Vekalet Görevinden Kaynaklı Ek Ödeme ile Özel Hizmet Tazminatı
UKOME (Ulaşım Koordinasyon Merkezi) Şube Müdürü kadrosuna vekalet eden ancak mevzuatın söz konusu kadroya asaleten atanmak için aradığı mezuniyet şartını taşımayan ….........’a vekalet görevinden kaynaklı ek ödeme ile özel hizmet tazminatının ödenmesi sonucu …......... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
14.07.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinin 1 ve 2 nci fıkralarında,
“Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146 ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. (…)
Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
Sorgu konusu edilen mali haklardan olan özel hizmet tazminatı açısından, 657 sayılı Kanunun “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesine istinaden çıkarılan, 05.05.2006 tarihli ve 26159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, ödemenin yapıldığı tarihte de yürürlükte olan 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına ekli Kararın 9 uncu maddesinde,
“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca,
a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere,
aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,
(…)
cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,
kaydıyla, vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.
2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,
(…)
vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.” denilmektedir.
Sorgu konusu edilen bir diğer mali hak olan ek ödeme açısından, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesiyle 27.06.1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 9 uncu maddede,
“…kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir.” hükmüne yer verilmiştir.
Ayrıca 17.05.1987 tarihli ve 19463 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 99 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de,
“…
1. Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple,
a) 1-4 dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinde belirtilen şartları haiz olmaları,
b) 5-15 dereceli kadrolara vekalet ettirileceklerin öğrenim durumları itibarıyla tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması,
gerekmektedir.
2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.
3. 657 sayılı Kanunun vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175 inci maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır.”
denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca kurum içinden bir göreve vekalet edenlerin bu göreve ait ek ödeme ile zam ve tazminata hak kazanabilmesi için, ödemenin yapıldığı an itibarıyla asilde aranan şartların tamamını taşıması gerekmektedir.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
3) Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için, yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibarıyla iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,(…)” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu Yönetmeliğin teknik öğrenim gerektiren, kadronun görev alanı ile ilgili yükseköğretim kurumlarının en az dört yıllık bölümlerinden mezun olma şartının arandığı müdürlüklerin sayıldığı Ekli (1) sayılı listenin A “Belediye, Bağlı Kuruluşları Ve Mahalli İdare Birlikleri” bölümünde UKOME Şube Müdürü kadrosuna yer verilmemiş olsa da teknik mahiyette olan müdürlüklerin Yönetmeliğin 7 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (3) numaralı alt bendine göre, kalan diğer müdürlüklerin de mezkur fıkranın (4) numaralı alt bendine göre değerlendirilmesi gerekmektedir. Kaldı ki anılan ekli (1) sayılı listede Ulaşım Şube Müdürü kadrosuna yer verilmiştir.
Dolayısıyla, Ulaşım Dairesi Başkanlığına bağlı UKOME Şube Müdürü kadrosuna atanabilmek için aranan kadronun görev alanı ile ilgili en az dört yıllık yüksek öğrenimden mezun olma şartının sağlanması halinde vekalet edilen görevin özel hizmet tazminatı ve ek ödeme tutarı ilgili personele ödenebilecektir.
Ancak, Danıştay 2. Dairesinin 19.02.2018 tarihli ve E.2017/4096 No.lu Kararı ile müdürlükler için teknik öğrenim aranmasında bir beis görülmemiş ancak hangi fakülte veya bölümlerin, görevde yükselmeye tabi kadro ve pozisyonların görev alanı ile ilgili sayılıp sayılmayacağı yönündeki belirsizlik gerekçesiyle Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin (3) numaralı alt bendindeki hükmün yürürlüğü durdurulmuş olup bu suretle de hukuki bir boşluk yaratılmış ve anılan Yönetmeliğe ekli (1) sayılı listede sayılan müdürlükler için fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak yeterli hale getirilmiştir. UKOME Şube Müdürü kadrosunun bağlı olduğu Ulaşım Dairesi Başkanlığı da nev’i itibarıyla Danıştay Kararına konu ekli (1) sayılı listede yer almaktadır. Dolayısıyla işletme mezunu olsa dahi ilgilinin, anılan kadroya vekaleten görevlendirilebileceği ve kendisine bu kadroya ait ek ödeme ile özel hizmet tazminatının ödenebileceği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, rapora konu edilen …......... TL için ilişilecek husus bulunmadığına, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.