Derneklere Ayni ve Nakdi Yardım Yapılması
Özel İdare bütçesinden derneklere ayni ve nakdi yardım yapılması suretiyle ………… TL kamu zararına sebebiyet verilmesi hususu ile ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde,
“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla, kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir
…” denilmekte,
04.11.2004 tarihli ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun “Yardım ve işbirliği” başlıklı 10'uncu maddesinde,
“Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaçları gerçekleştirmek üzere, benzer amaçlı derneklerden, siyasi partilerden, işçi ve işveren sendikalarından ve meslekî kuruluşlardan maddî yardım alabilir ve adı geçen kurumlara maddî yardımda bulunabilirler.
5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler…” hükmü yer almakta,
22.02.2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 64’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde ise,
“İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda,
…
c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.” hükmü bulunmaktadır.
5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesi ile 5302 sayılı Kanunun 64’üncü maddesinde kamu kurumlarınca derneklere yardım yapılabileceği ve/veya ortak proje gerçekleştirilebileceği belirtilmekte ise de,
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesine 12.11.2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanunun 19’uncu maddesi ile eklenen ek fıkrasında,
“…
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.”
hükmüne yer verilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanununun 75’inci maddesine 6360 sayılı Kanunun 19’uncu maddesi ile eklenen bu düzenleme karşısında 5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesi ile 5302 sayılı Kanunun 64’üncü maddesinde kamu kurumlarınca derneklere yardım yapılabileceği ve/veya ortak proje gerçekleştirilebileceğine ilişkin mevzuatın uygulanması mümkün değildir. Özel idareler tarafından derneklere aynî veya nakdî yardım sağlanması yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne aykırılık teşkil etmekte olup, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunun 71 inci maddesinde, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet vermektedir.
Bu itibarla, il özel idareleri tarafından dernek ve vakıflara ayni ve nakdi yardım sağlaması mevzuata aykırı olmakla birlikte, ………… TL tutarındaki kamu zararı ahizlerinden tahsil edildiğinden bu hususta ilişik kalmadığına, tahsilatın ilamda gösterilmesine, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.