yapılamayacağı şeklinde bir kanaate varmanın da mümkün görünmediği;
(E) puanı hesaplama formülünde (A) puanı taşıdığı için, eğer (A) puanı yöneticilere verilemezse; (A) puanına bağımlı olan (E) puanı da verilemez hale gelecektir ki o zaman Yönetmelik eki Kadro/Unvan Katsayısı Cetvelinin rektör/rektör yardımcısı, dekan/başhekim, dekan yardımcısı/başhekim yardımcısı kadroları için unvan katsayısı olarak belirlenen katsayıların kullanılacağı hiçbir formül kalmayacağı; Kadro/Unvan Katsayı Cetvelinde yöneticiler için ayrıca belirlenen bu katsayılar hiçbir bir yerde kullanılamayacak ise; bu cetvelin niçin oluşturulduğu, bu katsayıların niçin belirlenmiş olduğunun da sorgulanır hale geleceği; Böyle bir durum da, ek ödemelerin hesaplanmasına ilişkin çıkarılan Yönetmelik’in temel amacıyla tamamen ters düşeceği;
(C) Eğitim-öğretim faaliyeti puanı; döner sermaye kapsamında yapılmayan eğitim-öğretim faaliyetleri için Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Eğitim-Öğretim Faaliyetleri Cetveli”nde yer alan puanlar toplamı, (D) Bilimsel faaliyet puanı; döner sermaye kapsamında yapılmayan bilimsel faaliyetleri için, Yükseköğretim Kurulu tarafından hazırlanan “Bilimsel Faaliyetler Cetveli”nde yer alan puanlar toplamı olup, bu puanlara esas teşkil eden faaliyetlerin bir kısmının mesai içinde bir kısmının ise mesai dışında da gerçekleştirilebilecek olması ve buna ilişkin Yönetmelik’te açıkça bir ayrım yapılmamış olması karşısında bu puanlardan yöneticilere ödeme yapılıp yapılamayacağı hususunda tereddüt hâsıl olsa da; sorumlular tarafından da iddia edildiği üzere mesai içi-dışı ayrımı gözetilmeyen/gözetilemeyen bu faaliyetler için Yönetmelik’te zaten gelir getirmedikleri için mesai içi-mesai dışı kavramı getirilmeden tek puan olarak hesaplama yapıldığından; bu hususta herhangi bir yönetmelik değişikliği veya düzenleme yapılmadığı sürece, İdarece yapılandan farklı bir şekilde hesaplanması da mümkün görünmemekle beraber, (C) ve (D) puanları kapsamında hesaplamaya katılan tüm faaliyetler için de yöneticilere ek ödeme yapılabileceği;
Her şeyden öte, ilgili Yönetmelik’in ve sonrasında Yönetmelik’te değişiklikler ve düzenlemeler yapan yönetmeliklerin hiçbirisinde (A), (C), (D) ve (E) puanlarının, ancak yöneticilerin mesai dışı gelir getirici faaliyetleri karşılığı verilen (B2) puanının mevcut olması halinde hesaplamaya dâhil edilebileceği ile ilgili bir hükmün de bulunmadığı;
İfade edilerek,
Yönetici pozisyonundaki öğretim üyelerine (A) Kurumsal katkı puanı üzerinden döner sermayeden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ve bu ödeme 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 71’inci maddesi kapsamında kamu zararına sebebiyet vermediğinden; sorumluların ve Kurumunun temyiz dilekçelerinde tamamen aynı mahiyette yer alan iddialarının kabul edilerek ... sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle verilen ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca bozulmasına ve yukarıda belirtilen hususların tekrar değerlendirilmesini teminen yeni hüküm tesisi için dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.
Temyiz Kurulunun söz konusu kararı üzerine yazılan ek raporun Dairemizde görüşülmesi ve konunun yeniden incelenmesi neticesinde;
Döner Sermaye İşletmesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezlerinde fiilen yöneticilik yapmakta olan akademik personele "Kurumsal Katkı Puanı (A)" adı altında mesai içi performans ek ödemesi yapıldığı tespit edilmiştir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (f) fıkrasında; rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere üniversite yönetim kurulunun uygun gördüğü birimin, döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına görev yaptıkları birimin, döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan gelir getirici katkılarına bakılmaksızın ek ödeme yapılması öngörülmüş ve aynı fıkrada bu kapsamda bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmayacağı belirtilmiştir.
Söz konusu 58’inci madde uyarınca yürürlüğe konulan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde de;
“(1) Rektör, rektör yardımcısı ve genel sekreterlere gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, uygun görülen birimin döner sermaye hesabından yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen oranları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen tutarda ek ödeme yapılır.
(2) Döner sermaye gelirinin elde edildiği birimlerin dekan, başhekim ve enstitü ve yüksekokul müdürleri ile bunların yardımcılarına, gelir getirici katkılarına bakılmaksızın, görev yaptıkları birimin döner sermaye gelirlerinden yönetici payı olarak ayrılan tutardan kanunda belirtilen sınırları geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenen oranda ek ödeme yapılır.
(3) Birinci ve ikinci fıkralar kapsamında bulunan yöneticilere, mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılmaz. Mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunulması hâlinde; bu katkıları karşılığında yapılacak ek ödemenin hesabında 5 inci maddede belirtilen esaslar dikkate alınır ve ilgililerin yönetici payı olarak aldıkları ek ödemede dahil olmak üzere alabilecekleri toplam ek ödeme tavan tutarı, ilgisine göre Kanun’un 58’inci maddesinin (c) ve (d) fıkralarında belirlenen tavan tutarlarını ve her halükarda ek ödeme matrahının yüzde binikiyüzünü (8/7/2014 tarih ve 29054 sayılı Resmi Gazete gereğince yüzde binaltıyüzünü) geçemez.”
Denilmek suretiyle anılan maddeye paralel düzenleme yapılmış olup, yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı ayrıca ek ödeme yapılamayacağı düzenlenmiştir. Ayrıca, Yönetmelik’in “Dağıtım Esasları” başlıklı 5’inci maddesinin yedinci fıkrasında, “Kanun’un 58'inci maddesinin (c) ve (d) fıkraları kapsamında bulunan personel ile (f) fıkrasının üçüncü paragrafı kapsamında yürütülen hizmetler için mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır. Bu hesaplama, ilgisine göre Kanun’un 58'inci maddesinde belirlenen tavan tutarları geçmemek üzere yapılır.” denilmektedir. Buna göre 2547 sayılı Kanun'un (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere mesai saatleri dışında döner sermaye gelirlerine katkıları bulunması hâlinde sadece mesai dışı (B2+B3) puanı hesaplanır ve karşılığı ek ödeme yapılabilir.
Temyiz Kurulu kararında, (A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade ettiği ve (A) puanının, kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması hasebiyle, Yönetmelik eki Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde öğretim üyesi olarak yöneticilere ilişkin kadro/görev unvanlarının açıkça sayılması karşısında döner sermaye biriminde görevli herkese verilen (A) puanı için yöneticilere ek ödeme yapılamayacağından bahsetmenin mümkün görünmediği belirtilmiştir. Ancak, Yönetmelik’teki bireysel net katkı puanına esas puanların tanımlarına bakıldığında mesai içi-mesai dışı ayrımının yapıldığı tek puan türü (B) puanları olup, Kanun ve Yönetmelik’in yöneticilere yapılacak ek ödemeyi düzenleyen ve yukarıya alınan hükümlerinin gerek lafzi gerekse amaçsal yorumundan; (B1) puanı mesai içi gelir getirici katkıyı içerdiğinden ödenmemesi noktasında bir tereddüt bulunmamakla beraber, yöneticilere yönetici payı dışında sadece mesai dışı gelir getirici katkılarından dolayı (B2) puanı üzerinden ödeme yapılabileceği sonucu ortaya çıkmaktadır. Mesai içi-mesai dışı ayrımının yapılmadığı (A), (C), (D) ve (E) puanları üzerinden yöneticilere ödeme yapılabileceğine dair ne Kanun’da ne de Yönetmelik’te herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Nitekim Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünden görüş sorması üzerine Bakanlıkça verilen 12/12/2012 tarihli, 13238 (B.07.0.BMK.0.15.115830-213) sayılı ve “Ek ödeme” konulu görüş yazısında:
“İlgi yazınız ve ekinin incelenmesinden, 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamında bulunan yöneticilere, yönetici payı olarak yapılacak ek ödemede aynı madde uyarınca yürürlüğe konulan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca (A) ve (E) puanının hesaplanıp hesaplanmayacağı hususunda Bakanlığımız görüşünün istenildiği anlaşılmaktadır.
…
Görüldüğü üzere, gerek 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinde, gerekse Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğinde yöneticilere ne şekilde ek ödeme yapılacağı hususu düzenlemiş olup, söz konusu düzenlemelerde yöneticilere mesai saatleri içerisinde verdikleri mesleki hizmetlerinden dolayı yönetici payı dışında ayrıca ek ödeme yapılmayacağı açıkça belirtilmektedir.
Bu çerçevede, anılan 58’inci maddenin (f) fıkrası kapsamında bulunan yöneticilere, anılan fıkra uyarınca yapılacak ek ödemenin dışında (A) ve (E) puanları dikkate alınarak ek ödeme yapılmasına imkan bulunmadığı değerlendirilmektedir.”
Denilmek suretiyle tam da birebir ilama esas olan konuda bir görüş verildiği görülmektedir. Yukarıya alınan mevzuatta yöneticilere yönetici payı dışında mesai dışındaki gelir getirici faaliyetlerinden ek ödeme yapılabileceğinden, mesai içi-mesai dışı ayrımının yapılmadığı (A) puanından yapılacak ödemeler mevzuata uygun değildir.
Sonuç olarak, mevzuatında öngörülmediği halde, yöneticilere “(A) Kurumsal Katkı Puanı” adı altında mesai içi performans ek ödemesi yapılması 5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine göre kamu zararı oluşturmaktadır.
Bu itibarla ... sayılı İlamın 9’uncu maddesinde yer alan ilk kararda 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca ısrar edilerek 2547 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin (f) fıkrası kapsamındaki yöneticilere “(A) Kurumsal Katkı Puanı” adı altında haksız mesai içi performans ek ödemesi yapılması sonucu oluşan toplam ... TL kamu zararının Harcama Yetkilisi (Hastaneler Başhekimi) ... ile Gerçekleştirme Görevlisi (Döner Sermaye İşletme Müdürü) ...’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle birlikte ödettirilmesine,
İşbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
Azınlık Görüşü:
Üye ... ve Üye ... karşı oy gerekçesi:
“Temyiz Kurulu kararında belirtildiği gibi; Kanun ve Yönetmelik’te, (B) gelir getirici faaliyet puanları dışında yer alan ve temyize konu ihtilafa sebep olan diğer formül bileşenleri; “(A), (C), (D) ve (E) puanlarından yöneticilere ek ödeme yapılamayacağı”na ilişkin bir yorumu gerektirecek kısıtlama bulunmamaktadır.
(A) Kurumsal katkı puanı; ilgili döner sermaye birim veya alt birim ortalamasının, kadro/görev unvan katsayısı ve aktif çalışılan gün katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan puanı ifade ettiği ve (A) puanının, kadro/görev unvanına göre ortalamadan verilen bir puan olması hasebiyle, Yönetmelik eki Kadro/Görev Unvan Katsayı Cetvelinde öğretim üyesi olarak yöneticilere ilişkin kadro/görev unvanlarının açıkça sayılması (ve sadece öğretim üyesi olunmasının yeterli olması) karşısında döner sermaye biriminde görevli herkese verilen (A) puanı için yöneticilere ek ödeme yapılamayacağından söz etmek mümkün görünmemektedir.
Bu itibarla, Yönetici pozisyonundaki öğretim üyelerine (A) kurumsal katkı puanı üzerinden döner sermayeden ek ödeme yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığından ... TL hakkında ilişik bulunmadığına karar verilmesi gerekir.”
Full & Egal Universal Law Academy