Mevzuata Aykırı Atamadan Kaynaklı Ek Ödeme ile Özel Hizmet Tazminatı
Asaleten atanma şartlarını taşımadığı halde ….........’ın Daire Başkanlığı kadrosundan 1 inci dereceli Şube Müdürü kadrosuna naklen atanması ve bu usulsüz atama dolayısıyla ilgiliye Şube Müdürü kadrosunun ek ödemesi ile özel hizmet tazminatının ödenmesi gerekçesiyle …......... TL olarak sorgu konusu edilen ancak sorgu eki tablodaki toplama hatasının giderilmesi suretiyle yapılan yeni hesaplama sonucu …......... TL olduğu anlaşılan kamu zararı iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
04.07.2009 tarihli ve 27278 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar” başlıklı 5 inci maddesinde, yönetim hizmetleri grubunda yer verilen müdür kadrosunun görevde yükselmeye tabi olduğu belirtilmiştir.
Mezkûr Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin (c) bendinde,
“Bu Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daha üst görevlerde, en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan şartları taşımaları kaydıyla, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde yer alan “yönetim”, (Değişik ibare:RG-7/5/2014-28993) “araştırma, planlama ve savunma hizmetleri” (Mülga ibare:RG-7/5/2014-28993) (…) hizmetleri gruplarında gösterilen kadrolara sınavsız atanabilir. Bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara sınavsız atanmak için altı ay çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmü yer almaktadır. Madde hükmünde sınavsız atamaya ilişkin olarak aranan şartların taşınması gerekliliğinden bahsedilmiş olup anılan şartların irdelenmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda Yönetmeliğin “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde,
“(1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.
a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için,
1) 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,
2) Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak, (…)
4) Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibarıyla iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,(…)” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Yönetmelik kapsamı dışında bulunan daire başkanlığı gibi üst görevlerde en az altı ay süreyle çalışmış olanlar, aranan diğer şartları taşımaları kaydıyla yönetim hizmetleri grubunda yer verilen şube müdürü kadrosuna sınavsız atanabilmektedir. Ancak şube müdürü kadrosuna sınavsız atanabilecek olan ilgililerin, Yönetmelikte belirtilen diğer şartlara haiz olması gerekmektedir. Söz konusu diğer şartlar ise Ekli 1 sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için kadronun görev alanı ile ilgili yükseköğretim kurumlarının en az dört yıllık teknik bölümlerinden mezun olunması, Ekli 2 sayılı listede sayılan müdürlükler için iki yıl süreyle uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışılmış olunması halleridir. Zira Yönetmeliğin Teknik Öğrenim Gerektiren Müdürlükler başlıklı Ekli (1) sayılı listesinin “A) Belediye, Bağlı Kuruluşları ve Mahalli İdare Birlikleri” başlıklı bölümü ile Diğer Müdürlükler başlıklı Ekli (2) sayılı listesinin “A) Belediye, Bağlı Kuruluşları ve Mahalli İdare Birlikleri” başlıklı bölümünde Şube Müdürü kadrosu yer almaktadır.
Yapılan incelemede ise …......... Belediye Başkanlığından naklen …......... Belediyesi Şube Müdürü kadrosuna atanan ….........’ın akabinde …......... Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı kadrosuna atandığı görülmüştür. Son olarak ilgili, …......... tarihinde ise altı aydan fazla görev yapmış olduğu Daire Başkanı kadrosundan Şube Müdürü kadrosuna atanmıştır.
Ancak ilgili personelin daire başkanlığı üst görevinde en az altı ay süreyle çalışmasına rağmen aranan diğer şartları taşımadığı başka bir deyişle teknik öğrenim ihtiva etmeyen İktisat Fakültesi mezunu olduğu, iki yıl süreyle uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmadığı tespit edilmiştir.
Dolayısıyla …......... Belediyesi Daire Başkanı kadrosundan aynı İdarenin Şube Müdürü kadrosuna gerçekleştirilen atamanın mevzuat hükümlerine uyarlı olmadığı değerlendirilmektedir.
Öte yandan Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde düzenlenmiş olan hizmet grupları arasındaki geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır. (…)
b) Gruplar arası görevde yükselme niteliğindeki geçişler ve alt gruptan üst gruplara geçişler görevde yükselme sınavına tabidir. Mahalli idarelerde ve diğer kamu/kurum ve kuruluşlarında, daha önce bulunulan görevler ile bu görevlerle aynı düzey görevlere veya alt görevlere, görevde yükselme sınavına tabi tutulmadan atama yapılabilir. (…)” denilmekte olup ilgili hüküm, daha öncesinde belediyelerde bulunulan görevlere sınavsız atama yapılabilmesi imkanı vermektedir. Bu durumda ilgilinin, …......... Belediye Başkanlığında sırasıyla atanmış olduğu Zabıta Müdürü ile Destek Hizmetleri Müdürü kadrolarının, …......... Belediyesi tarafından gerçekleştirilen yukarıdaki kısımlarda izah edilen Şube Müdürü kadrosuna atanma açısından kazanılmış hak teşkil edip etmeyeceğinin değerlendirilmesi icap etmektedir. Ancak bu durumda dahi Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak tesis edilen işlemler, hukuka da aykırı olacağından kazanılmış haktan söz edilmesi mümkün olmayacaktır.
Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Zabıta ve itfaiye personeli” başlıklı 21 inci maddesinde, “Zabıta ve itfaiye personelinin görevde yükselme işlemleri, ilgili mevzuat hükümlerine göre yürütülür.” denilmektedir.
11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin, “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde,
“Bu Yönetmeliğin amacı, belediye zabıta teşkilâtının kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarını, zabıta memurlarının niteliklerini, görevde yükselme ve mesleki eğitimlerini, kıyafetleri ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.”
“Kadro ve unvanlar” başlıklı 6 ncı maddesinde,
“Belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına İlişkin Esaslara göre belirlenmiş, daire başkanı, zabıta müdürü, zabıta şube müdürü, zabıta amiri, zabıta komiseri ve zabıta memuru unvanlı kadrolar ile hizmet için gerekli diğer kadrolardan oluşur.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca zabıta müdürü, belediye zabıta teşkilatı personel kadro ve unvanları arasında sayıldığından söz konusu Yönetmeliğin zabıta müdürünü de kapsadığı değerlendirilmektedir.
Yönetmeliğin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinde,
“(1) Bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.
(…)
(2) Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” denilmekte olup anılan hüküm uyarınca zabıta müdürü kadrosunun, Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 1 inci fıkrasına tabi olmadığı, mezkûr maddenin 2 nci fıkrasına tabi olduğu değerlendirilmektedir.
Nitekim zabıta teşkilatının görevde yükselme şartlarını düzenleyen Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesinin zabıta daire başkanı ve zabıta müdürünü görevde yükselmeye tabi tutmaması nedeniyle iptal edilmek üzere Danıştay’da dava edildiği görülmüştür.
Söz konusu davaya ilişkin iddiaya dayanak olarak mevzuatın zabıta teşkilatında hiç görev yapmayan kişilerin, dışarıdan zabıta müdürü kadrosuna atanmasına olanak tanıması ve bu şekilde bir düzenlemenin sınırsız takdir hakkı kullanımı ile keyfiliğe yol açması gösterilmiştir.
Anılan hususa ilişkin olarak da Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12.12.2013 tarihli ve E:2010/2799, K:2013/4540 sayılı Kararı ile Danıştay Onikinci Dairesinin 20.04.2010 tarihli ve E 2007/2180, K 2010/2167 sayılı Kararı temyizen incelenerek hükme bağlanmıştır.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun Kararında Belediye Zabıta Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 17 nci maddesine ilişkin olarak aşağıdaki ifadelere yer verilmiştir.
“Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 maddesinin 1 fıkrasında. "Bu Yönetmeliğin 6ncı maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve zabıta müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır" hükmüne yer verilerek, zabıta şube müdürü, zabıta amiri ve zabıta komiserinden ayrı olarak zabıta daire başkanı ve zabıta müdürü görevde yükselmenin dışında tutulmuştur. Ancak aynı maddenin son fıkrasında. "Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet surelerini dikkate alarak belirlerler Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır." ibaresine yer verilmiş, böylece zabıta daire başkanı ya da zabıta müdürü olarak atanacak kişilerin de hizmet süreleri yönünden 657 sayılı Yasanın 68. maddesinin (B) bendinde yer alan şartları taşımaları yanında ayrıca en az iki yıl zabıta teşkilatında çalışmış olmaları gerektiği düzenlendiğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmemiştir.”
Yukarıda yer verilen değerlendirmeye istinaden Danıştay Onikinci Dairesinin Kararı onanmış ve Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin iptaline yer olmadığına hükmedilmiştir.
Söz konusu karar ve mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 17 nci maddesi ile zabıta teşkilatının görevde yükselmeye ilişkin şartları belirlenmiş ancak zabıta müdürlerine, sınav şartını içeren 17 nci maddenin 1 inci fıkrası açısından muafiyet getirilmiştir. Başka bir deyişle zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için görevde yükselme sınavında başarılı olma şartı getirilmemiştir.
Ancak zabıta müdürleri, anılan Yönetmeliğin 2 nci fıkrasında yer alan:
“Belediyeler, atanılacak görevin niteliği itibarıyla aranacak hizmet sürelerini, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen hizmet sürelerini dikkate alarak belirlerler. Bu sürelerin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçmiş olması şarttır. Ancak, yeni kurulan belediyeler ile görevde yükselmeyle ilgili ilanlara başvuru olmaması halinde en az iki yıl çalışmış olmak şartı aranmaz.” hükmünden muaf tutulmamıştır.
Söz konusu durum, zabıta müdürü kadrosuna atanabilmek için gerekli şartlara Yönetmeliğin 17 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer verildiğini göstermekte olup söz konusu şart, 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirilecek hizmet süresinin en az iki yılının zabıta teşkilatında geçirilmesidir.
Yapılan değerlendirmede ise ilgilinin, zabıta teşkilatında iki yıllık hizmeti bulunmaması nedeniyle …......... Belediyesi tarafından Zabıta Müdürü kadrosuna gerçekleştirilen atamasının, dolayısıyla da aynı Belediye tarafından Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin “Hizmet grupları arasında geçişler” başlıklı 20 nci maddesinin (b) bendi uyarınca Destek Hizmetleri Müdürü kadrosuna atanmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, asaleten atanma şartlarını taşımayan personelin Daire Başkanlığı kadrosundan 1 inci dereceli Şube Müdürü kadrosuna naklen atanması ve bu usulsüz atama dolayısıyla ilgiliye Şube Müdürü kadrosunun ek ödemesi ile özel hizmet tazminatının ödenmesi kamu zararına sebebiyet vermektedir.
Bu itibarla, …......... TL olarak sorgu konusu edilen ancak sorgu eki tablodaki toplama hatasının giderilmesi sonucu …......... TL olduğu anlaşılan kamu zararının, Üst Yöneticiler (….........) …......... ile (….........) …......... , Harcama Yetkilisi (….........) …......... , Gerçekleştirme Görevlisi (….........) …......... , Diğer Sorumlular (….........) …......... , (….........) …......... , (….........) …......... ve (….........) ….........’a, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,
….........
karar verildi.