Yemek Yardımı
………. Belediyesinde memurlara yapılan yemek yardımı bedelinin tamamının belediye bütçesinden karşılanması sonucu tespit edilen ………. TL tutarında kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 212 nci maddesi gereğince bu Kanuna tabi çalışanlara yemek yardımı yapılabilmektedir. Memurlara yapılacak yemek yardımı esasları ise yönetmelikle belirlenmiştir.
86/11220 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile düzenlenen Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin “Yardım Şekli” başlıklı 3 üncü maddesinde,
(Değişik fıkra: 20/11/2017-2017/11180 K.) Yiyecek yardımı sadece yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım, nakten veya kupon, kart, fiş, bilet ya da bu mahiyette bir ödeme aracı verilmek suretiyle yapılamaz. (değişmeden önceki hali, “Yiyecek yardımı yemek verme şeklinde yapılır. Bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulmaz.” Şeklindedir.)
Yiyecek yardımı haftalık çalışma süresi 40 saati aşmayan yerlerde öğle yemeği olarak verilir. Günün 24 saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan memurlara, görevlerinin diğer yemek saatlerinde de devam etmesi şartıyla üç öğüne kadar yemek verilebilir.
denilmektedir.
“Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde ise,
Yiyecek yardımının gerektirdiği giderler, yemek maliyetlerinin Ankara, İstanbul ve İzmir illeri için üçte ikisini, diğer iller için yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanır. Ödenek dağıtımı yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılır.
Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.” denilmiştir.
Bu itibarla, 20.11.2017 tarihinde yapılan Yönetmelik değişikliğinden sonra yapılan yemek yardımlarında hiçbir suretle nakten veya kupon, kart, fiş, bilet şeklinde yemek yardımı yapılmayacağı vurgulanmıştır.
Belediyede, Yönetmelik değişikliği yapılmadan önce, 657 sayılı Kanununa tabi personele, ………. A.Ş. firmasından temin edilmek suretiyle yemek yardımı yapılmıştır. Bu şekilde sağlanan yemek bedelinin tamamı bütçeden karşılanmıştır. Oysa kurumlar, yemek maliyetlerinin en fazla yarısına kadar olan kısmını bütçelerinden karşılayacak, geriye kalan tutarın tamamını yemek yardımından yararlananlardan tahsil edecektir.
Diğer taraftan, bazı ödeme emirlerinde ise gerçekleştirme görevlisi tarafından imzalanmadan muhasebe müdürlüğünce ödemelerin yapılmış olduğu anlaşılmış olup, söz konusu imzaların bulunduğunun muhasebe yetkilisi tarafından kontrol edilmesinin 5018 sayılı Kanunun 61 inci maddesi gereği zorunlu olması nedeniyle, eksik imza ile yapılan ödemelerden muhasebe yetkilisi sorumlu olacaktır.
Bu itibarla, yemek yardımı bedelinin yarısının personelden alınmayarak tamamının bütçeden karşılanması sonucu oluşan toplam ………. TL tutarında kamu zararının
………. TL’ sının Harcama Yetkilisi (Memur) ………. ile Gerçekleştirme Görevlisi (Memur) ……….’a,
………. TL’ sının Harcama Yetkilisi (Memur) ………. ile Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdür V.) ……….’e,
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ………. ve Üye ……….’ın karşı oy gerekçesi,
“657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 212’nci maddesinde, “Devlet Memurlarının hangi hallerde yiyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esaslar, Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelikle tespit olunur” hükmü yer almaktadır. Dikkat edilirse bu maddede “memurların hangi hallerde ve ne şekilde yiyecek yardımından faydalanacakları ve bu hususun hazırlanacak bir yönetmelikle tespit olunacağından” bahsedilmekte olup, her hal ve şartta bu yardımın yapılması mümkün değildir.
657 sayılı Kanunun yukarıda yer alan 212’nci maddesi hükmü uyarınca çıkarılan 19.11.1986 tarih ve 86/11120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin (işin ihalesi sözü edilen yönetmelikte 20.11.2017 tarih ve 2017/11180 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile gerçekleştirilen ve 10.02.2018 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerden önce yapıldığından 86/11120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı dikkate alınmıştır.) 1’İnci maddesinde, bu yönetmeliğin amacının Devlet Memurlarının yiyecek yardımından hangi hallerde, ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasları belirlemek olduğu, “Yardımın Şekli” başlıklı 3üncü maddesinde, yiyecek yardımının yemek verme şeklinde yapılacağı, bu yardım karşılığında nakden bir ödemede bulunulamayacağı, “Yemek Servisi Giderleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, yiyecek yardımının gerektirdiği giderlerin, yemek maliyetlerinin yarısını aşmamak üzere, bu Yönetmelik kapsamına dahil memur kadrosu adedine göre kurum bütçelerine konulacak ödeneklerle karşılanacağı, ödenek dağıtımının yemek servisi kurulacak kurumdaki memur sayısı dikkate alınmak suretiyle yapılacağı, yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmının yemek yiyenlerden alınacağı, 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamının kendilerinden alınacağı, “Yardımın şartları” başlıklı 5 inci maddesinde kurum bütçelerine yiyecek yardımı karşılığı konulan ödeneğin memurlara yemek vermek üzere kurulan yemek servisi yardım sandığı, dernek veya bu mahiyetteki kuruluşa ödeneceği, yemek servisinin, yiyecek yardımından faydalanabilecek personel sayısının asgari 50 olması ve yemekhane için elverişli yer bulunması şartıyla atamaya yetkili amirin onayı ile kurulabileceği, yemek servisi için gerekli bina, tesis ve demirbaş eşyanın kurumlarca sağlanacağı, bunlara karşılık memurlardan ücret alınmayacağı, hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıda bahsedilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, Yiyecek Yardımı Yönetmeliği, 657 sayılı Kanuna tabi memurlara yapılacak yemek yardımının kurumlarca memurlara yemek vermek üzere kurulmuş yemek servisleri aracılığıyla yemek verme şeklinde sağlanması esasına göre düzenlenmiştir. Bu nedenle yiyecek yardımının, yemek servisi birimi kurulmaksızın kurumca doğrudan dışarıdan kupon, kart, ticket, fiş gibi para temsili araçlar ve hizmet alımı ihalesi suretiyle sağlanması mümkün değildir.
Bu itibarla, yiyecek yardımının raporda belirtilen şekilde hizmet alımı suretiyle dışarıdan temini, yiyecek yardımı yönetmeliğine aykırı olduğundan, bu işlem sonucu yapılan ödeme mevzuatta öngörülmeyen bir ödeme mahiyetindedir. Bu nedenle kamu kaynağında bir azalma meydana gelmiş ve 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesi uyarınca kamu zararı oluşmuştur.
Sonuç olarak, yukarıda açıklanan nedenlerle idarece yemek servisi birimi kurulmaksızın doğrudan ihale ile sağlanan yemek yardımı bedelinin tamamının raporda belirtilen sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.”