Ek Ders Ücreti
Üniversite Senatosunca alınan karar ile “……….” adlı dersin teorik ders olarak belirlenerek ders programına alınması, ancak dersin teorik ders niteliği taşımamasına rağmen haftada 4’er saat ek ders ücreti ödenmesi sonucu ………. TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Çalışma esasları” başlıklı 36 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında,
“Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür.”
denilmektedir.
11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders Ücreti” başlıklı 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,
“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36 ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.”
hükmü yer almaktadır.
16.09.2005 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul Toplantısında alınan karar ile düzenlenen Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın 2 nci maddesinde öğretim elemanlarının eğitim-öğretim faaliyetleri, teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki gruba ayrılmakta olup aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:
“a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim - öğretim faaliyetleri olup, her ders saati bir ders yüküne eş değerdir. Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, sanatta yeterlik) düzeyde açılabilir. Benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan dersleri de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydıyla bu kapsamda değerlendirilir.
…
b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim- öğretim faaliyetlerini kapsar.
1- Haftalık ders programında günü, yeri, saati belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğrencilerin aktif olarak katıldığı uygulamalı dersler ile teorik derslerin uygulamalarının ve laboratuvar, tıbbi ve cerrahi klinik uygulamaları, seminer ve diğer benzeri faaliyetlerin her ders saati bir ders yüküdür.”
2- Bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanları, öğrenci sayısına bakılmaksızın toplam 2 saat /hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılır.”
….”
Yapılan incelemede, ………. Üniversitesinde “……….” (……….) adlı program ile lisans ve ön lisans düzeyindeki bazı fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin öğrenimlerinin son yılında, mesleki becerilerinin artırılması, iş dünyasına daha nitelikli ve deneyimli eleman kazandırılmasının hedeflendiği, programa katılan öğrencilerin, ………. eğitimini aldığı firmaya gitmeden önce, dersleri veren öğretim elemanları tarafından uygulanan bir oryantasyon programına tabi tutulduğu, program süresince, özel olarak geliştirilmiş bir yazılım programıyla öğrencilerin çalışmalarının dersi veren öğretim elamanı tarafından takip edildiği, öğrencilerin yoklamalarının ve raporlamalarının günlük olarak alındığı, öğretim elemanlarının da ………. öğrencisinin yerleştirildiği işletmeyi ve öğrenciyi ziyaret ederek, yapılan çalışmaları ve elde edilen çıktıları yerinde denetlediği, eğitimine devam etmekte olduğu, öğrencinin gerektiğinde öğretim elemanı tarafından bu süreçte teorik dersleri tamamlatıldığı aynı zamanda öğretim elemanının iş yeri ziyareti sırasında teorik eğitim verdiği, böylelikle hem öğrencinin fiili bir çalışma ortamında deneyim ve eğitim almakta olduğu, hem de firmaların akademik anlamda bu eğitimden yarar sağladıkları anlaşılmıştır.
Bu itibarla mevzuata uygun olduğu anlaşılan ………. TL tutarındaki ödeme için ilişilecek husus bulunmadığına,
6085 sayılı Sayıştay Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.
Azınlık Görüşü:
Üye ……….’ün karşı oy gerekçesi,
“04.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Çalışma esasları” başlıklı 36 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında,
“Öğretim üyesi, kadrosunun bulunduğu yükseköğretim birimi ile sınırlı olmaksızın ve ihtiyaç bulunması halinde görevli olduğu üniversitede haftada asgari on saat ders vermekle yükümlüdür. Öğretim görevlisi ve okutmanlar ise, haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlüdür.”
denilmektedir.
11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Ek Ders Ücreti” başlıklı 11 inci maddesinin 1 inci fıkrasında ise,
“2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 36'ncı maddesine göre haftalık okutulması mecburi ders yükü saati dışında, kısmi statüde bulunanlar dâhil öğretim elamanlarına görev unvanlarına göre Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen mecburi ve isteğe bağlı dersler ve diğer faaliyetler için bu ders ve faaliyetlerin haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla en çok yirmi saate kadar, ikinci öğretimde ise en çok on saate kadar ek ders ücreti ödenir. Ders yüklerinin tamamlanmasında öncelikle normal örgün öğretimde verilen ders ve faaliyetler dikkate alınır.”
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, öğretim üyelerinin haftada 10 saat, öğretim görevlisi ve okutmanların ise haftada 12 saat maaş karşılığı zorunlu ders verme yükümlülüğü bulunmaktadır. Ayrıca öğretim üyesi, öğretim görevlisi ve okutmanlara, birinci öğretimde en fazla 20 saate, ikinci öğretimde ise en çok 10 saate kadar ek ders ücreti ödenebilmektedir.
16.09.2005 tarihli Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Genel Kurul Toplantısında alınan karar ile düzenlenen Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın 2 nci maddesinde öğretim elemanlarının eğitim-öğretim faaliyetleri, teorik dersler ve diğer faaliyetler olmak üzere iki gruba ayrılmakta olup aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:
“a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim - öğretim faaliyetleri olup, her ders saati bir ders yüküne eş değerdir. Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, sanatta yeterlik) düzeyde açılabilir. Benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan dersleri de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydıyla bu kapsamda değerlendirilir.
…
b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim- öğretim faaliyetlerini kapsar.
1- Haftalık ders programında günü, yeri, saati belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğrencilerin aktif olarak katıldığı uygulamalı dersler ile teorik derslerin uygulamalarının ve laboratuvar, tıbbi ve cerrahi klinik uygulamaları, seminer ve diğer benzeri faaliyetlerin her ders saati bir ders yüküdür.”
2- Bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanları, öğrenci sayısına bakılmaksızın toplam 2 saat /hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılır.”
………. Üniversitesinde lisans ve ön lisans düzeyindeki bazı fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin öğrenimlerinin son yılında bir özel sektör işletmesinde staj benzeri faaliyet olan uygulamalı eğitim programına devam ettikleri, öğrencilerin, öğretim elemanları olmaksızın, fiilen üniversite dışında bulunmalarına rağmen her hafta 4’er saat teorik ders eğitimi almış gibi ders programlarına yansıtılan ve öğretim elemanlarına birinci ve/veya ikinci öğretim için haftalık 4’er saat ek ders ücreti ödendiği anlaşılan “……….” adı altında tanımlanan staj benzeri faaliyet, Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’da bahsedilen haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim -öğretim faaliyetleri olarak açıklanan teorik ders tanımına uymamaktadır. Söz konusu program, yukarıda yer verilen Esasların 2 nci maddesinin “b) Diğer Faaliyetler” bendinin 2 nci alt bendinde düzenlenen “Bitirme ödevi, bitirme projesi, diploma projesi, proje ve staj raporu değerlendirme ve benzeri eğitim, öğretim faaliyetlerini yöneten öğretim elemanları, öğrenci sayısına bakılmaksızın toplam 2 saat /hafta uygulamalı ders yükü yüklenmiş sayılır” düzenlemesi kapsamında değerlendirilmelidir.
Bu itibarla, oluşan kamu zararının sorumlulara ortaklaşa ve zincirleme ödettirilmesi gerekmektedir.”