Avukatlara Yapılan Vekâlet Ücreti Ödemelerinde Gelir Vergisi Kesintisinin Eksik Yapılması
… Büyükşehir Belediyesinde görev yapan avukatlara yapılan vekâlet ücreti ödemelerinde gelir vergisi kesintisinin eksik yapılması sonucu … TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak dosyada mevcut bilgi ve belgeler değerlendirilmiştir.
31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;
“Mevzuu” başlıklı 1 inci maddesinde;
“Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.”,
“Gelirin unsurları” başlıklı 2 nci maddesinde;
“Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:
1.Ticari kazançlar,
2.Zirai kazançlar,
3.Ücretler,
4. Serbest meslek kazançları,
5.Gayrimenkul sermaye iratları,
6.Menkul sermaye iratları,
7. Diğer kazanç ve iratlar.
Bu Kanunda aksi hüküm olmadıkça, yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin tespitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.”
“Ücretin tarifi” başlıklı 61 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında;
“Ücret, işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.
Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.”,
“Vergi tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesinde
“Kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zırai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
1-Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılanedemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre
…
vergi tevkifatı yapılır.”
“Esas Tarife” başlıklı 103 üncü maddesinde;
“Gelir vergisine tabi gelirler;
18.000 TL’ye kadar % 15,
40.000 TL’nin 18.000 TL’si için 2.700 TL, fazlası % 20,
98.000 TL’nin 40.000 TL’si için 7.100 TL (ücret gelirlerinde 148.000 TL’nin 40.000 TL’si 7.100 TL, fazlası % 27 (…)
oranında vergilendirilir.”
hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; Hukuk Müşavirliğinde görevli avukatlara yapılan vekalet ücreti ödemelerinin, kişilerin bir yıl içinde elde ettiği vergiye tabi ücretlere dahil edilerek gelir vergisi matrahının hesaplanması ve hesaplanan bu toplam tutar üzerinden mezkur Kanunda yer alan vergi dilimleri çerçevesinde Belediye tarafından gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir. Buna göre 2019 yılında gelir vergisine tabi gelirler 18.000 TL'ye kadar % 15, 18.000TL’yi aşan gelirler 40.000 TL’ye kadar %20, 40.000 TL’yi aşan gelirler ise 98.000 TL’ye kadar % 27 gelir vergisi oranına tabidirler.
Yapılan incelemede; Hukuk Müşavirliğinde görevli avukatlara yapılan vekalet ödemelerine uygulanacak gelir vergisi oranının, anılan mevzuat gereğince ilgili kişinin bir yıl içerisinde elde ettiği vergiye tabi ücret gelirleri toplamı dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği halde, Belediye tarafından kümülatif gelir vergisi matrahı dikkate alınmadan, %15 gelir vergisi kesintisi yapılmak suretiyle eksik hesaplanması sonucu; 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde; “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanan kamu zararına sebebiyet verildiği görülmüştür.
Avukatlara yapılan vekalet ücreti ödemelerinden eksik gelir vergisi kesintisi yapılması sonucu oluşan … TL kamu zararının;
… TL’nin Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ye,
…
müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faiziyle birlikte ödettirilmesine, anılan Kanunun 55 inci maddesi uyarınca ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.