Döner Sermaye Katkı Payı
…......... tarih ve …......... sayılı ilamın …......... üncü maddesi ile tazmin hükmolunan konu ile ilgili olarak Temyiz Kurulunun …......... tarih ve …......... tutanak numaralı bozma Kararı üzerine 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü gereğince konunun görüşülmesine karar verildi.
…......... sayılı ilamın …......... üncü maddesinde, …......... Kurumu Başkanlığı 1. Hukuk Müşavirliği kadrosunda görev yapmakta olup uzman statüsü bulunmayan ….........’ın, …......... Kurumu Başkanlar Kurulunca alınan ve alanında doktora derecesinin bulunduğu gerekçesine dayanan Karar uyarınca, 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “diğer uzman personel” olarak değerlendirilmesi ve kendisine % 250 oranında döner sermaye katkı payı ödenmesi nedeniyle verilen …......... TL tutarındaki tazmin hükmüyle ilgili olarak bahsi geçen Temyiz Kurulu Kararında özetle,
1. Hukuk Müşaviri kadrosunda görev yapan ve …......... Kurumunun işleyişine gerek ihtisas daireleri gerekse ihtisas kurullarına verdiği çeşitli görüşler ile çok önemli katkılarda bulunan ….........’ın “Tıpta Yapay Döllenme ve Hukuki Sorunlar” başlıklı tezi ile kazanmış olduğu doktora derecesi nedeniyle alanında uzman olarak kabul edilmesi gerektiği, zira, söz konusu doktora eğitiminin anılan personelin Kuruma yapacağı katkıları önemli ölçüde artıracağına şüphe bulunmadığı gibi Kurumun sağlık ve teknik hizmetler sınıfında görevli olup tıbbi açıdan hizmet sunan ve bentte ismen sayılan personele doktorası bulunduğu için % 250 oranında ödeme yapılırken Kurumun bir diğer uzmanlık alanında hizmet sunan ve alanında doktorası bulunan 1. Hukuk Müşavirini bu haktan yoksun bırakmanın Kanunun ruhu ile bağdaşmayacağı,
Dolayısıyla da, alanında doktora derecesi bulunan ….........’a % 250 oranında döner sermaye katkı payı ödenmesinin hukuka aykırılık taşımadığı,
ifade edilerek, yukarıda belirtilen hususların değerlendirilmesi suretiyle yeniden hüküm tesis edilmesini teminen …......... sayılı ilamın …......... üncü maddesinde yer alan tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmiş olup, söz konusu bozma Kararı üzerine düzenlenen ek rapor ile dosyada mevcut bilgi ve belgeler yeniden incelenmiştir.
2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun “Kurum personeline yapılacak ödeme” başlıklı 30 uncu maddesinde,
“Personelin katkısıyla elde edilen döner sermaye gelirlerinin en az % 35’i Adli Tıp Kurumu ve birimlerine malzeme, araç, gereç, araştırma ve döner sermayede görevli personel giderlerine ayrılır. Gelirin geri kalan kısmı Adli Tıp Kurumunda ve birimlerinde görevli personele, unvanı, görevi, sınıfı, çalışma şartları, hizmet nitelikleri, hizmete katkısı, performansı ve benzeri hususlar dikkate alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine çıkarılacak yönetmelikte tespit edilecek esaslara göre ödenebilir.
Yapılacak ödeme, ilgili personelin bir ayda alacağı aylık (ek gösterge dâhil), yan ödeme ve her türlü tazminat (makam, temsil ve görev tazminatı hariç) toplamının,
a) Adli Tıp Kurumu Başkanı için % 700’ünü,
b) Başkan yardımcıları için % 650’sini,
c) İhtisas kurulu başkanları için % 625’ini,
d) İhtisas kurulu üyeleri ile grup başkanları için % 600’ünü,
e) İhtisas dairesi başkanları, uzman tabip, tıpta uzmanlık mevzuatı hükümlerine göre uzman olanlar ile uzman diş tabipleri için % 550’sini,
f) Asistan tabip, pratisyen tabip ve diş tabipleri için % 500’ünü,
g) Alanında doktora derecesi almış olan mühendis, psikolog, biyolog, kimyager, fizikçi, pedagog, raportör, eczacı, antropolog, astronom ve sosyal hizmet uzmanları ile diğer uzman personel için % 250’sini,
h) Mühendis, psikolog, biyolog, kimyager, fizikçi, pedagog, raportör, eczacı, antropolog, astronom ve sosyal hizmet uzmanları için % 225’ini,
i) Hizmetin niteliği itibarıyla görevin zorluk ve risk derecesi yüksek olduğu Başkanlar
Kurulu kararı ile belirlenen personel ile otopsi görevlileri için % 200’ünü,
j) Diğer personel için % 150’sini,
geçemez.
Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak ek ödeme net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödeme net tutarından az olamaz.
………”
denilmekte olup, söz konusu maddenin vermiş olduğu yetki çerçevesinde 04.08.1982 tarih ve 17772 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin, “Kurum personeline yapılacak ödemeler” başlıklı 30 uncu maddesinde de,
“Döner sermaye gelirlerinden ilgili mevzuatında öngörülen paylar ayrıldıktan sonra kalan kısım, Adli Tıp Kurumu ve birimlerinde görevli personele, aşağıda belirtilen esaslar dikkate alınarak dağıtılabilir.
a) Başkanlar Kurulu, döner sermaye saymanlık müdürünün de görüşünü alarak kurum tavan ödeme tutarını geçmemek üzere, döner sermaye gelirlerinden personele dağıtılacak toplam ödeme tutarını, her ay itibarıyla belirler. Kurul, dağıtılabilecek tutarı belirlerken Adli tıp hizmetlerinin iyileştirilmesi, kaliteli ve verimli hizmet sunumunun sağlanması amacıyla kurumun gelir-gider dengesi ile borç, alacak, nakit durumu ve ihtiyaçlarını gözetmekle yükümlüdür.
……..
d) 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun 30 uncu maddesinde belirtilen ödeme
unsurları dikkate alınarak bulunacak personelin ödemeye esas matrahı ile aynı maddede
öngörülen tavan ödeme oranlarının çarpılması suretiyle her bir personel için Tavan Ödeme
Tutarı hesaplanır.
e) Her bir personel için hesaplanan Tavan Ödeme Tutarı toplanarak Kurum Tavan Ödeme Toplam Tutarı bulunur.
…….
i) Her bir personele yapılacak ödeme tutarı, 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinde
belirtilen tavan ödeme tutarını geçemez. Yapılacak hesaplama sonucunda ödeme tutarının ödeme tavanını geçmesi durumunda tavandan ödeme yapılır.
j) Ödeme, aylık dönemler hâlinde yapılır. Personele dağıtılacak ödeme tutarı, o ödeme döneminin bitiminden sonraki yirmi gün içinde hak sahiplerine ödenir. Ancak, döner sermaye gelirlerinin tahsilinde gecikme olması hâlinde, hesaplara alınan ilgili ödeme dönemine ait ödemeler, döner sermaye gelirlerinin tahsil edildiği tarihten sonraki dönemlerde yapılabilir.
……….”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda bahsedilen Kanun maddesi ile …......... Kurumunda görevli personele yapılacak döner sermaye ödemeleri için kadro unvanları itibarıyla azami sınırlar belirlenmiş ve söz konusu azami sınırları geçmemek üzere dağıtılabilecek oranların nasıl tespit edileceği ve ödemelerin ne şekilde yapılacağı hususları ise yine yukarıda anılan Yönetmelik ile ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, …......... Kurumu Başkanlar Kuruluna, Kanun ile öngörülen azami tavan dahilinde her ay itibarıyla dağıtılabilecek toplam ödeme tutarını belirleme yetkisi verilmiştir.
Bu bağlamda, sorgu konusu hakkında hüküm tesisi için, bir taraftan 1. Hukuk Müşavirliği görevini yürüten personele kadro unvanı itibarıyla ödenebilecek azami ödeme oranının Kanun çerçevesinde ne olması gerektiği diğer taraftan da Başkanlar Kuruluna verilmiş olan yetkilerin kullanımında Kanun ve Yönetmelik çerçevesinde hareket edilip edilmediği hususlarına açıklık getirilmesi icap etmektedir.
14.01.2006 tarih ve 26049 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve hesap dönemi olan 2013 yılı itibarıyla yürürlükte bulunan Adli Tıp Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.
Görevde yükselmeye tabi kadrolar:
a) Yönetim Hizmetleri Grubu,
1) Şube Müdürü
2) Şef
b) Hukuk Hizmetleri Grubu,
1) Hukuk Müşaviri
c) Araştırma ve Planlama Hizmetleri Grubu,
1) Uzman, İhtisas Dairesi Uzmanı, Balistik Uzmanı, Adli Belge İnceleme Uzmanı, Silah Muayene Uzmanı, Trafik Uzmanı
2) Raportör,
…….”
denilmiş ve “Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“Bu Yönetmelikte belirlenen kadrolara görevde yükselme suretiyle atanabilmek için,
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde belirtilen şartları ve bu Yönetmelikte atanılacak kadro için belirlenen Kurumda geçirilmesi gereken hizmet süresi, eğitim, sicil ve disiplin şartlarını taşımak,
b) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
gerekir.”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde de,
“……
Hukuk Hizmetleri Grubunda yer alan kadrolar için aranan şartlar şunlardır:
a) Hukuk Müşaviri kadrosuna atanabilmek için,
1) Hukuk fakültesi mezunu olmak,
2) Son sicil notu olumlu olmak kaydıyla son üç yıllık sicil notu ortalaması 70 puandan aşağı olmamak,
3) Toplam hizmetinin en az iki yılını Kurumda geçirmiş olmak,
Araştırma ve Planlama Hizmetleri Grubunda yer alan kadrolar için aranan şartlar şunlardır:
a) Uzman, İhtisas Dairesi Uzmanı, Balistik Uzmanı, Adli Belge İnceleme Uzmanı, Silah Muayene Uzmanı, Trafik Uzmanı kadrosuna atanabilmek için,
1) En az 4 yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olmak,
2) Kurumda atama yapılacak uzmanlık kadrosuna ilişkin olarak Sağlık Hizmetleri veya Teknik Hizmetler Sınıfı kadrolarında en az iki yıl süre ile bilfiil çalışmış olmak,
3) Raportör unvanını ihraz etmiş olmak,
4) Son sicil notu olumlu olmak kaydıyla son üç yıllık sicil notu ortalaması 70 puandan aşağı olmamak,
b) ……
…….”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda bahsi geçen Yönetmelik hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, hukuk müşavirliği ile uzmanlık görevleri ayrı kadrolara bağlı görevler olup, söz konusu kadrolar için gereken koşullar da tamamen birbirinden farklılık arz etmektedir. Ayrıca, …......... Kurumunda uzman unvanına haiz personel, Sağlık Hizmetleri veya Teknik Hizmetler Sınıfı kadrolarında görev yapmakta olup 1. hukuk müşavirliği kadrosunun da dahil olduğu Genel İdare Hizmetleri Sınıfında uzman kadrosu bulunmamaktadır.
Sorumluların savunmalarında her ne kadar 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “diğer uzman personel” ifadesinden, alanında doktora derecesi almış olan tüm personelin kastedildiği, kanun koyucunun tadadi olarak sayma yoluna gitmeyerek alanında doktorası bulunan tüm personeli, sahip oldukları bilgi ve donanımları dolayısıyla ödüllendirmeyi amaçladığı, ayrıca, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğe göre, doktora öğrenimini bitirmiş olan personelin görevde yükselme sınavına katılmaksızın doğrudan uzman kadrosuna atanabileceği iddia edilmişse de öncelikle söz konusu 30 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer verilen unvanlar kadro unvanı olup (g) bendinde sayma yoluna gidilmeyerek sadece “diğer uzman personel” şeklinde yer verilen ifade de “sosyal hizmet uzmanı” dışında kalan ve …......... Kurumunda “Uzman, İhtisas Dairesi Uzmanı, Balistik Uzmanı, Adli Belge İnceleme Uzmanı, Silah Muayene Uzmanı, Trafik Uzmanı” kadrolarında bulunan personeli kapsamaktadır. Diğer taraftan, 18.04.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan söz konusu Genel Yönetmelikte de doktorası bulunan personelin doğrudan uzman kadrosuna atanabileceği şeklinde bir hükme yer verilmemiş, sadece ek 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında, “Bu Yönetmelik kapsamındaki personelden doktora öğrenimini bitirmiş olanlar, unvan değişikliği sınavına katılmaksızın öğrenimle ihraz edilen görevlere atanabilirler.” denilmiş olup, Adli Tıp Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5 inci maddesinin son fıkrasında ise, unvan değişikliğine tabi kadrolar, sosyal hizmet uzmanı, biyolog, psikolog, pedagog, astronom, hemşire, laborant, antropolog, mühendis, kimyager, fizikçi, programcı ve teknisyen olarak sayılmıştır. Dolayısıyla, …......... Kurumunda görevli olup doktora öğrenimini bitirmiş olan bir personel, söz konusu kadrolardan öğrenimle ihraz edilenlere (Adli Tıp Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Unvan değişikliği suretiyle atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesi uyarınca örneğin, biyolog, psikolog veya sosyal hizmet uzmanı kadrolarına) unvan değişikliği sınavına tabi tutulmadan atanabilecekken, Adli Tıp Kurumu Kanununun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (g) bendinde “diğer uzman personel” olarak ifade edilen ve Adli Tıp Kurumu Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5 inci maddesi uyarınca unvan değişikliği ile değil görevde yükselme suretiyle atanılabilecek kadro olarak öngörülen “Uzman, İhtisas Dairesi Uzmanı, Balistik Uzmanı, Adli Belge İnceleme Uzmanı, Silah Muayene Uzmanı ve Trafik Uzmanı” kadrolarına, söz konusu Yönetmeliğin yukarıda yer verilen 7 nci maddesinde öngörülen özel koşulları taşımadığı ve 6 ncı maddesinde öngörülen görevde yükselme sınavında başarılı olmadığı müddetçe atanamayacaktır.
Ayrıca, Sorumlular tarafından, 1. Hukuk Müşavirinin yapmış olduğu görevlerin (…......... Kurumu aleyhine açılmış son derece önemli davalarda görüş hazırlamak, Kurum aleyhine açılan veya Kurum tarafından açılan davaları yürütmek, yasa, tüzük, yönetmelik tasarı ve teklifleri hazırlamak, inceleyip, görüş oluşturmak, ihtisas kurul ve dairelerine danışmanlık yapmak, Yüksek Disiplin Kurulunda görev yapmak, personel alımı, görevde yükselme ve unvan değişikliği gibi sınavlarda jüri üyesi olarak görev almak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, …......... Kurumu mevzuatı, bilirkişinin hukuki ve cezai sorumluluğu vs. gibi konularda memur ve asistanların eğitim programlarına eğitimci olarak katılmak gibi) nitelik itibarıyla uzmanlık gerektiren mahiyette olduğu ve bir taraftan tıp diğer taraftan hukuk alanında hizmet sunan …......... Kurumuna önemli katkılarda bulunduğu, dolayısıyla da Kanun hükmünün lafzı ve ruhu ile yorumlanması ve 1. Hukuk Müşavirinin de uzman sayılması gerektiği iddia edilmekle birlikte, bahsi geçen görevler, 31.07.2004 tarih ve 25539 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin “Hukuk Müşavirliği” başlıklı 4 üncü maddesindeki,
“Adli Tıp Kurumu hukuk müşavirliğinin görevleri şunlardır:
a) Başkanlıkça sorulan hukuki konular ile hukuki, mali ve cezai sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek,
b) Kurumun menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıkları önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin bu esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak,
c) Adli Tıp Kurumunun taraf olduğu adli ve idari davalarla, her türlü icra işlerini takip etmek ve sonuçlandırmak, bunlarla ilgili merciler nezdinde Kurumu temsil etmek,
d) Kurumun amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plân ve programa uygun çalışmalarını temin etmek amacıyla gerekli hukuki teklifleri hazırlamak ve başkana sunmak,
e) Bakanlık kuruluşları tarafından hazırlanan veya diğer bakanlıklardan yahut Başbakanlıktan gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını hukuki açıdan inceleyerek görüşlerini bildirmek,
f) Adli Tıp Kurumu Başkanı tarafından verilen benzeri görevleri yerine getirmek”
hükmünden de anlaşılacağı üzere hukuk müşavirliğinin temel görevleri niteliğinde olup 1. Hukuk Müşaviri uzmanlardan farklı olarak 2659 sayılı Kanun gereğince görev yapmakta olan …......... Kurumu ihtisas kurulları ile ihtisas dairelerinde görev almamakta, kurullar ile daireler tarafından düzenlenen raporlara da imza atmamaktadır.
Dolayısıyla, 2659 sayılı Kanunun “Kurum personeline yapılacak ödeme” başlıklı 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (a) - (i) bentlerinde sıralanmış kadro unvanları arasında yer verilmeyen 1. Hukuk Müşavirine, aynı fıkranın (j) bendinde “diğer personel” şeklinde ifade edilen ve önceki bentlerde ismen sayılanlar dışında kalan Kurum personeli için öngörülen azami % 150 oranında döner sermaye katkı payı ödenmesi gerekmektedir. Diğer taraftan, kanun koyucu kadro unvanları itibarıyla belirlenen oranlar konusunda istisnai olarak bir esneklik getirmiş ve 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki (i) bendi ile zor ve yüksek riskli görev yürüttüğü Başkanlar Kurulu kararıyla belirlenen personel için azami oranın % 200’e kadar çıkarılabileceği düzenlenmiştir. Zira, Başkanlar Kurulunun …......... tarih ve …......... sayılı Kararıyla 1. Hukuk Müşavirliği de zor ve yüksek riskli görevler arasında kabul edilmiş ve ilgiliye % 150 yerine % 200 oranında ödeme yapılması öngörülmüştür. Söz konusu Karar ise …......... Kurumu tarafından da 1. Hukuk Müşavirliği kadrosunun bahsi geçen “g” bendindeki “diğer uzman personel” değil (j) bendindeki “diğer personel” kapsamında kabul edildiğinin açık bir göstergesidir.
Diğer taraftan, Başkanlar Kuruluna Kanunla tanınan söz konusu yetki, kadro unvanları itibarıyla belirlenen azami oranları, yürütülen görevin zorluk ve risk derecesini dikkate alarak % 200’e kadar çıkarmaya ilişkin olup, esneklik sadece bununla sınırlı tutulmuştur. Ayrıca, Başkanlar Kuruluna Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi ile verilen yetki de her ay itibarıyla döner sermaye gelirlerinden personele dağıtılacak toplam ödeme tutarının azami tavanlar dahilinde belirlenmesine ilişkindir. Dolayısıyla, uzman kadrosunda bulunmayan bir personelin yürütmüş olduğu görevin niteliği ve doktora yapmış olması dikkate alınarak Başkanlar Kurulunca “uzman” kabul edilmesi ve bu personele % 250 oranında döner sermaye katkı payı ödenmesine karar verilmesi mevzuatla tanınan yetkinin aşılması olup, bu şekildeki bir yetki kullanımı sonucunda ortaya çıkan kamu zararından, illiyet bağının varlığı gereği harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte söz konusu Kararı alan Başkanlar Kurulu üyelerinin de sorumluluğu bulunmaktadır.
Bu itibarla, …......... Kurumu Başkanlığı 1. Hukuk Müşavirliği kadrosunda görev yapmakta olup uzman statüsü bulunmayan ….........’a, …......... tarih ve …......... sayılı Başkanlar Kurulu Kararı uyarınca % 250 oranında döner sermaye katkı payı ödenmesi sonucu oluşan …......... TL tutarındaki kamu zararının,
- …......... TL’sinin Harcama Yetkilisi …......... (….........) ile Gerçekleştirme Görevlisi …......... (….........) ve Diğer Sorumlular …......... (….........), …......... (….........), …......... (….........), …......... (….........), …......... (….........) ve ….........’a (….........),
- …......... TL’sinin Harcama Yetkilisi …......... ile Gerçekleştirme Görevlisi …......... (….........) ve Diğer Sorumlular …........., …........., …........., …........., ….........ve ….........’a,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.