Ek Ödeme
………. Belediyesindeki atama için gerekli şartları taşımadığı halde müdürlük görevini vekaleten yürüten Tekniker……….’e, bu görevi nedeniyle ek ödeme verilmesi sonucu tespit edilen ………. TL tutarında kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun,
“Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde,
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.
…
Aynı kurumdan (…) ayrılmalar dolayısiyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.(4)
…
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.
...”
“Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde,
“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.
…”
hükümleri yer almakta olup,
27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde de,
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
…
Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.
… ”
denilmektedir.
(375 sayılı KHK’nın ek 9 uncu maddesinin yukarıda yer verilen fıkrasındaki “Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile” ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nın 177 nci maddesiyle, “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.)
Ayrıca, 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin,
“Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde,
“(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
a) Yönetim hizmetleri grubu,
1) Müdür, şube müdürü,
…”
“Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.
a) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.
…”
“Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
…”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere, bir göreve vekaleten atananlara, ek ödemenin verilebilmesi için, asaleten atanmada aranacak olan şartların vekaleten atamada da aranması, eğer bu şartlar arasında sınava girebilme ve öğrenim şartı varsa bunun da yerine getirilmesi gerekmektedir.
Meslek Yüksekokulu iki yıllık Veteriner Teknikerliği bölümünü bitiren ………., 5 yıllık memur olması nedeniyle, 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesinde,
“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin,
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir.” şeklinde belirlenen süre şartlarını taşımamaktadır.
Diğer taraftan, 18.4.1999 tarih ve 23670 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin geçici 3 üncü maddesinde,
“Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatı uyarınca kazananların hakları saklıdır. 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilirler.” şeklinde hüküm bulunmaktadır.
Bu hükme göre 18.04.1999 tarihinde memuriyette bulunanlar için, diğer şartları taşıması kaydıyla, iki yıllık yüksekokul mezunu olanlar, dört yıllık yüksekokul mezunu sayılmaktadır. Ancak ………. söz konusu tarihte memuriyette bulunmadığından bu şart da sağlanamamaktadır.
Söz konusu vekalet görevi nedeniyle 2018 yılı içinde yapılan ödemelerin ayrıntısını gösteren bordrolara bakıldığında, tekniker kadrosunda iken genel idare hizmetleri sınıfında müdürlük görevini vekaleten yürüten ve dört yıllık yüksek okul mezunu olmayan ……….’e, müdürlük için sınava girebilme ve öğrenim şartlarını taşımadığı halde müdürlük kadrosunun karşılığı olan ek ödemenin, farklı oranlarda verildiği ve bunun sonucunda da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımı yapılan kamu zararına sebebiyet verildiği anlaşılmıştır.
Muhasebe yetkilisi ……….’ e sorgu gönderilmiş ise de, 5018 sayılı Kanunun 61’nci maddesi uyarınca kamu zararı nedeniyle bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Bu itibarla, ………. Belediyesinde Tekniker kadrosunda iken genel idare hizmetleri sınıfında müdürlük görevini vekaleten yürüten ve dört yıllık yüksek okul mezunu olmayan ……….’e, müdürlük için sınava girebilme ve öğrenim şartlarını taşımadığı halde müdürlük kadrosunun karşılığı olan ek ödemenin farklı oranlarda verilmesi nedeniyle, oluşan kamu zararı tutarı ………. TL olarak tespit edilmiş ise de söz konusu ek ödemenin yapıldığı ……….’in 2018 yılı içinde yapılan ödemelerin ayrıntısını gösteren bordrolara bakıldığında kadro derecesinin Ocak ayında 8 inci derece, takip eden aylarda 7 inci derece olması nedeniyle, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesinde sözü edilen Ek Ödeme Oranları başlıklı (I) sayılı cetvelin 2 nolu “Kadroları Teknik Hizmetler Sınıfında yer alan personel” grubunun (c) bölümünün 4 üncü sırasında, Diğer derecelerden aylık alanlar için öngörülen % 85, 3 üncü sırasında, 5-7 dereceden aylık alanlar için öngörülen %90 oranı esas alınarak yeniden hesaplanan toplam ………. TL tutarındaki kamu zararının, Harcama Yetkilisi (Fen İşleri Müdürü) ………. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ……….’a müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine,
Mevzuata uygun olduğu anlaşılan ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına,
Anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.