Zam, Tazminat ve Ek Ödeme
Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten …………’a anılan göreve asil olarak atanabilmek için mevzuatın öngördüğü “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımamasına rağmen müdürlük kadrosu için öngörülen yan ödeme, ek ödeme ve özel hizmet tazminatının ödenmesi nedeniyle ………… TL tutarındaki kamu zararı hususu ile ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun,
“Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde,
“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.
Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.
...
Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlara kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlarla göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.
...
Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir
...”,
“Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinde,
“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur
…”
hükümleri yer almaktadır.
26.03.2018 tarihli ve 2018/11547 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 2018 yılında da uygulanmasına devam edileceği belirtilen 17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Kararın 9 uncu maddesinde,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
…
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” denilmektedir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin (666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 1 inci maddesi ile eklenen ve 15.01.2012 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren) ek 9 uncu maddesinde de,
“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.
…
Birinci fıkra kapsamına giren personelden, kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Cumhurbaşkanınca atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.
…”
hükmü yer almıştır.
Öte yandan 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,
…”
denilmektedir.
Görüldüğü üzere zam ve tazminat ödemelerine ilişkin 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve ek ödemeye ilişkin 375 sayılı Kanun Hükmündeki Kararnamenin ilgili hükümlerinde vekâlet nedeniyle söz konusu ödemelerin yapılabilmesi için vekilin asilde aranan tüm şartları taşıması gerektiği öngörülmüştür. Bu nedenle asilde aranan şartları taşımayan birisinin vekâleten atanması durumunda bu ödemelerden faydalanması mümkün değildir.
Belediyelerde Mali Hizmetler Müdürlüğüne yapılacak atamalar görevde yükselme kapsamında olup, bu göreve atanacaklara ilişkin şartlar Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'te düzenlenmiştir. 07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 23 üncü maddesi ve eki liste ile Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik'e Ek-l Teknik Öğrenim Gerektiren Müdürlükler ve Ek-2 Diğer Müdürlükler listeleri eklenmiştir. Mali Hizmetler Müdürlüğü Ek-2 de yer alan Diğer Müdürlükler arasında sayılmıştır.
Yine aynı tarihte yapılan değişiklikle Yönetmelik'in “Görevde Yükselme Sınavına tabi Olarak Atanacaklarda Aranacak Özel Şartlar" başlıklı 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının "Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için " başlıklı (a) bendinin 4 numaralı alt bendinde, “Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef,' ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğilmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” düzenlemesi getirilmiştir.
………… Belediyesinde Mali Hizmetler Müdürlüğü görevini vekâleten yürüten …………’ın vekâlet sebebiyle müdürlük için öngörülen zam ve tazminat ile ek ödeme farkını alabilmesi için diğer müdürlükler için aranan son müracaat tarihi itibariyle iki yıl süreyle yukarıda açık olarak sayılmış olan görevlerde çalışmış olma şartını yerine getirmesi gerekmektedir.
Ancak, söz konusu kişinin iki yıl uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrolarında çalışmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla mevzuatın amir hükümlerinin şart koştuğu kadrolarda daha önce görev yapmamış olan …………’a vekâlet ettiği kadroya ait ek ödeme, zam ve tazminat farkı ödemelerinin yapılması mümkün değildir.
………… nolu ödeme emri belgesi üzerinde harcama yetkilisinin imzası bulunmadığından muhasebe yetkilisinin 5018 sayılı Kanun’un 61 inci maddesi hükmü uyarınca gerçekleştirme görevlisi ile birlikte sorumluluğu söz konusudur.
Bu itibarla asilde aranan şartlardan olan “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğilmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımadığı halde ilgiliye vekâleten yürüttüğü Mali Hizmetler Müdürlüğü kadrosunun ek ödeme, zam ve özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu oluşan ………… TL tutarındaki kamu zararının,
………… TL’ sinin Gerçekleştirme Görevlisi (Tahsilat Şefi) ………… ile Muhasebe Yetkilisi (Mali Hizmetler Müdür V.) …………’ a,
………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi (Tahakkuk Şefi) ………… ile Gerçekleştirme Görevlisi (Tahsilat Şefi) …………’ a,
………… TL’ sinin Harcama Yetkilisi (Tahakkuk Şefi) ………… ile Gerçekleştirme Görevlisi (Tahsilat Memuru) …………’ ya,
müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 53 üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine anılan Kanun'un 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
………...
karar verildi.
Azınlık Görüşü,
Üye ………… ve …………’nın karşı oy gerekçesi,
“………… Hesap İşleri Müdürlüğünde 14.03.2001 tarihinden itibaren vekâleten görevlendirilmiştir. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik özel uzmanlık ve bilgi birikimi gerektiren kadroları düzenlemekte ve Yönetmeliğin çıkış amacı da 657 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden olan kariyer ve liyakatin düzenleyici işlemlerle işler hale gelmesinin sağlanabilmesidir. …………, “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartını taşımasa da uzun yıllardır fiilen Mali Hizmetler Müdürlüğüne vekâlet etmesi nedeniyle ilgili birimde belirli bir tecrübeye ve bilgi birikimine sahip olduğu, dolayısıyla yukarıda sayılan kadrolardan daha üst bir kadro olan Müdürlük görevini uzun yıllardır vekâleten yürüten kişinin söz konusu mevzuat şartını sağladığı kabul edilmelidir. Bahsedilen gerekçelerden dolayı iddia olunan hususta kamu zararı oluşmadığına karar verilmesi gerekir”