Ek Ödeme ve Özel Hizmet Tazminatı
Belediyede zabıta müdürlüğü kadrosuna Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik kapsamında en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmak ve görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartlarına uyulmaksızın atama yapılması sonucu ………. TL tutarında kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
03.07.2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Zabıtanın görev ve yetkileri” başlıklı 51 inci maddesinde,
“Belediye zabıta teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.” denilmektedir.
İçişleri Bakanlığı tarafından 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin birinci fıkrasında,
Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Zabıta şube müdürlüğüne atanabilmek için,
1) Meslekle ilgili yüksek öğrenimi bitirmesi veya en az 4 yıllık yüksek öğrenim mezunu olmak,
2) En az iki yıl zabıta amiri olarak çalışmış olmak,
3) 1-4 dereceli kadrolara atanmak için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirlen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
b) Zabıta amirliğine atanabilmek için,
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta komiseri olarak çalışmış olmak,
3) Yüksek öğrenim mezunu olanların 1-4 dereceli kadrolara atanmaları için 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirlen süre kadar hizmeti bulunmak,
4) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
5) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
6) Kadro durumu elverişli olmak,
c) Zabıta komiserliğine atanabilmek için,
1) En az lise mezunu olmak,
2) 4 yıllık yüksek öğrenim mezunları için 2 yıl, 2 yıllık yüksek okul mezunları için 3 yıl, lise ve dengi okul mezunları için 4 yıl zabıta memuru olarak çalışmış olmak,
3) Son üç yıllık sicil notu ortalaması en az iyi derecede olmak,
4) Görevde yükselme sınavında başarılı olmak,
5) Kadro durumu elverişli olmak,
şartları aranır.”
düzenlemesi yer almaktadır.
Mezkûr Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesinde “Yönetmelik’te hüküm bulunmayan hallerde 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı” ifade edilmiştir.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesine,
“a) Görevde yükselme: 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevler ile kurumlarca çıkarılacak özel yönetmeliklerde belirlenen görevlere aynı veya başka hizmet sınıflarından yapılacak atamaları ifade eder.”,
“Öğrenim düzeyi” başlıklı 5 inci maddesinde,
“Devlet memurlarının,
a) Müdür, Şube Müdürü, Başmühendis, (…), Araştırmacı, Eğitim Uzmanı, Uzman, Müdür Yardımcısı, Çözümleyici ve bu düzeyde bulunan görevler ile daha üstü görevlere atanabilmeleri için en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmaları şarttır. ”
düzenlemeleri yar almaktadır.
Yukarıda yer verilen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde, daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara ilişkin olarak görevde yükselme sınavında başarılı olmak şartı aranmakta iken daire başkanı ve zabıta müdürleri için söz konusu sınav şartının aranmadığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Mezkur Yönetmelikte Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürünün öğrenim durumu ile ilgili herhangi bir düzenleme yapılmadığından aynı Yönetmeliğin 51 inci maddesi gereği Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (a) bendine göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi görevlerden bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde sayılan görevlere yapılacak atamalarda en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olma şartı arandığından, Zabıta Daire Başkanı ve Zabıta Müdürü atamalarında da bu niteliğin aranması gerekmektedir.
……….’ın İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğünün ………. tarih ve ………. sayılı atama yazısı ile aynı tarihli Başkanlık oluruna istinaden Zabıta Müdürlüğü kadrosuna asaleten atandığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Geçici hükümler” başlıklı Geçici 1 inci maddesinin birinci fıkrasında,
“Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18.04.1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahip oldukları takdirde 7 nci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir.” hükmü yer almaktadır.
Bahsi geçen Yönetmeliğe göre, 18.04.1999 tarihi itibariyle görevde bulunan ve aynı tarih öncesinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanların müdür kadrosuna atanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim mezunu olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Ancak zabıta müdürlüğüne ataması yapılan ……….’ın özlük dosyası incelendiğinde memurluğa başlama tarihi ve iki yıllık yükseköğrenim mezuniyeti diplomasının 18.04.1999 tarihinden sonra olması, lisans eğitimini ise 28.05.2018 tarihinde bitirmesi nedeniyle bu tarihten önce atanılan kadroya ait zam ve tazminat farkı ödemelerinin yapılması mümkün değildir.
Bu itibarla, Zabıta Müdürlüğü kadrosuna ataması yapılan ……….’ın atama tarihinde dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmaması yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Sonuç itibariyle mevzuata aykırı bir şekilde yapılan atama sonucu ödenen ek ödeme ve tazminat farkı sonucu oluşan kamu zararı tutarı ………. TL olarak belirtilmiş ise de, yeniden yapılan hesaplama sonucu tespit edilen ………. TL kamu zararının atama yazısını başkanlık oluruna sunan İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdür Vekili ………. ile atamaya olur veren Belediye Başkanı ………. ’ya, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,
……….
karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Daire Başkanı ………. ve Üye ……….’in karşı oy gerekçesi,
“28.12.2004 tarihli ve 8246 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla,
…
b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında,
….
istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında uygulanır.”
“Görevde yükselme yönetmelikleri” başlıklı 15 inci maddesinde,
Belediyeler ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, il özel idareleri ve bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki personel için İçişleri Bakanlığı, yükseköğretim üst kuruluşları ile yükseköğretim kurumlarındaki personel için Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olmak üzere kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenler.
Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir.”
Geçici 2 nci maddesinde,
“Belediyeler, il özel idareleri ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlardaki memurların görevde yükselmelerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınmak suretiyle bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 6 ay içerisinde bir genel yönetmelik hazırlanarak yürürlüğe konulur.”
hükümlerine yer verilmiştir.
Söz konusu hükümler uyarınca, İçişleri Bakanlığınca hazırlanan ve 04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” ifadesi yer almakta olup, anılan Yönetmelik hükmünün işaret ettiği Belediye Zabıta Yönetmeliği 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin,
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş, daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”
“Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde,
(1) “Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
…
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde yer aldığı üzere, belediye zabıta teşkilatına ilişkin görevde yükselme şartları, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 15 ve Geçici 2 nci maddeleri ile özel bir yönetmeliğe bırakılmış, bu kapsamda çıkarılan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 21 inci maddesi ile de zabıta teşkilatı anılan Yönetmelik dışında tutularak, zabıta teşkilatı hakkında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin geçerli olacağı hüküm altına alınmıştır.
Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi hükmü ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş, ancak daire başkanları ve zabıta müdürleri sınav şartını da içeren 17 nci maddenin birinci fıkrası hükmü kapsamı dışında tutulmuşlardır. Diğer bir ifadeyle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiş, ancak anılan maddenin ikinci fıkrasında yer alan hükümden daire başkanları ve zabıta müdürleri istisna tutulmamıştır. Söz konusu durum zabıta müdür kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer verildiğini göstermektedir. Bu doğrultuda söz konusu hükümlerden zabıta müdürü ve daire başkanı kadrolarına atanabilmek şartlarının tespitinde Yönetmeliğin “Yönetmelikte hüküm bulunmayan haller” başlıklı 51 inci maddesine ihtiyaç bulunmadığı anlaşılmaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde,
“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.
Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin,
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında, 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nc maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ve Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclis üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel durumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin, Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları le en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.” denilmektedir.
Bu itibarla Belediye Zabıta Yönetmeliğinin, 17 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, iki yıllık yüksekokul mezunu olan kişinin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşıdığı anlaşılmış olup, zabıta müdürlüğü kadrosuna asaleten atama işlemi mevzuata uygun olduğundan ilişilecek bir husus bulunmamaktadır.”