Yol Masrafı
Sözleşmeli personel olarak çalışan …......... ile eşi ve çocuğunun, ilk Sözleşme döneminin başlangıcından (15.02.2017’den) sonraki bir tarih (13.04.2017) itibarıyla Bişkek’ten Ülkemize gerçekleştirdiği seyahate ve adı geçen kişinin eşi için de ikinci Sözleşme döneminin bitiş tarihini (13.08.2018’i) izleyen bir aylık süreden sonraki bir tarih (30.09.2018) itibarıyla gerçekleştirdiği seyahate ilişkin yol masrafının ödenmesi sonucu …......... TL tutarında kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler incelenmiştir.
11.10.1983 tarihli ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun “Yabancı öğretim elemanlarına ödenecek ücretler” başlıklı 16 ncı maddesindeki,
“2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 34 üncü maddesine göre sözleşmeli olarak çalıştırılacak yabancı uyruklu öğretim elemanlarına ödenecek ücret, Bakanlar Kurulunca belirlenecek esaslar dahilinde Yükseköğretim Kurulunca tespit edilir.”
(“Bakanlar Kurulunca” ibaresi 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nın 137 nci maddesiyle “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.)
hükmü uyarınca hazırlanarak 14.10.1983 tarihli ve 83/7148 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması Esaslarına İlişkin Karar”ın 6 ncı maddesinde,
“Sözleşme ile çalıştırılacak personele sözleşme ücreti ile görevlendirme süresi, bir yarıyıl ise yalnız kendisi için, görevlendirme süresi iki yarı yıl veya daha fazla süreli olduğu takdirde kendisi ve eşi için ülkesinden gelme ve gitme masrafları dışında herhangi bir ad altında ödeme yapılamaz ve sözleşmelere bu yolda hüküm konulamaz.”
denilmiş olup söz konusu hüküm gereği İdare ile yabancı uyruklu öğretim elemanı …......... arasında imzalanan ve ilki 15.02.2017-13.02.2018 dönemi, ikincisi 14.02.2018-13.08.2018 dönemi için geçerli olan Tip Sözleşmelerin 3 üncü maddelerinde de,
“…
b) Hizmet borçlusunun görevlendirme süresi bir yarı yıl olarak planlanmış ise yalnız kendisi için, görevlendirme süresi bir yarı yıldan fazla süre ile planlanmış ise kendisi ve eşi için ülkesinden gelme masrafı ödenir.
c) Hizmet borçlusuna görev yaptığı süre bir yarı yıl ise yalnız kendisi için, görev yaptığı süre iki yarı yıl ve daha fazla ise kendisi ve eşi için ülkesine gitme masrafı ödenir. Gitme masrafının ödenebilmesi için hizmet borçlusunun görevinin sona ermesi ve görevinin sona erme tarihini izleyen bir ay içinde ülkesine dönmesi gereklidir. Hizmet borçlusunun izinli, görevli veya görevi terk ederek yurtdışına çıkıp görevine dönmeyerek sözleşmenin feshine sebep olması halinde ülkesine gitme masrafı ödenmez.
…”
hükümlerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki Sözleşme hükmü uyarınca gelme masrafına hak kazanılabilmesi için ilk Sözleşmeye ait geçerlilik döneminin başlangıcından önce Ülkemize giriş yapılması, gitme masrafına hak kazanılabilmesi için de ikinci Sözleşme döneminin bitiş tarihini izleyen bir aylık süre içinde Ülkemizden ayrılınması gerektiği açıktır. Zira, Sözleşme başlangıç tarihi, işe başlama için öngörülen en geç tarih ve Sözleşme bitiş tarihi de hizmet borçlusunun görevinin sona erdiği tarihtir. Ancak, rapora konu ilişikli ödeme emri belgesi ile eklerine bakıldığında, adı geçen öğretim elemanının eşi ve çocuğuyla birlikte, Sözleşme başlangıç tarihi olan 15.02.2017’den sonraki bir tarihte (13.04.2017’de) Bişkek’ten Ülkemize geldiği ve kendisinin usulüne uygun olarak Sözleşme bitiş tarihini izleyen bir aylık süre içinde (22.08.2018 tarihi itibarıyla) Ülkesine dönmesine rağmen eşinin söz konusu bir aylık sürenin bittiği 13.09.2018 tarihinden sonra (30.09.2018) Ülkesine döndüğü, kamu zararı olarak tespit edilen ödemelerin de öğretim elemanının kendisi, eşi ve çocuğuna ait gelme masrafı (13.04.2017 tarihli Bişkek-İstanbul uçak bileti ve 14.04.2017 tarihli İstanbul-…......... otobüs ücreti) ile eşine ait gitme masrafı (30.09.2018 tarihli ….........-Bişkek uçak bileti ve ….........-…......... Havaalanı Minibüs ücreti) olduğu görülmektedir.
Sorumlular tarafından gönderilen savunmalardan ise, Ülkemize geliş tarihindeki gecikmenin, İdare, Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) ve ilgili öğretim elemanı arasında geçen bürokratik işlem sürecinden, eşin gidiş tarihindeki gecikmenin de, söz konusu dönem itibarıyla Fakülte yolluk kaleminde ödenek olmamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Şöyle ki, yabancı uyruklu öğretim elemanının Üniversitede çalışabilmesi için 23.01.2017 tarihli bir yazı ile YÖK’ten izin talep edilmiş, 06.03.2017 tarihli cevabi yazıda özetle, söz konusu talebin Yürütme Kurulunca uygun bulunduğu ifade edilmiş ve yazıya eklenen listede de adı geçen ilgili için verilen çalışma izni 15.02.2017 tarihi itibarıyla başlatılmış, öğretim elemanı ise izin alındığı hususunun kendisine bildirilmesi üzerine eşi ve çocuğuyla birlikte 13.04.2017 tarihinde Bişkek’ten Ülkemize gelerek Sözleşmeyi imzalamış ve savunma eki olarak sunulan işe giriş bildirgesinden de anlaşılacağı üzere 24.04.2017 tarihi itibarıyla görevine başlamış, ancak söz konusu Sözleşmeye ait geçerlilik döneminde, işe başlama tarihi değil çalışma izninin başlangıç tarihi esas alınmıştır.
Ayrıca, eşi için ödenmesi gereken gitme masrafının ödenek yokluğu nedeniyle zamanında karşılanmaması üzerine, ilgili öğretim elemanının 04.09.2018 tarihinde (görev süresinin bittiği 13.08.2018 tarihini izleyen bir aylık süre içinde) Arabulucuya başvurduğu, ancak bu süreç sonunda tarafların anlaşamadıkları ve bu durumun 28.09.2018 tarihli Tutanağa bağlandığı, İdarenin de arabuluculuk faaliyetinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından yargıya başvurulması halinde doğacak mahkeme masrafları nedeniyle ek mali külfet altına girmemek için öğretim elemanının eşine ait gitme masrafını ödediği, sonuç olarak, eşin dönüş tarihinde yaşanılan gecikmenin, hizmet borçlusu ile eşine yüklenebilecek bir kusurdan kaynaklanmadığı görülmüştür.
Dolayısıyla, ilgili öğretim elemanının eşi ve çocuğuyla birlikte Ülkemize gelişi nedeniyle katlandığı yol masrafı ile eşine ait dönüş yol masrafının ödenmesinde gerek yukarıda bahsedilen Kararın 6 ncı maddesine gerekse Tip Sözleşmenin 3 üncü maddesine aykırılık bulunmadığı ve söz konusu ödemelerin geliş ve gidiş için bir kez yapıldığı dikkate alındığında herhangi bir kamu zararına sebebiyet verilmediği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, rapora konu …......... TL tutarındaki yol masrafı için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.